UNESCO Dünya Kültür Mirası Koruma Bölgesi içerisinde yer alan ve “ekolojik hassas bölge” statüsündeki Kozak Yaylası, taş ocakları ve madencilik faaliyetlerinin yarattığı tehditle gündemdeki yerini korurken, bölgenin doğal SİT statüsüne ilişkin yeni bir gelişme yaşandı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 8 Nisan 2025 tarihinde alınan tescil kararına karşı İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından açılan davayı görüşen İzmir 5. İdare Mahkemesi, 7 Ekim 2026 tarihinde oy birliğiyle iptal kararı verdi.
Mahkemenin kararında yer verilen bilirkişi raporunda, Kozak Yaylası doğal SİT alanının tek bir poligon halinde ve tamamının “Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı” olarak belirlenmesinin mevzuata uygun olmadığı tespit edildi.
DOĞAL ALANLAR İÇİN DAHA YÜKSEK KORUMA VURGUSU
Mahkeme, yayla içerisindeki köy yerleşimleri ve ekili-dikili tarım alanlarında yoğun insan faaliyetleri, tarımsal üretim, hayvancılık ve ekonomik faaliyetlerin sürdürüldüğünü belirtti. Bu alanların “Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı” statüsünün özelliklerini taşıdığı ifade edildi. Ancak yerleşim ve tarım alanlarının dışında kalan, doğal flora ve fauna yapısını büyük ölçüde koruyan, insan etkisinin sınırlı olduğu ve ekolojik bütünlüğünü muhafaza eden bölgelerin farklı değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Kararda, söz konusu alanların yaban hayvanlarının barınma, beslenme ve üreme ihtiyaçlarını karşıladığı, biyolojik çeşitlilik ve habitat özellikleri taşıdığı, yüksek peyzaj değerine sahip olduğu ve doğal karakterini koruduğu belirtildi. Bu özellikleri nedeniyle bu bölgelerin “Nitelikli Doğal Koruma Alanı” statüsünün ayırt edici özellikleriyle uyumlu olduğu kaydedildi.
UNESCO Dünya Kültür Mirası’na taş ocağı tehdidiGündemMahkeme, farklı doğal ve insan faaliyetlerinden kaynaklanan özelliklere sahip alanların aynı koruma statüsü altında birleştirilmesinin 2863 sayılı Kanun'a, ilgili yönetmeliğe ve koruma-kullanma dengesi ilkelerine uygun olmadığı sonucuna vardı.
Mahkeme, Bakanlığın 8 Nisan 2025 tarihli tescil işlemini iptal ederken davalı idarenin İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne 30 bin TL vekalet ücreti ve yargılama giderlerini ödemesine de hükmetti. Karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İzmir Bölge İdare Mahkemesi'ne istinaf başvurusu yapılabilecek.
