Çin ve ABD anlaştı: Ticarette kritik ortaklık

Çin ile ABD arasındaki ekonomik ve ticari temaslarda yeni bir uzlaşma sağlandı. Çin Ticaret Bakanlığı, iki ülkenin ticari ilişkileri kolaylaştırmak amacıyla yeni bir Ticaret Kurulu oluşturulması üzerinde anlaşmaya vardığını duyurdu.

Yapılan görüşmeler sonucunda, toplam değeri 30 milyar doları bulan mal ticaretinde karşılıklı olarak tarifelerin düşürülmesi konusunda mutabakata varıldığı belirtildi.

Düzenlemenin kapsamına kömür ticaretinin de dahil edildiği ve Çin'in 2027 ile 2028 yıllarında ABD'den kömür alacağı aktarıldı. İki ülke, ekonomik ve ticari istişare mekanizması içerisinde Yatırım Kurulu oluşturulması konusunda da anlaşmaya vardı.

Yeni kurulun, iki ülkedeki yatırım olanaklarının değerlendirilmesi ve yatırımcıların karşılaşabileceği sorunların ele alınması için kurumsal bir iletişim kanalı oluşturması öngörülüyor.

Ticaret Kurulu bünyesinde tarıma yönelik ayrı bir çalışma grubu da oluşturulacak.

Bu grup üzerinden ABD ve Çin'in tarım ürünlerinin karşılıklı pazarlara erişimini artırmaya yönelik görüşmeler yürütülecek. Ekonomik temasların bir diğer başlığını finansal hizmetler oluşturdu.

Taraflar bu alanda prensipte anlaşırken Çin, ABD sermayeli kuruluşlar da dahil olmak üzere farklı ülkelerden finansal hizmet şirketlerinin ülkede şube açma ve faaliyet yürütme başvurularını değerlendirecek.

Çin Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ile ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in başkanlık ettiği heyetler, ekonomik görüşmelerin yanı sıra yapay zekâ konusunda da temas başlattı.

İlk görüşmelerde yapay zekânın ortaya çıkardığı riskler ile sağladığı faydalar ele alındı. Tarafların, diyaloğun ikinci toplantısını kasım ayının sonundan önce gerçekleştirmesi konusunda anlaşmaya vardığı bildirildi.

Yapay zekâ teknolojilerinin yol açabileceği kazalara ilişkin iletişimin sağlanması amacıyla iki ülke arasında özel bir iletişim kanalı oluşturulması da kararlaştırıldı.

Çin Ticaret Bakanlığı, iki ülkenin ekonomik ve ticari konulardaki sorunları görüşmeye devam edeceğini bildirdi.

Malezya'da gerçekleştirilen temaslarda, daha önce 10 Kasım'a kadar uzatılan geçici mutabakatın geçerlilik süresinin 10 Ocak 2027'ye kadar devam etmesi konusunda karar alındı.

Tarafların söz konusu tarihe kadar her iki ülkenin de kabul edebileceği bir anlaşma üzerinde çalışacağı belirtildi.

Washington ile Pekin arasındaki ekonomik anlaşmazlıklar, Donald Trump'ın ikinci başkanlık döneminde ABD'nin Çin'e yönelik tarife artışları ve teknoloji kısıtlamalarıyla yeni başlıklar kazandı.

Çin'in, dünya genelindeki nadir toprak elementleri tedarikindeki önemli konumu nedeniyle bu alandaki ihracat kontrollerine yönelik adımları da anlaşmazlık konuları arasında yer aldı.

İki ülkenin heyetleri, sorunların çözümü amacıyla geçen yıl mayıs ayında Cenevre'de başlayan görüşme trafiğini Londra, Stockholm, Madrid ve Kuala Lumpur'da sürdürdü. Bu yıl ise Paris ve Seul'de yeni toplantılar gerçekleştirildi.

Tarife artışlarının karşılıklı olarak 90 günlük dönemlerle iki kez askıya alınmasının ardından taraflar, Malezya'daki beşinci tur görüşmelerde ekonomik anlaşmazlıkların giderilmesine ilişkin geçici bir mutabakat çerçevesinde anlaşmaya vardı.

ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in 30 Ekim 2025'te Güney Kore'nin Busan kentinde gerçekleştirdiği görüşmenin ardından iki ülke arasındaki anlaşmazlık başlıklarında geçici uzlaşma sağlandığı açıklandı.

Görüşme sonrasında Washington ve Pekin, karşılıklı tarifeler kapsamında uygulanan yüzde 24'lük ek gümrük tarifesinin 10 Kasım'dan başlayarak bir yıl süreyle ertelenmesi konusunda anlaşmaya vardı.

Çin, fentanil ve bu maddelerin üretiminde kullanılan öncül maddelerin ihracatının kontrol edilmesine yönelik gerekli adımları atacağını bildirdi.

ABD ise bu konudaki mevcut tedbirlerin yetersiz olduğu gerekçesiyle Çin'e uyguladığı yüzde 20'lik ek gümrük vergisini yüzde 10'a indirme kararı aldı.

Washington yönetimi, 29 Eylül'de ihracat kontrolü uygulanan varlık listesinde bulunan yabancı şirketlerin yüzde 50'den fazla pay sahibi olduğu ortaklıkları da kapsayan düzenlemenin yürürlüğe girmesini bir yıl erteledi.

Pekin de buna karşılık 9 Ekim'de aldığı nadir toprak elementlerinin ihracatına ilişkin kontrol tedbirlerinin uygulanmasını bir yıl süreyle durdurma kararı aldı.

ABD ayrıca Çin'in denizcilik, lojistik ve gemicilik sektörlerine yönelik 301. madde soruşturmasının ardından, Çin gemilerinin ABD limanlarını kullanması karşılığında ton başına ek ücret alınmasını öngören uygulamayı bir yıl erteledi.

Çin de bu karara karşılık uygulamaya koyduğu misilleme tedbirlerinin yürürlüğe girişini bir yıl erteleyeceğini açıkladı.