Türkiye’de binaların deprem güvenliğine yönelik denetimlerde yeni bir uygulamaya geçilmesi planlanıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik taslağı, Bina Kimlik Sertifikası (BKS) bulunan yapıların 5 yılda bir zorunlu olarak kontrol edilmesini öngörüyor.
“Bina Kimlik Sertifikası Asılan Yapıların Periyodik Denetimine İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik Taslağı”, 11 Kasım 2026 itibarıyla görüşe açıldı. Düzenlemenin planlanan yürürlük tarihi ise 1 Ocak 2027 olarak belirlendi.
Yeni denetim sistemiyle özellikle binaların taşıyıcı sistemlerine sonradan yapılan müdahalelerin tespit edilmesi amaçlanıyor. Kontrollerde kolonların durumu, binanın kat sayısı, taban alanı ve ruhsatına aykırı değişiklikler mercek altına alınacak.
Zeytinburnu’nda 34 yıllık binanın balkonu çöktü: Binadakiler tahliye edildiGündemDENETİMLERDE KOLONLAR VE TAŞIYICI SİSTEM ÖNCELİKLİ OLACAK
Düzenlemenin öne çıkan hedeflerinden biri, özellikle ticari işletmelerin faaliyet gösterdiği giriş katlarında yapılan izinsiz değişiklikleri belirlemek. Kolonların kesilmesi, duvarların kaldırılması ve taşıyıcı sisteme müdahale edilmesi gibi uygulamaların erken aşamada tespit edilmesi hedefleniyor.
Bakanlığın hazırladığı taslakta, geçmiş depremlerde ağır hasar alan veya yıkılan binalarda karşılaşılan izinsiz müdahalelerin oluşturduğu risklerin dikkate alındığı belirtiliyor. Bu nedenle denetimlerin yalnızca binanın dış görünümüyle sınırlı kalmayarak yapının taşıyıcı unsurlarını da kapsaması öngörülüyor.
BİNALARIN RUHSAT VE PROJELERE UYGUNLUĞU KONTROL EDİLECEK
Periyodik kontroller, yapı denetim kuruluşlarının dolduracağı teknik kontrol formu üzerinden gerçekleştirilecek. İncelemelerde binanın mevcut durumu ile ruhsatı ve onaylı projeleri karşılaştırılacak.
Denetim kapsamında şu başlıklar değerlendirilecek:
- Binanın kat sayısının ve taban alanının ruhsata esas imar durumuna uygunluğu,
- Dış cephedeki çıkmaların onaylı projeyle örtüşüp örtüşmediği,
- Bodrum ve zemin katlardaki kolonların mevcut durumu,
- Taşıyıcı sistemde güçlendirme gerektirebilecek çatlak ve hasar belirtileri,
- İstinat duvarlarının durumu,
- Asansörlerin periyodik kontrol işlemleri
- Binanın fiili kullanım amacının resmi belgelerde belirtilen kullanımla uyumu.
Böylece binada zaman içinde gerçekleştirilen ve yapının güvenliğini etkileyebilecek değişikliklerin tespit edilmesi amaçlanıyor.
USULSÜZLÜKLER FOTOĞRAF VE VİDEOLARLA BELGELENECEK
Denetimlerin ardından hazırlanacak teknik inceleme raporlarında tespit edilen aykırılıkların kayıt altına alınması öngörülüyor. Raporlarda yalnızca projeye aykırı müdahalelerin varlığına değil, bu değişikliklerin ne zaman yapıldığına ve kimlerin sorumluluğunda olduğuna ilişkin bilgilere de yer verilecek.
Bu kapsamda raporlarda;
- Projeye aykırı değişikliklerin fotoğraflı tespitleri,
- Usulsüzlüğün gerçekleştirildiği dönem,
- Sorumlu yapı denetim kuruluşu ve şirket müdürleri,
- Denetim sürecinde görev alan personelin isimleri ve denetçi numaraları
bulunacak.
Taslağın planlandığı şekilde yürürlüğe girmesi halinde Bina Kimlik Sertifikası bulunan yapılar 5 yıllık periyotlarla gözlemsel denetime tabi tutulacak. Uygulamayla binaların kullanım sürecinde ortaya çıkabilecek taşıyıcı sistem müdahalelerinin ve ruhsata aykırı değişikliklerin daha erken belirlenmesi hedefleniyor.
