Petrol ve doğal gazda tarihi atılım: Kerkük anlaşmasıyla enerjide yeni dönem

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, katıldığı televizyon programında gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Irak ile imzalanan Kerkük petrolleri anlaşmasının detaylarını paylaşan Bayraktar, Türkiye'nin enerji arz güvenliği, yurt dışındaki petrol ve doğal gaz projeleri ile Irak'la enerji iş birliğine ilişkin açıklamalarda bulundu.

"TÜRKİYE'NİN MUTLAK SURETTE ENERJİDEKİ DIŞA BAĞIMLILIĞINI DÜŞÜRMEMİZ LAZIM"

Bakan Bayraktar, NATO Zirvesi'nin ardından Irak ile gerçekleştirdiği temaslara değinerek, Irak ile yoğunlaşan temasların ve imzalanan anlaşmaların iki ülke ilişkilerine hukuki bir zemin kazandırdığını belirtti. Temmuz ayının Irak ile ilişkiler açısından oldukça yoğun geçtiğini de söyleyen Bayraktar, ziyaret ve yürütülen çalışmaların, dünyada krizlerin ve çatışmaların arttığı kritik bir dönemde gerçekleştirildiğini ifade etti.

Bakan Bayraktar, şu ifadelere yer verdi:

Böyle bir kritik dönemde İran'la, Irak'la olan ilişkimiz ve Irak'la olan gerçekleştirdiğimiz bu anlaşmalar çok önemli. Anlaşmaların özünde tabii Kerkük'le başlamak lazım. Kerkük bizim üzerinde yaklaşık 2,5 yıldır çalıştığımız bir konu aslında. İmzalar atılınca bunu ilan etme durumuna geldik ama çok uzun süredir üzerinde çalıştığımız bir projeydi. Büyük resme baktığınızda Türkiye olarak biz şunu yapmaya çalışıyoruz; Türkiye'nin mutlak surette enerjideki dışa bağımlılığını düşürmemiz lazım ve bunun için bütün Türkiye'deki kaynaklarımızı; yenilenebilir enerji başta olmak üzere, doğalgaz kaynakları, petrol kaynakları, maden kaynaklarını devreye almaya çalışıyoruz.

"IRAK VE KERKÜK ANLAŞMASI GÜNDE TÜRKİYE PETROLLERİNİ 1 MİLYON VARİL ÜRETİM YAPACAK BİR ŞİRKETE DÖNÜŞTÜRME HEDEFİNİN BİR PARÇASI"

Türkiye Petrolleri'nin küresel ölçekte daha etkin bir enerji şirketi haline gelmesi hedefiyle çalışmaların sürdüğünü belirten Bayraktar, "Türkiye'de edindiğimiz bu tecrübeyi, bu kabiliyeti de yurt dışında projelerde aramayla alakalı yeni bir faza geçmiş durumdaydık. Ben aslında geçtiğimiz programda, yılbaşında sizinle yaptığımız programda burada birkaç bunun aslında mesajını vermiştim. Hatta o programda şunu söylediğimi hatırlıyorum: Türkiye Petrollerini 1 milyon varil günde üretim yapacak bir şirkete dönüştürmek; bunun bir kısmını Türkiye'de ama bir kısmını mutlaka dışarıda üretilebilecek bir hale getirmeye çalışıyoruz. Aslında Irak ve Kerkük anlaşması bunun bir parçası, bir yansıması. Ama bunun dışında da özellikle petrol boru hattı anlaşmaları ve bundan sonrası için konuştuğumuz konular hakikaten Irak'la Türkiye'yi stratejik anlamda birbirine bağlayacak çok önemli adımlar" diye konuştu.

