Orta Doğu’da askeri gerilim ve küresel enerji rotası Hürmüz Boğazı üzerindeki belirsizlik devam ederken, diplomasi ve iç siyaset trafiği hız kazandı. İran ile Umman’ın boğazdaki deniz trafiği için yeni bir seyrüsefer güzergâhında mutabakata vardığı açıklanırken, ABD Başkanı Donald Trump diplomatik çözümü tercih ettiğini ancak askeri seçeneğin halen masada bulunduğunu ilan etti.
İRAN VE UMMAN’DAN HÜRMÜZ’DE YENİ SEYRÜSEFER HATTI
İran Dışişleri Bakanlığı ve Tahran yönetimi, küresel petrol taşımacılığının kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı'nda tırmanan krizi aşmak adına Muscat (Umman) ile yürütülen görüşmelerde önemli bir aşamaya gelindiğini duyurdu. Yapılan açıklamada, Basra Körfezi ve Umman Denizi arasındaki deniz trafiğinin güvenli şekilde sürdürülebilmesi amacıyla İran ve Umman karasularını kapsayan yeni bir geçiş koridoru koordinasyonu üzerinde mutabakat sağlandı. Masadaki plan dahilinde, ticari gemilerin Basra Körfezi yönünde İran karasularını, aksi yönde ise Umman seyrüsefer hatlarını kullanarak geçiş yapabileceği 60 günlük geçici bir geçiş modeli değerlendiriliyor. Buna karşın Tahran yönetimi, koordinasyon adımlarına rağmen Washington'dan gelen askeri müdahale ve yaptırım tehditleri sürdükçe nihai anlaşmanın gecikebileceğini vurguladı.
'ANLAŞMA TERCİHİM ANCAK SEÇENEKLER MASADA'
ABD Başkanı Donald Trump, konuya ilişkin son değerlendirmelerinde diplomatik temasların olumlu ilerlediğine işaret ederek kısa süre içinde netleşme yaşanabileceğini ifade etti. Anlaşma yapmayı tercih ettiğini belirten Trump, görüşmelerde ciddi ilerleme kaydedildiğini, Hürmüz Boğazı'nın çok yakında ya diplomasiyle açılacağını ya da askeri adımların devreye gireceğini söyledi. Trump, başka seçenek kalmaması durumunda gerekenin yapılacağını ekleyerek önümüzdeki kritik günlerde tarafların tutumunun sürecin yönünü belirleyeceğini vurguladı.
WASHİNGTON POST İDDİASI: TRUMP İLE HEGSETH ARASINDA MÜHİMMAT KRİZİ
Diplomatik görüşmeler sürerken, ABD yönetiminin iç yapısında İran operasyonlarının getirdiği lojistik maliyetler nedeniyle gerginlik yaşandığı öne sürüldü. The Washington Post gazetesinin haberine göre Trump; Tomahawk, Patriot ve THAAD önleyicileri gibi hassas güdümlü mühimmat stoklarındaki kritik azalmalar hakkında önceden bilgilendirilmediği gerekçesiyle Savunma Bakanı Pete Hegseth’e sert tepki gösterdi. İddiaya göre Hegseth, mühimmat stoklarının takibi ve tedariki konusunda sorumluluğun Savunma Bakan Yardımcısı Stephen Feinberg’de olduğunu savundu. Pentagon Sözcüsü Sean Parnell ise bu iddiaları reddederek, Bakan Hegseth'in mühimmat stoklarıyla ilgili kimseyi yanlış yönlendirmediğini ve kabine içinde herhangi bir kriz bulunmadığını bildirdi.
GENEL DEĞERLENDİRME
Stratejik seyrüsefer koridoru Hürmüz Boğazı'nda yürütülen Umman merkezli arabuluculuk girişimleri askeri tırmanış riskini azaltma potansiyeli taşırken; ABD ordusunun uzun süreli operasyonel kapasitesi ve Washington-Tahran arasındaki karşılıklı restleşmeler sürecin kırılganlığını koruduğunu gösteriyor.
