Kış aylarıyla birlikte sofraların vazgeçilmezi olan mercimek çorbası, her evde aynı soruyu da beraberinde getiriyor: Paketten turuncu-kırmızı çıkan kırmızı mercimek, tencerede neden sarıya dönüyor? Bu durum bir pişirme hatasından değil, tanenin yapısından ve pişirme sürecinden kaynaklanıyor.
Kırmızı mercimek aslında kırmızı değil
Harvard Üniversitesi'nin sağlık yayınına göre "kırmızı" diye bilinen mercimekler aslında turuncu renkte ve yalnızca beş dakikada pişiyor. Yani markette gördüğümüz "kırmızı", tam anlamıyla kırmızı değil; turuncuya yakın bir ton.
Kabuğu soyulan tane rengini içten alıyor
Market raflarındaki kırmızı mercimek, tarladan çıktığı haliyle satılmıyor. Kırmızı mercimek çoğunlukla "kırık" olarak satılıyor; yani tohum kabuğu çıkarılmış ve tanenin iç kısmı ikiye ayrılmış durumda. Kırmızı mercimeklerin büyük kısmı başlangıçta kahverengi ya da açık kahve kabuklu; kabuk alındığında içteki kırmızı-turuncu renk ortaya çıkıyor.
Kısacası paketteki renk, tanenin iç kısmının rengi. Pişirme sırasında bu iç doku dağıldıkça renk de değişiyor.
Pişirme süresi rengi doğrudan etkiliyor
Rengin sarıya dönmesinde en belirleyici unsur pişirme süresi. Harvard'ın aynı yayınına göre kırmızı mercimek daha uzun pişirildiğinde sarıya dönüyor, çok yumuşuyor ve pürüzsüz, püre kıvamına geliyor. Çorba için mercimeğin tamamen dağılana kadar kaynatılması, sarı rengin neden bu kadar belirgin olduğunu da açıklıyor.
Çeşit ve menşe farkı da rol oynuyor
Her kırmızı mercimeğin rengi aynı değil. İtalya Ulusal Araştırma Konseyi (CNR) bünyesinde yayımlanan bir bilimsel çalışmaya göre kırmızı mercimeklerin kabuğu kırmızımsı kahverengi ya da gri olabiliyor; tanenin iç kısmı ise çeşide bağlı olarak sarıdan turuncu-kırmızıya kadar değişiyor.
Türkiye'de raflarda hem yerli hem ithal ürün bulunuyor. Örneğin market zincirlerinin satış sayfalarında kırmızı mercimek için hem Kanada hem Türkiye menşeili ürünler yer alıyor. Farklı çeşit ve menşeden gelen mercimeklerin pişince farklı tonlarda sarı vermesi bu yüzden şaşırtıcı değil.
Sarı mercimekle karıştırılmamalı
Tencerede sarıya dönen kırmızı mercimek, ayrı bir ürün olan sarı mercimekle aynı şey değil. Sarı mercimek de çorbalarda kullanılıyor ancak kırmızı mercimekten farklı bir ürün olarak satılıyor.
Çorbanın berrak ve sarı olması için öneri
Bazı üreticiler bu sarı rengi istenen bir sonuç olarak görüyor. Bir market zincirinin kırmızı mercimek paketindeki kullanım önerisinde, çorbanın berrak ve sarı renkli olması için mercimeğin pişirmeden önce 30 dakika ılık suda bekletilmesi, berrak su çıkana kadar 3-4 kez yıkanması ve pişerken yüzeyde oluşan köpüğün alınması tavsiye ediliyor.
Saklama koşulları da önemli. Paket bilgilerine göre ürünün güneş ışığından uzak, serin ve rutubetsiz bir yerde, uzun süreli kullanımda ise bez torbada saklanması öneriliyor.