"100 SENE SONRA KERKÜK'TE PETROL SAHALARINA ORTAK OLUYORUZ"

Irak petrolünün Kerkük-Ceyhan hattı üzerinden Türkiye'ye taşınmasını öngören 750 bin varillik kapasiteyi değerlendiren Bakan Bayraktar, "Öncelikle Kerkük anlaşmasına çok kısa değineyim. Kerkük, İngiliz petrol şirketinin yaklaşık 100 yıldır petrol ürettiği bir yer. Biz de bir anlamda aslında 100 sene sonra neredeyse Kerkük'te bu petrol sahalarına bir anlamda ortak oluyoruz. Orada bir tane Amerikalı ortağımız var. Yani İngiltere, Amerika, Türkiye üçlüsünün ortak olduğu çok büyük bir petrol rezervine sahip. Yaklaşık şu anda tahminler 3 milyar varillik bir petrol rezervinden bahsediyoruz. Hani bunu bugünkü rakamlara dönersek 250 milyar dolarlık bir ekonomik büyüklükten bahsediyoruz. Günlük üretiminin 1,2 milyon varillere çıkabileceği bir potansiyel var ve hani dünyanın en iyi şirketleriyle Türkiye Petrolleri burada ortak bir şekilde bu faaliyeti yürütecek" açıklamasında bulundu.

"ŞU ANDA BU 750 BİN VARİLİ MEVCUT HATLARIMIZDAN TAŞIYABİLİRİZ VE BUNU MİKTARINI DA ARTIRABİLİRİZ"

Irak'ta enerji alanında Kerkük-Ceyhan boru hattı dışında üzerinde çalışılan birçok projenin olduğunu da kaydeden Bayraktar, bunlardan birinin de Silopi-Habur-Basra güzergahında olduğunu ve inşa edilmesi halinde Irak petrolünün Ceyhan üzerinden hem Türkiye'deki rafinerilere hem de dünya piyasalarına ulaştırılmasını hedeflediğini söyledi. Körfez ülkelerinde yaşanan çatışmaların da Hürmüz Boğazı'nda petrol taşımacılığını olumsuz etkilediğini ve riskli kıldığını kaydeden Bayraktar, "Hürmüz bize şunu söyledi; mutlaka alternatif güzergahlara, alternatif rotalara ihtiyacı var dünyanın. Yani bütün petrolünüzü siz, Irak için söylüyorum ve Körfez'deki birçok ülke için söylüyorum, işte Hürmüz'den geçerek dünya piyasalarına götürürseniz orada olabilecek şu anda bir çatışma ortamı var, yarın Allah korusun bir kaza olabilir, başka bir şey olabilir; dolayısıyla alternatif ve çeşitlendirme çok önem arz ediyor.

Biz şu anda alternatiflerden bir tanesi, konuştuğumuz projelerden, evet, şu anda bu 750 bin varili mevcut hatlarımızdan taşıyabiliriz. Biz mevcut hatlarımızdan 1,5 milyon varil taşıyabiliriz aslında ve diyoruz ki bunu miktarını da artırabiliriz, yani 2-2,5 milyon varillere çıkabiliriz ve boru hattını da Basra'ya kadar uzatalım; gerek Irak'ın üretimi bir kısım üretimini veya Kuveyt, Körfez ülkelerinden ‘Bu hattı ben kullanmak istiyorum ya, petrolümün tamamı Hürmüz'den geçmesin burada başımıza ne geleceği belli değil' diyenleri de bu güzergahtan biz dünya piyasalarına açabiliriz diyoruz" şeklinde konuştu.

Bayraktar, Irak ile imzalanan enerji anlaşmasının bir yıllık olduğunu ve kapsamının genişletilmesinin hedeflendiğini belirtti. İki ülke arasındaki ticaret hacminin 30-35 milyar dolara ulaşabilecek potansiyele sahip olduğunu ifade eden Bayraktar, "O anlaşmayı imzaladık. Bir yıllık bir anlaşma, onu daha tabii uzatmak ve dediğim gibi daha büyütmek istiyoruz esas itibarıyla. Bütün bu anlaşmalarla beraber Irak'la Türkiye'nin ticaret hacmi çok kısa bir süre içerisinde iki katına çıkabilir" dedi.

