Ev hanımları da emekli olacak: Meclis'e sunuldu

EV KADINLARI İÇİN EMEKLİLİK DÜZENLEMESİ GÜNDEMDE

Milyonlarca ev kadınının sosyal güvence ve emeklilik sorunlarına yönelik kapsamlı bir kanun teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunuldu.

Teklif, ev içinde harcanan emeğin görünür hale getirilmesini ve ev kadınları ile ev emekçilerinin sosyal güvence kapsamına alınmasını amaçlıyor.

Düzenlemenin yasalaşması halinde ev kadınlarının çalışma hayatı ve sosyal güvenlik açısından yeni haklara kavuşmasının önü açılabilecek.

EV KADINLARI SGK VE İŞ KANUNU KAPSAMINA ALINACAK

SGK Uzmanı İsa Karakaş’ın aktardığı teklif detaylarına göre, düzenlemede kadınların ev içindeki bakım ve ev işlerine ayırdığı emeğin sosyal ve ekonomik açıdan tanınması hedefleniyor.

Teklifte ev kadınlarının İş Kanunu, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kapsamına alınmasına ilişkin düzenlemeler bulunuyor.

KADINLAR EV İŞİNE GÜNDE 4 SAAT 3 DAKİKA AYIRIYOR

Kanun teklifinde kadınların ev işleri ve bakım yükünün çalışma hayatına ve ekonomik özgürlüğe erişimleri üzerindeki etkisine de dikkat çekiliyor.

TÜİK'in 2025 yılı Zaman Kullanımı Araştırması'na göre kadınlar ev işi ve bakıma günde ortalama 4 saat 3 dakika, erkekler ise 58 dakika ayırıyor.

Teklifte bakım yükünün yalnızca kadınların sorumluluğunda bırakılmaması, devlet ve toplum tarafından paylaşılması gerektiği savunuluyor.

40 MADDELİK KAPSAMLI DÜZENLEME

TBMM’ye sunulan teklifin 40 maddeden oluştuğu belirtiliyor.

Düzenlemede ev kadınlarının sosyal güvenceye erişiminin yanı sıra İş Kanunu, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve SGK kapsamındaki haklarına ilişkin çeşitli hükümler yer alıyor.

Teklifin yasalaşması halinde ev kadınları açısından sosyal güvence ve emeklilik konusunda önemli bir düzenleme hayata geçmiş olacak. Ancak mevcut durumda bu düzenleme bir kanun teklifi niteliğinde ve yasalaşmış bir hak bulunmuyor.

Kanun teklifinde yer alan önemli maddeler şöyle:

Madde 5 (Emeğin Tanınması): Evdeki karşılıksız bakım ve temizlik emeği artık sigortalılık süresi sayılacak, emekliliğe yansıyacaktır.
Madde 6 (Destek Hizmetleri): Evde hasta/yaşlı bakanlara psikolojik destek, bakım eğitimi ve hukuki danışmanlık ücretsiz verilecektir.
Madde 7 (Geçici Bakım Hizmeti): Bakım veren kişinin nefes alması için kamu tarafından "mola bakımı" sağlanacak; maaş/yardım kesilmeyecektir.

Madde 8 (Dinlenme Hakkı): Sürekli bakım veren kişiye yılda en az 30 gün ücretsiz geçici bakım/izin hakkı tanınacaktır.
Madde 14 (Malullük Aylığı): Sakatlanan/iş göremez olan ev emekçisine %70 oranıyla aylık bağlanır; başkasının bakımına muhtaçsa bu oran %80'e çıkar.
Madde 15 (Yaşlılık Aylığı): Kadınlarda 55, erkeklerde 60 yaşından sonra çalışılan her yıl için emeklilik bağlama oranı %90'a kadar yükseltilir.
Madde 17 (Primlerin Hazinece Ödenmesi): Ev kadınlarının emeklilik ve sağlık primlerini devlet (Hazine) ödeyecektir! İsteyen ek prim ödeyip maaşını yükseltebilir.

Madde 18 (Borçlanma Hakkı): Geçmişte evde boş geçen, sigortasız yürütülen yıllar borçlanılarak emeklilikten saydırılabilecektir.
Madde 19 (Sağlık Hakkı): Ev emekçileri ve aileleri genel sağlık sigortasından beş kuruş ödemeden primsiz faydalanacaktır.
Madde 20 (İş Kanunu Kapsamı): Evlere temizliğe veya bakıma giden kadınlar artık üvey evlat değil; tam İş Kanunu güvencesindedir. Kıdem tazminatı ve izin hakları vardır.
Madde 22 (Yazılı İş Sözleşmesi): 30 günden fazla süren ev işlerinde yazılı sözleşme şarttır. Sözleşmesiz çalıştırmak yasaklanmaktadır.

Madde 23 (Ayrımcılık ve Şiddet Yasağı): Ev işçisine mobbing, şiddet, taciz kesin olarak yasaklanacak; mağdur derhal korumaya alınacaktır.
Madde 24 (İş Sağlığı ve Güvenliği): Ev sahibi, yüksekten düşme (pencere silme) veya kimyasal riskine karşı koruyucu ekipman sağlamak zorundadır.
Madde 31 (Sosyal Hizmetler Kanunu Değişikliği): Evde bakım yardımı alırken sadece hane gelirine bakılmadan, bakım yükünün ağırlığına bakılacak ve bakan kişinin sigorta primini Hazine ödeyecektir.
Madde 32 (İş Kanunu Madde 4/e İptali): İş Kanunu’ndaki "Ev hizmetlerinde çalışanlar bu kanuna tabi değildir" maddesi tarihe gömülmektedir!

Madde 33 & 34 (Belediye Kanunları Değişikliği): Büyükşehir ve ilçe belediyelerine kreş, yaşlı bakımevi ve mola evi açma yasal görevi eklenmiştir.

Madde 35 & 36 (5510 Sayılı Kanun ve Ek Madde 25): Sosyal güvenlikteki istisna kaldırılmış; ev emekçileri Bağ-Kur (4/b) statüsünde devlet ödemeli sigortaya kavuşturulmuştur. Geçmiş yıllar için borçlanma kapısı açılmıştır.