ABD’de bugün yapılacak ara seçimler, Başkan Donald Trump’ın ikinci döneminin geri kalanını doğrudan şekillendirecek. Temsilciler Meclisi’nin 435 sandalyesinin tamamı ve Senato’nun 35 sandalyesi oylanıyor. Demokratların iki kanadı da ele geçirmesi için Meclis’te 3, Senato’da net 4 sandalye kazanması yetiyor.
Seçim, Trump’ın kamuoyu desteğinin dibe vurduğu bir döneme denk geliyor. Reuters/Ipsos anketinde Trump’ın performansını onaylayanların oranı yüzde 31'e indi; bu, iki döneminin en düşük seviyesi. AFP, seçimi hayat pahalılığı ve İran savaşı nedeniyle Cumhuriyetçilere yönelik öfkenin keskinleştiği bir ortamda Trump hakkında ülke çapında bir hüküm olarak niteliyor.
Sonuç ne olursa olsun, Washington’daki dengeler değişebilir. Senaryolar Trump için çok farklı tablolar ortaya koyuyor.
DEMOKRATLAR MECLİS’İ ALIRSA: SORUŞTURMA DÖNEMİ BAŞLAR
En somut değişiklik denetim alanında yaşanacak. Semafor’un analizine göre Demokrat bir Meclis, ikinci dönem boyunca Cumhuriyetçi kontrolü altında neredeyse hiç dirençle karşılaşmayan Trump yönetimini ilk kez ciddi bir denetime tabi tutacak.
Newsweek’in aktardığına göre Demokratlar, Trump ailesinin mali işleri ve yönetimin İran savaşını yürütüşü hakkında soruşturma açma sözü verdi. Meclis Gözetim Komitesi’nin Demokrat sözcüsü Robert Garcia, Bloomberg Government’a yaptığı açıklamada Beyaz Saray danışmanı Stephen Miller ile eski İç Güvenlik Bakanı Kristi Noem’in celp listesinin başında olduğunu söyledi. Garcia, Washington Post’a da Demokrat çoğunluğun Epstein konusunda Trump’la görüşme talep edeceğini belirtti.
Cumhuriyetçiler de tablonun farkında. Partinin bazı isimleri, celp ve ifade dalgasının Trump’ı yönetiminin geri kalanında oyalamaya yeteceğini kabul ediyor.
ÜÇÜNCÜ AZİL GÜNDEME GELİR Mİ?
Trump, Demokratların Meclis’i alması halinde kendisini üçüncü kez azledeceklerini defalarca dile getirdi. Cumhuriyetçi Senatör Shelley Moore Capito da Demokratlar kazanırsa azlin 2027'nin bir numaralı gündemi olacağını öngördü.
Demokrat liderler ise daha temkinli. Reuters’ın aktardığına göre üst düzey bir Demokrat yetkili, amaçlarının azil olmadığını söyledi; partinin önce soruşturmalar, celpler ve kamuya açık oturumlarla delil toplamaya odaklanacağı belirtiliyor. Bunun temel nedeni Senato: Azil kararıyla görevden almak için Senato’da üçte iki çoğunluk gerekiyor ve Trump’ın aklanması neredeyse kesin görülüyor.
ABD ara seçimleri bugün: Sandıklar Türkiye saatiyle 14.00'te açılıyorGündem“BAY VETO” KOZU: KİLİTLENME KAPIDA
Trump, olası bir yenilgiye karşı tavrını şimdiden ortaya koydu. New York Post’un podcast yayınına konuşan Trump, “Kazanamazsak her şeyi veto ederim” dedi ve “Bay Veto” olacağını söyledi.
Bu tehdit Trump’ın elindeki en güçlü koz. Demokratların iki kanatta da üçte iki çoğunluk kazanması olası görülmüyor; bu da vetoları aşmalarını zorlaştırıyor. Büyük yasalar için Beyaz Saray’la pazarlık şartı ortaya çıkıyor.
Öte yandan Trump’ın Kongre’ye bağımlılığı zaten sınırlı. Newsweek’e göre yönetim ikinci dönem boyunca büyük ölçüde başkanlık kararnameleriyle hareket etti; Pew Araştırma Merkezi verilerine göre 119. Kongre, son 40 yılın en az yasa çıkaran ikinci Kongresi oldu. Olası bir kilitlenme, Trump’ı kararnamelere daha da yaslanmaya itebilir.
SENATO DA GİDERSE ATAMALAR ZORA GİRER
Trump için daha ağır senaryo, Senato’nun da Demokratlara geçmesi. Newsweek’in değerlendirmesine göre Demokrat bir Senato, onay gerektiren yaklaşık 1.200 pozisyonu kontrol edecek ve Trump’ın yargı adaylarını engelleyebilecek. Buna olası Yüksek Mahkeme adayları da dahil.
Trump’ın son iki yılında bir Yüksek Mahkeme koltuğu boşalırsa, Senato’nun kontrolü başkanın kalıcı mirası açısından belirleyici hale gelebilir.
CUMHURİYETÇİLER TUTUNURSA NE OLUR?
Anketler Demokratları önde gösterse de yarış bitmiş değil. New York Times/Siena’nın son anketlerinde Demokratlar kritik 7 Senato yarışının hepsinde önde, ancak bunların 5'inde fark hata payı içinde.
Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, son düzlemdeki Demokrat ivmesine rağmen partisinin çoğunluğu koruyacağına inandığını söylüyor. Trump da tarihsel olarak başkanın partisinin ara seçimleri kazanamadığını kabul etmekle birlikte iyi bir sonuç beklediğini vurguladı.
Cumhuriyetçiler iki kanadı korursa Trump, ara seçimlerde iktidar partisinin kaybettiği tarihsel kuralı kırmış olacak ve gündemini Kongre’den ciddi bir engelle karşılaşmadan sürdürecek.