Irak'ın enerji altyapısına yönelik iş birliğine de değinen Bayraktar, "Şu anda Irak'ın çok ciddi bir elektrik problemi var. Altyapı sorunları var ama biz buna kısa vadede, orta vadeli ve uzun vadeli çözümleri de kendilerine sunduk. Bunlardan bir tanesi şu anda elektrik ihracatı yapıyoruz, burada miktarın artırılmasını Sayın Başbakan Sayın Cumhurbaşkanımızdan rica ettiler" ifadelerini kullandı.

"BASRA'YA UZATILACAK DOĞAL GAZ HATTIYLA KÖRFEZ GAZINI TÜRKİYE'YE VE AVRUPA'YA TAŞIYACAK BÜYÜK BİR PROJEYİ HEDEFLİYORUZ"

Bakan Bayraktar, Irak ile enerji alanındaki iş birliği başlıklarından birinin doğal gaz olduğunu belirterek, Irak'taki doğal gaz santrallerinin elektrik üretimi için gaz ihtiyacının bulunduğunu söyledi. Bayraktar, ilk etapta Türkiye'nin doğal gaz altyapısı kullanılarak Türkiye'deki doğal gazın bir kısmının Irak'a ihraç edilmesi seçeneği üzerinde çalışıldığını ifade etti.

Bakan Bayraktar, daha büyük hedeflerinin Basra'ya uzatılması planlanan petrol boru hattı ile elektrik iletim hatlarına paralel bir doğal gaz boru hattı inşa etmek olduğunu belirterek, "Daha büyük projemiz aslında bu. Basra'ya uzatmayı düşündüğümüz petrol boru hattına, elektrik iletim hatlarının yanına bir doğal gaz boru hattı yapıp belki ileride Katar doğal gazını, Körfez'de üretilecek doğal gazı ters akışla bu sefer Irak üzerinden Türkiye'ye ve Türkiye üzerinden de Avrupa'ya gitmesiyle alakalı da büyük bir projeyi de konuşuyoruz" bilgisini paylaştı.

Sakarya Gaz Sahası'na ilişkin son verileri de paylaşan Bayraktar, şunları kaydetti:

"Hakikaten gözbebeğimiz Sakarya Gaz Sahası. Orada da bu sene daha önce de ifade etmiştik aslında, bu sene önemli bir zaman dilimi. Çünkü biz ilk üretimi gerçekleştirdik. Ağustos ayı 2023 itibarıyla karaya gazı getirdik. Nisan ayında, Nisan 2023'te Cumhurbaşkanımızın katılımıyla güzel bir tören, büyük bir orada gaz yakma töreni yapmıştık hatırlarsanız. Ve üretim Ağustos'ta hanelerle, ticarethanelerle yani şebekeyle buluştu. Ve bugün 4 milyon hanenin doğal gaz ihtiyacı, evin doğal gaz ihtiyacı şu anda Sakarya gaz sahasından geliyor.

Şimdi hedefimiz ikinci fazda bu senenin sonunda bu rakamı 8 milyona çıkarmak. Faz 2'de takvim net. 2026 sonunda biz üretimimizi Sakarya gaz sahasından iki katına, 20 milyon metreküpe çıkaracağız. Ama ben böyle çok metreküpler efendim şeyler konuşuyorum, variller konuşuyorum; insanımızın anlayacağı şekilde söyleyelim; Türkiye'deki 8 milyon evin doğal gaz ihtiyacı kendi gaz sahamızdan sağlanacak. Faz 2 bu senenin sonu itibarıyla. 2028'e geldiğimizde bu 16-17 milyon haneye çıkacak."

Gabar'ın Türkiye'nin en önemli petrol projelerinden biri haline geldiğini de dile getiren Bayraktar, "2021 yılında yapılan keşfin ardından bugün Gabar'da günlük 83 bin 200 varil üretime ulaştık. Aslında bu yeni bir rekor. Her gün yeni bir rekor kırıyoruz, yeni keşifler yapıyoruz ve üretimimizi artırmaya devam ediyoruz. Gabar inşallah daha da büyüyecek" dedi.