SGK uzmanı Özgür Erdursun tarih verdi: Emekli maaş düzenlemesi açıklaması

Ağustos ayının sonuna gelinirken ve sonbahar kapıyı çalarken, yaklaşan dönemle birlikte seçim tartışmaları da giderek daha yüksek sesle konuşulmaya başlanıyor. Türkiye’nin son 40 yıllık siyasi tarihine bakıldığında; 1987, 1992, 1999, 2008 ve son olarak 2023 seçim dönemlerinde emeklilik ve sosyal güvenlik sistemini ilgilendiren adımların atıldığı görülüyor.

Seçim yaklaştıkça yıllardır kapalı duran dosyaların açılması ve Meclis’in gündemine gelmesi adeta bir gelenek halini aldı. Bunun en yakın örneği 3 Mart 2023’te yürürlüğe giren EYT düzenlemesi oldu. SGK Uzmanı Özgür Erdursun, kaleme aldığı köşe yazısında, yaklaşan süreçte masaya yatırılması beklenen 8 dev sosyal güvenlik dosyasını detaylarıyla sıraladı:

EMEKLİNİN EN BÜYÜK SORUNU

Sosyal güvenliğin bugün en geniş kesimini ilgilendiren sorunu hiç kuşkusuz emekli aylıklarıdır. Yapılan enflasyon artışlarına rağmen satın alma gücündeki kayıp derinleşiyor. Ancak asıl problem aylık hesaplama sistemindedir. Erdursun bu durumu şu sözlerle özetliyor:

"Taban aylık uygulamasının giderek daha geniş bir kesimi kapsaması, daha fazla prim ödeyenlerle daha az prim ödeyenlerin aylıklarının birbirine yaklaşmasına neden oluyor. Oysa çok çalışan ve çok prim ödeyen kişi bunun karşılığını görebilmelidir. Çözüm yalnızca taban aylığı yükseltmek olamaz; primle aylık arasındaki bağ güçlendirilmeli ve İNTİBAK düzenlemesi hayata geçirilmelidir."

KADEMELİ EMEKLİLİK BEKLEYENLER

8 Eylül 1999 öncesi için yaş şartı kaldırılırken, 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olanlar kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartıyla karşı karşıya kaldı. Erdursun, kademeli emeklilik talebini şöyle aktardı:

"Bu kesimin talebi yaş şartının tamamen kaldırılması değil, sigorta başlangıç tarihine göre kademeli ve yumuşak bir geçiş sisteminin oluşturulmasıdır. Seçim yaklaştıkça bu talebi çok daha fazla duyacağız."

BAĞ-KUR'DA İKİ BÜYÜK DOSYA

Bağ-Kur tarafında çözüm bekleyen iki ayrılmaz parça bulunuyor:

7.200 PRİM GÜNÜ

Erkeklerde 9.000 gün şartının 7.200'e (1.800 gün/5 yıl indirim) çekilmesi ve SSK ile eşitlik sağlanması esnafın en büyük beklentisi.

TESCİL MAĞDURİYETİ

Pastanelerde, dükkanlarda vergi veya oda kaydı bulunan ancak zamanında tescili yapılmayanlar için Erdursun şu çağrıyı yapıyor:

"Vatandaş 'Vergi kaydımla çalıştığımı kanıtlıyorum, geçmiş borcumu ihya edip gün kazanayım' diyor. Seçim öncesi Bağ-Kur dosyası açılacaksa 7.200 gün ve tescil sorunu birlikte çözülmelidir."

STAJ VE ÇIRAKLIK MAĞDURLARININ SİGORTA BAŞLANGIÇ TALEBİ

Fiilen çalışma hayatında bulunan stajyer ve çıraklar, uzun vadeli sigorta kollarının başlatılmamasından şikayetçi. Seçim döneminde staj ve çıraklık sürelerinin ilk işe giriş tarihi olarak sayılması beklentisi yeniden tırmanışa geçti.

MEMURLAR İÇİN 3600 EK GÖSTERGE VE 2008 AYRIMI

Dereceye giren kamu görevlilerinin tamamına 3600 ek gösterge verilmesi sözü tazeliğini korurken, 2008 öncesi ve sonrası göreve başlayan memurlar arasındaki emekli aylığı hesaplama farkı çözülmeyi bekleyen bir diğer önemli başlık.

MEMURLARA ASKERLİK BORÇLANMASI İLE EYT HAKKI

SSK ve Bağ-Kur’da askerlik borçlanması işe giriş tarihini geriye çekerken, memurlarda bu durum farklı uygulanıyor. Memurlar da askerlik borçlanmasıyla sigorta başlangıcını geriye çekerek EYT kapsamına girebilmek istiyor.

ENGELLİ VATANDAŞLARIN DEĞİŞEN EMEKLİLİK SİSTEMİNE İTİRAZI

2025 yılında engelli emeklilik mevzuatında yapılan değişiklikler, vergi indirimi alarak emekli olma sürecinde zorluk yaşayan engelli vatandaşların tepkisini topladı. Seçim öncesinde bu mağduriyetlerin giderilmesi talebi listede yer alıyor.

ESNAF VE İŞVEREN İÇİN GERÇEK ANLAMDA BORÇ YAPILANDIRMASI

Sadece çalışanlar değil, esnaf ve işverenler de yüksek enflasyon ve maliyetler karşısında biriken vergi ve SGK borçları için "gerçek anlamda" bir ihya ve yapılandırma kanunu bekliyor.