Vatandaşın ucuz araç alması nasıl engelledi?

YENİ Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, Çin menşeli otomobillere uygulanan ek vergiler üzerinden Ticaret Bakanlığı’nı eleştirdi.

Dünya Ticaret Örgütü’nün (DTÖ) Türkiye aleyhine sonuçlanan Çin otomobilleri davasına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yavuzyılmaz, uygulanan vergi politikasının yerli sanayiyi korumadığını, vatandaşın ise uygun fiyatlı araçlara erişimini zorlaştırdığını savundu.

Yavuzyılmaz, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, 2023 yılından itibaren Çin menşeli otomobillere ek vergiler getirildiğini hatırlattı.

Söz konusu uygulamanın yerli otomotiv sanayisi üzerinde koruyucu etki oluşturmasının amaçlandığını belirten Yavuzyılmaz, ancak 2025 yılına gelindiğinde ek vergi uygulanan Çin menşeli araçların satışlarının gerilediğini ve buna karşın yerli üreticilerin beklenen faydayı sağlayamadığını öne sürdü. Yavuzyılmaz, iddiasının dayanağı olarak DTÖ’nün WT/DS629/R sayılı panel raporunun 51’inci sayfasındaki 241 numaralı dipnota işaret etti.

Rapordaki değerlendirmeye göre, ek vergiler nedeniyle Çinli markaların satışlarında yaşanan düşüşün ardından piyasada oluşan boşluğun yerli araçlar yerine başka ülkelerden ithal edilen araçlarla doldurulduğunu belirten Yavuzyılmaz, bu araçların ek vergiye tabi olmamalarına rağmen daha yüksek fiyatlı olduğunu savundu.

DTÖ’nün yayımladığı raporda ise Türkiye’nin Çin menşeli elektrikli araçlara uyguladığı bazı ek vergilerin GATT 1994 kapsamındaki tarife yükümlülükleriyle uyumsuz olduğu tespit edildi. Panel ayrıca belirli hibrit araçlara yönelik bazı ek vergiler konusunda da ihlal tespitinde bulundu.

BYD ELEŞTİRİSİ

Deniz Yavuzyılmaz, paylaşımında Çinli otomotiv üreticisi BYD’ye yönelik yatırım teşviklerini de gündeme getirdi. BYD’ye Türkiye’de yatırım yapması karşılığında vergi avantajları sağlandığını öne süren Yavuzyılmaz, şirketin Türkiye’de yatırım gerçekleştirmediğini iddia ederek uygulanan politikanın çelişkili olduğunu savundu.

Yavuzyılmaz ayrıca Çin’den yapılan otomobil ithalatındaki artışa dikkat çekti. TÜİK dış ticaret verilerine dayandırdığı değerlendirmesinde, Çin’den otomobil ithalatının 2022’de 182 milyon dolar seviyesinde olduğunu, 2025’te ise 1 milyar 759 milyon dolara yükseldiğini belirtti. Bu artışı uygulanan korumacı politikaların sonucu olarak değerlendiren Yavuzyılmaz, “hem yerli üretici korunamadı, hem de devasa bir vergi kaybı yaşandı” iddiasında bulundu. Yavuzyılmaz, uygulamaların vatandaşın daha uygun fiyatlı otomobil satın almasını da engellediğini savundu.

ÖMER BOLAT'A İSTİFA ÇAĞRISI

Yavuzyılmaz, paylaşımının sonunda Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ı hedef alarak istifa çağrısında bulundu.

DTÖ’deki DS629 sayılı uyuşmazlık, Çin’in Türkiye’nin elektrikli araçlar ve bazı diğer araçlara yönelik ek vergileri, ithalat izin sistemi ve yatırım teşvik belgesi kapsamındaki muafiyetlere ilişkin yaptığı başvuru üzerine yürütüldü. Panel raporu 28 Temmuz 2026’da DTÖ üyelerine dağıtıldı.

Yavuzyılmaz’ın açıklamaları, DTÖ panel kararındaki tespitlerin ardından Türkiye’nin Çin menşeli otomobillere yönelik vergi politikasının ekonomik sonuçları ve yerli otomotiv sanayisine etkileri konusunda yeni bir tartışma başlattı.