Fındık piyasasında üreticinin satış fiyatı ile ihracat bedeli arasındaki makas açılıyor. Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) kilogram başına 250 lira olarak belirlediği alım fiyatına rağmen serbest piyasada ürününü yaklaşık 150 liradan satabilen üretici, maliyetlerini karşılamakta zorlanıyor. Buna karşılık ihracatçı firmaların, kilogram başına yaklaşık 2 dolar, başka bir ifadeyle 100 lira düzeyinde kazanç sağladığı belirtiliyor.
TMO 2,5 ayda 190 bin ton fındık aldı: Usulsüz ÇKS kullananlar hakkında suç duyurusu yapıldıGündemÜreticinin yetiştirme sürecinde üstlendiği yüksek girdi maliyetlerine rağmen fındığını TMO fiyatının oldukça altında elden çıkarması, piyasadaki gelir dağılımını yeniden gündeme taşıdı. Serbest piyasada yaklaşık 3 dolara karşılık gelen 150 liralık üretici fiyatına karşılık, ihracat bedelinin 5,10 dolar seviyesinde bulunması aradaki farkı ortaya koyuyor.
İHRACAT SEZONUNDA İLK İKİ AYDA 100 BİN TON
1 Eylül 2026'da başlayan 2026-2027 fındık ihracat sezonu, 31 Ağustos 2027'de sona erecek. Sezonun ilk ayında 40 bin ton, ekim ayında ise 60 bin ton fındık yurt dışına gönderildi. Böylece ilk iki aylık ihracat miktarı 100 bin tona ulaştı.
İhracatçı firmaların yabancı alıcılarla imzaladığı yıllık anlaşmalarda aylık ortalama 50 bin tonluk ürün tedariki öngörülüyor. İlk iki ayda gerçekleşen satışlar ve sözleşmeler dikkate alındığında, Türkiye'nin sezon genelinde yaklaşık 600 bin ton fındık ihraç etmesi bekleniyor.
KİLOGRAM BAŞINA FİYAT FARKI 2 DOLARA ULAŞIYOR
Eylül ve ekim aylarına ilişkin ihracat verilerinde kabuklu fındığın kilogram başına satış fiyatı 5 dolar 10 sent olarak kaydedildi. Yıllık sözleşmeler kapsamında sezon boyunca benzer fiyat seviyelerinin geçerli olacağı öngörülüyor.
Mevcut fiyatlar arasındaki fark, üreticinin eline geçen tutarla ihracat bedeli arasındaki ayrışmayı gösteriyor. Serbest piyasada yaklaşık 3 dolardan, yani 150 liradan alınan fındığın 5,10 dolardan ihraç edilmesi, kilogram başına yaklaşık 2 dolarlık bir farka işaret ediyor. Bu tutar, yaklaşık 100 liraya karşılık geliyor.
FERRERO'NUN PİYASADAKİ AĞIRLIĞI DİKKAT ÇEKİYOR
Fındık piyasasında öne çıkan bir diğer unsur ise İtalyan çikolata üreticisi Ferrero'nun sektördeki konumu. İç piyasadaki kabuklu fındığın yüzde 70'ini kontrol ettiği belirtilen şirket, Türkiye'den Avrupa'ya gerçekleştirilen fındık ihracatının da yüzde 50'sini tek başına yapıyor.
Üretici satış fiyatı ile ihracat bedeli arasındaki farkın büyüdüğü piyasada Ferrero'nun yüksek pazar payı, şirketin sektördeki etkisini de öne çıkarıyor. Üreticinin düşük fiyatla satış yapmak zorunda kaldığı mevcut tabloda, ihracat gelirinden oluşan kazancın dağılımı tartışma konusu oluyor.
