Uzun süredir Türkiye ekonomisinin temel tartışma konularından biri olan yüksek enflasyon, tüketicinin harcama alışkanlıklarında yarattığı tahribatı resmi rakamlarla bir kez daha gösterdi. BKM'nin açıkladığı verilere göre, 2025'in ilk dokuz ayında kartlı işlem sayısı yüzde 11,9, harcama tutarı ise fiyat artışlarının da etkisiyle yüzde 41,8 oranında (19 trilyon 854 milyar TL) artış gösterdi. Ancak kağıt üzerindeki bu "enflasyonist büyüme", üçüncü çeyreğin sonunda duvara çarptı. Vatandaşın harcama kapasitesi eylül ayı itibarıyla sınırına dayandı.
BİR AYDA 30 MİLYON İŞLEM BUHARLAŞTI, 21 MİLYAR LİRA SİLİNDİ
Yaz aylarında rekor seviyelerde gezinen kartlı alışveriş verileri eylülde bıçak gibi kesildi. Haziran, temmuz ve ağustos aylarında 1 milyar 100 milyon bandının üzerinde seyreden işlem adedi, eylülde 1 milyar 90 milyona geriledi. Sadece bir ayda yaklaşık 30 milyon daha az işlem yapıldı.
Asıl çarpıcı düşüş ise harcama tutarlarında kendini gösterdi. Ağustosta 2 trilyon 451 milyar lira olan kredi kartı harcama hacmi, eylülde 2 trilyon 430 milyar liraya çakıldı. Kredi kartı faizlerindeki artış ve limitlerin dolmasıyla birlikte sistemden bir ayda 21 milyar lira çıkmış oldu.
GEÇEN YILIN VERİLERİ ACI GERÇEĞİ KANITLIYOR
Eylül ayında yaşanan bu daralmanın mevsimsel bir etkiden ziyade ekonomik bir tıkanıklık olduğunu ise geçmiş veriler kanıtlıyor. 2025 yılında ağustostan eylüle geçilirken kartlı harcamalar yüzde 2,4 oranında artış göstermişti. Bu yılın aynı döneminde ise artış ivmesi tamamen kırılarak yüzde 0,9’luk net bir gerileme yaşandı.
YURT DIŞI VE YABANCI KARTLARDA DA TABLO KARAMSAR
Sadece yurt içi harcamalarda değil, yurt dışı harcamalarında da sert bir fren söz konusu. Yılın ilk dokuz ayında yurt dışı alışverişleri toplamda artıda görünse de son üç aylık periyot ibrenin tersine döndüğünü işaret ediyor. Temmuz ayında 52,3 milyon olan yurt dışı işlem adedi, eylülde 47,9 milyona geriledi. Bu süreçte harcama tutarında da yüzde 6,5’lik bir kayıp yaşandı.
Turizm ve yabancı ziyaretçi tarafında da beklenen toparlanma bir türlü gelmedi. Yabancı kartlarla Türkiye’de yapılan alışverişlerde işlem adedi 105 milyona çıksa da, bu rakam 2024 yılının ilk dokuz ayındaki 122,6 milyonluk seviyenin halen yüzde 14,4 oranında gerisinde bulunuyor.
