Herkesin konuştuğu yöntem: Tarlasına bunu eken yüzde 20 kazanıyor

Kimyevi gübre fiyatlarındaki artış, üreticileri farklı arayışlara iterek “yeşil gübreleme” uygulamasını popüler hale getirdi. Özellikle sonbahar döneminde ekimi yapılan Macar fiği ve benzeri baklagil türleri, ilkbahar aylarında gelişimini tamamlayıp tarlaya sürüldüğünde hem verimliliği hem de çiftçinin kazancını artırıyor.

Tarım arazilerinde yaşanan organik madde azalması ve kimyevi girdilerin pahalanması, toprağın kendi potansiyelini ortaya çıkaran bu doğal yöntemi zorunlu kıldı. Fiğ gibi baklagil bitkilerinin ara ürün olarak tarlaya kazandırılması, toprak yapısını iyileştiriyor.

Türkiye gazetesinden Cemal Emre Kurt'un haberine göre, sonbaharda ekilip ilkbaharda yeterli yeşil aksama ulaştığında sürülen bu bitkiler, toprakla harmanlanmasının ardından ana ürünün ekimine zemin hazırlıyor. Bu döngü sayesinde toprağın azot ve organik madde içeriği zenginleşirken, takip eden üründe kullanılacak kimyevi gübre ihtiyacı da minimuma iniyor.

Yapılan tarla çalışmalarında uygulamayla dekar başına ortalama 400 kilo organik madde ve 10 kilo saf azot kazandırılabildiği tespit edildi. Fiğin yer aldığı mısır, buğday tarlalarında ana ürünlerin azot ihtiyacının önemli bölümünün karşılanabildiği, pamukta ise gübre ihtiyacının dekarda 6 kiloya kadar azaltılabildiği hesaplandı.

Pamuk alanlarında fiğ kullanımının yaygınlaştırılması halinde toprağa kazandırılacak azotun yaklaşık 125 bin ton amonyum sülfata karşılık gelebileceği ifade ediliyor. Bu şekilde baklagillerle toprağa verilen azot, kimyevi gübrenin aksine daha yavaş salındığı için bitkinin besin maddelerinden daha uzun süre yararlanmasına imkân sağlıyor.

Yeşil gübreleme uygulaması sadece gübre giderlerini düşürmekle kalmayıp ürün miktarını da olumlu yönde etkiliyor. Pamuk tarımı üzerinde gerçekleştirilen uzun vadeli araştırmalarda, sadece kimyevi gübre uygulanan tarlalardan dekar başına 232,8 kilogram kütlü pamuk alınırken, fiğin yeşil gübre olarak değerlendirildiği parsellerde bu miktar 261,7 kilograma yükseldi.

Fiğ ve pamuğun ardışık olarak yetiştirildiği bu sistemlerde, başlangıç aşamasındaki tohum ve işçilik giderlerine rağmen ilerleyen yıllarda sağlanan gübre tasarrufu, miktar ve kalite artışı sayesinde net kâr oranının yüzde 18 ila yüzde 22 arasında daha fazla gerçekleşebileceği öngörülüyor.

Yapılan uygulama kuraklıkla mücadelede de avantaj sağlıyor. Topraktaki organik madde oranının yüzde 1 artması, dönüm başına yaklaşık 15-20 ton daha fazla suyun toprakta tutulmasına katkı sağlayabiliyor. Fiğin kazık kökleri sertleşmiş toprak tabakalarını gevşetirken, suyun toprağa sızmasını artırıyor. Böylece yüzey akışı ve erozyon yüzde 35’e kadar azaltılabiliyor. Ayrıca bazı kritik toprak enzimlerinin faaliyetlerinde yüzde 40’a varan artış sağlıyor.

Yeşil gübrelemenin çiftçiler arasında yaygınlaşması için desteklerin artırılması da gündemde. Büyük tarım ovalarında uygulamanın üreticiye doğrudan gösterileceği demonstrasyon alanlarının ve gezici çiftçi eğitimlerinin artırılması öneriliyor.

Kışlık örtücü bitki yetiştiren çiftçilere tohum ve mazot desteğinin “Yeşil Gübre Desteği” adı altında verilmesiyle uygulamanın daha geniş alanlara taşınabileceği değerlendiriliyor. Böylece bir taraftan çiftçinin kimyevi gübre faturası azaltılırken diğer taraftan organik madde bakımından fakirleşen tarım topraklarının yeniden güçlendirilmesi hedefleniyor.