Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), Ağustos 2026 İşsizlik Sigortası Fonu Bülteni’ni kamuoyuyla paylaştı. “İşsizlik Sigortası Fonu İşveren Teşvik Fonu’na Dönüştü” başlıklı çalışmada, İşsizlik Sigortası Fonu (İSF) harcamalarının zaman içerisinde işsizlere sağlanan desteklerden ziyade işverenlere sunulan teşvik ve desteklere yöneldiği belirtildi.

İşsizlik fonu’nda büyük makas: İşçiye kırıntı, patrona dev pay - Resim : 1

DİSK-AR’ın İŞKUR verileri üzerinden yaptığı hesaplamaya göre, 2016 yılında İSF giderlerinin yüzde 37,4’ünü işsizlik sigortası ödemeleri oluştururken, bu oran 2026’nın ocak-temmuz döneminde yüzde 31’e düştü. Aynı süreçte işverenlere sağlanan doğrudan ve dolaylı teşviklerle desteklerin giderler içindeki payı yüzde 20,3’ten yüzde 44,3’e çıktı. Böylece 10 yıllık süreçte işçilere ayrılan pay 6,4 puan azalırken, işverenlere ayrılan kaynak 24 puan yükseldi.

FONUN GELİRİNDE İŞÇİ PRİMLERİNİN PAYI YÜZDE 4

İşsizlik Sigortası Fonu, işsizliğin yol açtığı ekonomik ve sosyal sorunlara karşı güvence oluşturmak ve işsiz kalan sigortalılara gelir desteği sağlamak amacıyla kuruldu. 1999 yılında 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile oluşturulan işsizlik sigortasında ödemeler 2002 yılında başladı.

Fonun gelirleri arasında, sigortalıların prime esas aylık brüt kazançlarından kesilen yüzde 1 işçi primi, yüzde 2 işveren primi ve yüzde 1 devlet katkısı yer alıyor. Bunun yanı sıra fon, prim gelirlerinin değerlendirilmesiyle elde edilen kazançlar ve diğer gelirlerden de kaynak sağlıyor.

İSF kapsamında işsizlere yapılan işsizlik sigortası ödemelerinin yanı sıra kısa çalışma, yarım çalışma, ücret garanti fonu ve nakdi ücret desteği ödemeleri gerçekleştiriliyor. İşverenlere yönelik teşvik ve destekler ile aktif işgücü piyasası programlarının finansmanı da fondan karşılanıyor. DİSK-AR, işsizlere doğrudan yapılan ödemelerin payının azalmasına karşılık işveren teşvikleri ve işbaşı eğitim programlarının fon içerisindeki ağırlığının arttığını belirtti.

HER 100 İŞSİZDEN YALNIZCA 17’Sİ ÖDENEK ALABİLDİ

Araştırmada işsizlik ödeneğine erişim oranına da dikkat çekildi. TÜİK ve İŞKUR’un Haziran 2026 verilerine göre Türkiye’de 2 milyon 688 bin resmi işsiz bulunurken, aynı dönemde 460 bin 501 kişi işsizlik ödeneğinden faydalanabildi.

Verilere göre resmi işsizlerin yüzde 82,9’una denk gelen yaklaşık 2,2 milyon kişi işsizlik ödeneği alamadı. Ödenekten yararlanabilenlerin oranı yüzde 17,1 olarak hesaplandı. Böylece her 100 işsizden yalnızca 17 kişinin işsizlik ödeneğine ulaşabildiği belirtildi. DİSK-AR, ödeneğe erişim şartlarının daha kolay hale getirilmesi gerektiğini ifade etti.

İşsizlik fonu’nda büyük makas: İşçiye kırıntı, patrona dev pay - Resim : 5

DİSK’TEN İŞSİZLİK FONU İÇİN YENİ TALEPLER

DİSK, araştırmanın sonuç bölümünde İşsizlik Sigortası Fonu’nun kullanımına ilişkin taleplerini açıkladı. Konfederasyon, fonun kuruluş amacı doğrultusunda değerlendirilmesini ve işsiz kalan tüm çalışanlar açısından gerçek bir gelir güvencesi oluşturmasını istedi. İşverenlere verilen teşvik ve desteklerin fondan karşılanmasına son verilmesi çağrısında bulundu.

DİSK ayrıca işsizlik ödeneğine erişim şartlarının kolaylaştırılmasını, prim günü ile kesintisiz çalışma kriterlerinin yeniden ele alınmasını, ödeme süresinin uzatılmasını ve ödenek tutarlarının artırılmasını talep etti. Ödeneğin alt sınırının asgari ücretin altında olmaması gerektiğini savunan konfederasyon, aktif işgücü programlarının güvenceli, kayıtlı ve nitelikli istihdama geçişi destekleyecek şekilde yeniden düzenlenmesini istedi.

Raporda, fonun gelir ve giderlerinin kamuoyunun denetimine açık ve şeffaf hale getirilmesi de talep edildi. Bunun yanında fon yönetiminde işçilerin ve sendikaların söz ve karar yetkisinin artırılması, İSF’nin bütçe açıklarının finansmanı, işveren maliyetlerinin düşürülmesi veya sermayeye kaynak sağlanması amacıyla kullanılmaması istendi.