Eskişehir'de yaklaşık 25 yıldır kuyumculuk yapan Hüseyin Altay, "Sivrihisar cebesi" olarak bilinen tarihi sanatı yaşatmaya devam ediyor. İstanbul doğumlu olan ve ortaokulun ardından baba mesleği kuyumculuğa atılan Altay, yıllar içinde Sivrihisar cebesi üretimine ağırlık verdiğini söyledi.
22 ayar altın kullanılarak tamamen el işçiliğiyle hazırlanan bu özel takıların fiyatı 1 milyon liraya kadar çıkarken, elmas işlemeli özel modellerde ise 1 milyon 700 bin lirayı bulabiliyor.
"1600 Yıllık Kültürel Miras, Eskiden Askerlerin Zırhıydı"
Sivrihisar cebesinin kökeninin Frigler dönemine kadar uzandığını ifade eden Hüseyin Altay, geleneğin tarihçesini şu sözlerle anlattı:
"Bu örgünün yaklaşık 1500-1600 yıllık bir geçmişi olduğu ve Frigler dönemine kadar uzandığı söyleniyor. Eski mezarlıklardan ve büyüklerimizin sandıklarından çıkan örnekler incelendiğinde yüzlerce yıllık cebelerle karşılaşıyoruz. Benim gördüğüm en eski örnek yaklaşık 300 yıllık. Sivrihisar cebesi Trabzon cebesine benzeyen bir örgü çeşididir. Eskiden askerlerin kullandığı zırh örgüsü zamanla takıya dönüşmüş. Biz de bu kültürel mirası ayakta tutmaya çalışıyoruz."
Bir Cebeninin Üretimi Tam 4 Günü Buluyor
Ürünün tüm aşamalarının el emeğiyle tamamlandığını vurgulayan ustasının anlatımına göre üretim süreci şöyle işliyor:
Tel Haline Getirme: Altın külçesi eritilerek tel haline getiriliyor.
İşleme Aşamaları: Örgü, çıkarma, yıkama, tarama, kilit, cila, parlatma ve yaldız işlemleri sırasıyla uygulanıyor.
Üretim Süresi: Tek bir ürünün tamamlanması yaklaşık 3-4 günü buluyor.
Fiyatı 1 Milyon Lirayı Aşıyor: Gelinlerin Olmazsa Olmazı
Sivrihisar'da evlenen kadınlara gelenek gereği alınan bileziklerden birinin mutlaka Sivrihisar cebesi olduğunu belirten Altay, 22 ayar altından yapılan bu takıların piyasa değerine ilişkin şu bilgileri verdi:
"Yaptığımız cebeler ortalama 600 bin ile 1 milyon lira arasında değişiyor. Elmas kullanılan özel bir model için ise yaklaşık 1 milyon 700 bin lira fiyat verildiğini biliyorum."
"Yapay Zeka Bu Mesleği Bitiremez"
Gelişen teknoloji ve yapay zekânın el işçiliğine dayalı bu zırh örgüsü sanatını tehdit edemeyeceğini savunan Hüseyin Altay, "Biz tamamen el emeğiyle çalışıyoruz. Bu meslek el emeği ve ustalık istiyor. Gençlere bu işi sevdirip mesleği öğretmeye devam ettiğimiz sürece yapay zekânın ve teknolojinin bu mesleği bitireceğini düşünmüyorum" ifadelerini kullandı.