Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanamayan çalışanların kademeli emeklilik beklentisi sürüyor. 8 Eylül 1999 sonrasında ilk kez sigortalı olanlar, EYT kapsamına giremedikleri için emeklilik yaşında önemli bir farkla karşı karşıya kalıyor. Özellikle sigorta başlangıcı yalnızca bir gün farklı olan çalışanlar, emeklilik hakkına ulaşabilmek için 17 ila 20 yıl arasında beklemek zorunda kalabildiklerini belirtiyor.
Özlem Karahan da Ekonomim'deki köşe yazısında kademeli emeklilik talebini ele aldı. Emekliler için gündemde olan maaş artışlarının yanı sıra EYT dışında kalan çalışanların yaşadığı mağduriyetin de tartışılması gerektiğini belirten Karahan, mevcut sistemin çalışanlar arasında ciddi farklılıklar yarattığına işaret etti.
EYT SONRASI SİGORTALI OLANLARIN EMEKLİLİK BEKLEYİŞİ
8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanlar, EYT düzenlemesiyle yaş şartı aranmaksızın emeklilik hakkına kavuştu. Karahan'ın yazısında aktardığına göre, düzenlemeden yararlanarak emekli olanların sayısı 2 milyonu aştı.
Ancak 8 Eylül 1999 tarihinden sonra sigortalı olanlar aynı haktan yararlanamadı. Özellikle 9 Eylül 1999'da işe başlayanlar, sigorta başlangıçları yalnızca bir gün farklı olduğu için EYT kapsamının dışında kaldı.
Karahan, bu tarih farkının kadın ve erkek çalışanların emeklilik yaşlarında ciddi bir ayrışmaya yol açtığını vurguladı. Yazıda verilen örneklere göre, 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olan bir kadın 38 yaşında emekli olabilirken, sonraki tarihte sigortalı olan bir kadının emeklilik yaşı 58'e çıkıyor. Erkek çalışanlarda ise aynı karşılaştırmada emeklilik yaşı 43'ten 60'a yükseliyor.
Bu nedenle EYT kapsamı dışında kalan çalışanlar, prim ve sigortalılık sürelerini tamamlamış olsalar bile emeklilik için uzun yıllar beklemek zorunda kalabiliyor.
“BİR GÜN SONRA SİGORTALI OLMANIN BEDELİ 17-20 YIL BEKLEMEK Mİ?”
Kademeli emeklilik talebinin merkezinde, sigorta başlangıç tarihindeki küçük farkın emeklilik süresinde büyük sonuçlar doğurması bulunuyor. Karahan, çevresinden gelen talepleri ve çalışanların yaşadığı sıkıntıları yazısına taşıdı.
Bir günlük fark nedeniyle EYT'den yararlanamadığını belirten bir vatandaşın sözlerine yer veren Karahan, çalışanların tepkisini şu ifadelerle aktardı:
“Prim ödeme günüm ve sigortalı çalışma sürem fazlasıyla doldu. Ben bir gün farkla, EYT’den emekli olma hakkından yararlanamadım. Emekli olmak için neredeyse 20 yıl beklemek zorundayım. Neden 20 yıl emekli olmak için bekleyeyim? 20 yıl yaşayabilecek miyim? Belli değil.”
Bir diğer itiraz ise yıllarca prim ödeyen çalışanların emeklilik hakkına ulaşabilmek için uzun süre daha çalışmak zorunda bırakılmasına yönelik. Çalışanlar, kendilerinden yalnızca bir gün önce sigortalı olan kişilerin daha az prim ödemiş olsalar bile EYT kapsamında emekli olabildiğini, kendilerinin ise yıllarca beklediğini dile getiriyor.
EYT'NİN BÜTÇEYE MALİYETİ YENİDEN GÜNDEMDE
Kademeli emeklilik tartışmalarında kamu maliyesine ilişkin değerlendirmeler de öne çıkıyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, EYT düzenlemesinin 2024 yılı için bütçeye maliyetinin 724 milyar lira olduğunu açıklamıştı.
Özlem Karahan ise yazısında, kamu kaynaklarının nasıl kullanıldığına dikkat çekerek yıllarca prim ödeyen çalışanların emeklilik taleplerinin yalnızca bütçe yükü üzerinden değerlendirilmesini sorguladı.
Karahan'ın yaklaşımına göre tartışılması gereken konulardan biri, çalışanların ödedikleri primlerin karşılığını alabilmesi ve emeklilik koşullarındaki tarih farkının yarattığı eşitsizliğin giderilmesi. Bu çerçevede kademeli emeklilik için yasal bir düzenleme yapılması gerektiğini savunan yazar, çalışanların beklentilerinin karşılanmasına dikkat çekti.

YAŞ İLERLEDİKÇE İŞ BULMAK DAHA DA ZORLAŞIYOR
Kademeli emeklilik bekleyenlerin yaşadığı sorun yalnızca emekli maaşına geç ulaşmakla sınırlı değil. Karahan, özellikle 40-50 yaş aralığındaki bazı çalışanların işten çıkarıldıktan sonra yeniden iş bulmakta zorlandığını belirtti.
Prim gününü ve sigortalılık süresini tamamlamış olmasına rağmen emeklilik yaşını bekleyen bir kişinin işsiz kalması, ekonomik açıdan daha ağır sonuçlar doğurabiliyor. Kira, gıda, fatura ve sağlık giderlerinin arttığı bir dönemde düzenli gelirden yoksun kalmak, bu kesimin geçim mücadelesini güçleştiriyor.
Karahan, belirli bir yaştan sonra işe alım olanaklarının azalmasının da sorunu derinleştirdiğini ifade ederek sosyal güvenlik sisteminde çalışanların geleceğini güvence altına alacak çözümlere ihtiyaç bulunduğunu vurguladı.
KADEMELİ EMEKLİLİK DÜZENLEMESİ BEKLENTİSİ SÜRÜYOR
EYT düzenlemesinin ardından kapsam dışında kalan çalışanlar, sigorta başlangıç tarihi, prim günü ve sigortalılık süresinin birlikte değerlendirileceği kademeli bir emeklilik sistemi talep ediyor. Bu talebin temelinde, bir günlük sigorta başlangıcı farkının emeklilikte yıllara yayılan bir gecikmeye neden olması bulunuyor.
SGK uzmanı İsa Karakaş: ‘Kademeli emeklilik TBMM komisyonuna geldi’Ekonomi
SGK uzmanı İsa Karakaş kademeli emeklilik için tarih verdi, seçim zamanı çıkacakEkonomi