Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu'nda yarın görüşülecek olan Sağlık Bakanlığı'nın 2027 bütçe teklifine ilişkin Genel Sağlık-İş Sendikası çarpıcı bir rapor hazırladı. Teklifte bakanlığa 1 trilyon 966,9 milyar TL kaynak ayrılırken, sendika bu bütçenin hem sağlık çalışanlarının geçim derdine hem de sistemdeki yapısal sorunlara çare olmaktan uzak olduğunu vurguladı.
KÖİ projelerinin bütçeye ağır faturası: Müteahhide 129 milyar TL ödendiEkonomiSAĞLIĞIN BÜTÇEDEKİ PAYI ERİDİ, FAİZ İKİYE KATLADI
Cumhuriyet'te yer alan haberde; raporda yer alan verilere göre, merkezi yönetim bütçesi yüzde 43,7 oranında büyürken Sağlık Bakanlığı bütçesindeki artış yüzde 33,4'te kaldı. Bu tabloyla birlikte bakanlığın merkezi bütçe içerisindeki payı 2026 yılındaki yüzde 7,8 seviyesinden 2027 teklifinde yüzde 7,21'e geriledi. Öte yandan 2027 bütçesinde faiz ödemeleri için ayrılan 3 trilyon 975 milyar TL'lik kaynağın, Sağlık Bakanlığı bütçesinin yaklaşık iki katına ulaşması bütçedeki öncelik sıralamasını gözler önüne serdi.
BORÇLA YAŞAYAN SAĞLIKÇI ORANI YÜZDE 85'E DAYANDI
Sağlık emekçilerinin alım gücündeki erimeye dikkat çekilen çalışmada, 2019 yılından bu yana yapılan saha araştırmalarına göre borçlanarak geçinen çalışan oranının yüzde 69,6'dan yüzde 85'e tırmandığı belirtildi. Çeyrek altın hesabı üzerinden yapılan kıyaslamada ise çarpıcı bir tablo ortaya çıktı: Ocak 2014'te en düşük memur maaşıyla 15,02 çeyrek altın, Ocak 2016'da ise 15,81 çeyrek altın alınabilirken, Kasım 2026 başında bu rakam 6,70 çeyrek altına düştü. Böylece memurun son 12 yıldaki kaybı 8,32 çeyrek altın olarak kayıtlara geçti.
BÜTÇE TÜRK LİRASIYLA, ŞEHİR HASTANELERİ DÖVİZLE
Sağlık hizmetlerindeki maliyet yapısının TL ile hazırlanan bütçe ve döviz endeksli harcamalar arasında derin bir makas yarattığına işaret edilen raporda, şehir hastanelerinin kira ve hizmet bedellerinin avro ve enflasyona endeksli olması eleştirildi. 2027 bütçesinden şehir hastanelerine ayrılan 160,5 milyar TL'lik ödeme tutarının, bakanlık bütçesinin yüzde 8,2'sine denk geldiği ifade edildi. 2026'nın ilk yedi ayında şehir hastanelerine 93 milyar TL'yi aşan ödeme yapılırken, aynı dönemde ruh sağlığı hizmetleri için 588 bin TL, kanserle mücadele için ise 111 milyon TL harcanması bütçe tercihlerindeki dengesizlik olarak yorumlandı.
DIŞA BAĞIMLILIK VE PERSONEL AÇIĞI KRİZİ DERİNLEŞTİRİYOR
İlaç, aşı ve tıbbi cihazdaki dışa bağımlılığın her kur şokunda bütçeyi aşındırarak tedarik krizlerine yol açtığını savunan sendika, kamunun sadece alıcı değil doğrudan üretici konumuna geçmesi gerektiğini belirtti. Birinci basamak sağlık hizmetlerindeki hedeflerin de gerisinde kalındığına dikkat çekilerek, planlanan bin aile sağlığı merkezinden 278'inin, 100 sağlıklı hayat merkezinden ise yalnızca 23'ünün 2025 sonu itibarıyla açılabildiği anımsatıldı. Yıl sonuna kadar alınması planlanan 38 bin hekim dışı personelin de emeklilik, istifa ve yurt dışına beyin göçü karşısında açığı kapatmaya yetmeyeceği kaydedildi.
RANDEVU KUYRUKLARI VE YOĞUN BAKIM UYARISI
Mevcut bütçenin sağlık çalışanlarının tükenmişliğini, şiddet sarmalını ve meslekten kopuşları durduracak hiçbir özel program içermediğini belirten Genel Sağlık-İş, sorunun bir yıl daha ertelendiğini savundu. Kamu görüntüleme kapasitesi ve personel sayısında anlamlı bir artış sağlanmadığı sürece uzun randevu kuyruklarının devam edeceği uyarısında bulunulan raporda, yoğun bakım yatak yetersizliği nedeniyle can kayıplarının yaşandığına dikkat çekildi. Sendika çözüm olarak; enflasyona karşı korumalı ve emekliliğe yansıyan tek kalem maaş, güvenceli istihdam, şehir hastanelerinin kamulaştırılması ve kamusal sağlık üretimine geçilmesi çağrısında bulundu.
