Teknoloji devlerinde büyük deprem: Binlerce çalışanın biletini kestiler

Amerika Birleşik Devletleri merkezli çok sayıda şirket, yapay zeka yatırımlarını artırma ve operasyonel yapılarını sadeleştirme stratejileri doğrultusunda kitlesel işten çıkarma kararları almaya devam ediyor. Özellikle teknoloji devlerinin başı çektiği bu süreçte verimlilik artışı, maliyetlerin düşürülmesi ve yapay zekaya dayalı yeniden yapılanma gerekçeleriyle binlerce çalışanı kapsayan küçülme planları arka arkaya hayata geçiriliyor.

Yapay zekanın şirketlerin küçülme kararlarındaki en temel gerekçelerden biri haline gelmesi dikkat çekerken, veriler teknoloji sektöründeki iş gücü daralmasının hız kazandığını ve firmaların daha az personel ile daha yüksek verimlilik elde etmeyi amaçladığını ortaya koyuyor.

İşten çıkarmalara yönelik verileri derleyen Challenger, Gray & Christmas firmasının aktardığı bilgilere göre, mayıs ayında duyurulan işten çıkarma kararlarının yaklaşık yüzde 40'ı yapay zeka gerekçesine dayandırıldı. Söz konusu oran ocak ayında yüzde 7, şubatta yüzde 10, martta yüzde 25 ve nisanda yüzde 26 seviyesinde seyretmişti.

Yapay zeka bu dönemde şirketlerin küçülme kararları için gösterdiği bir numaralı gerekçe statüsüne yükselirken, bu nedeni öne süren öncelikli sektör ise teknoloji alanı oldu. Teknoloji sektörü, bu yılın en fazla iş gücü kaybı yaşanan alanı olarak kayıtlara geçti. Sektör genelinde yılın ilk beş ayında ilan edilen işten çıkarmalar, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 66 oranında artış göstererek toplamda 123 bin 653 kişiye ulaştı.

Ekonomistler ise işten çıkarmalardaki bu eğilimin sadece yapay zeka ve teknoloji kaynaklı olmadığını, koronavirüs salgını sonrasındaki aşırı istihdam süreçlerinin, maliyet baskılarının ve organizasyonel değişimlerin de kararlarda önemli rol oynadığını belirtiyor.

ABD merkezli yazılım devi Oracle, iş süreçlerini yapay zeka teknolojilerine uyumlu hale getirmek amacıyla yürüttüğü yeniden yapılandırma stratejisi kapsamında, çalışan sayısının son bir yılda 21 bin kişi azaldığını duyurdu. Şirket tarafından ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna yapılan resmi bildirimde, 31 Mayıs tarihi itibarıyla Oracle bünyesindeki tam zamanlı personel sayısının, geçen yılın aynı dönemindeki 162 bin seviyesinden 141 bine gerilediği aktarıldı.

İlgili raporda, operasyonlar genelinde yapay zeka teknolojilerinin benimsenmesi ve devreye alınmasının iş gücünde azalmalara yol açtığı ve bu durumun gelecekte de devam edebileceği vurgulandı. Yazılım sektörünün bir diğer önemli oyuncusu GitLab de çalışanlarının işine son vererek yapay zekayı iş modelinin temel unsurlarından biri haline getirmek üzere strateji değişikliğine giden kurumlar arasında yer aldı.

İş gücünü yaklaşık yüzde 14 oranında azaltarak 350 çalışanını işten çıkaracağını ilan eden GitLab, yapay zeka tabanlı iş yüklerinin artmasıyla altyapısını yeniden şekillendirme kararı aldı. Şirket yöneticileri, bu süreçte 22 ülkeden çekileceklerini ve yönetim kademelerini daha sade hale getireceklerini bildirdi.

Teknoloji dünyasının küresel aktörlerinden Meta'nın da yaklaşık 8 bin çalışanını işten çıkarma kararı aldığı, buna karşın 7 bin kişiyi yapay zeka odaklı yeni pozisyonlara kaydırmayı planladığı kamuoyuna yansıdı. ABD basınında yer alan haber detaylarına göre, Meta Üst Yöneticisi Mark Zuckerberg şirket çalışanlarına ilettiği bilgilendirme notunda, işten çıkarma adımlarının zorunlu olduğunu ve yapay zeka alanındaki yoğun rekabet ortamında başarının garanti edilmediğini ifade etti.

Meta, ocak ayında da Reality Labs birimindeki personel sayısını yaklaşık yüzde 10 düzeyinde azaltmış, mart ayında ise yüzlerce çalışanı etkileyen ek bir işten çıkarma dalgası daha gerçekleştirmişti. Vergi ve finans yazılımları geliştiren Intuit firması, operasyonlarını daha verimli kılmak ve yapay zeka yatırımları da dahil olmak üzere stratejik önceliklerine odaklanmak amacıyla tam zamanlı iş gücünün yüzde 17'sini işten çıkaracağını ilan etti.

Ağ teknolojileri üreticisi Cisco, yaklaşık 4 bin çalışanının işine son vererek kaynaklarını yapay zeka ve odaklandığı diğer büyüme alanlarına kaydırma kararı alırken, Cloudflare ise yapay zeka çağında organizasyon yapısını ve iş süreçlerini yeniden tasarlamak gayesiyle 1100'den fazla personeli ile yollarını ayırdı.

Kripto para borsası Coinbase, mevcut piyasa koşullarını ve yapay zeka dönüşümünü gerekçe göstererek çalışanlarının yaklaşık yüzde 14'ünün işine son verileceğini duyurdu. Finansal teknoloji şirketi PayPal'ın da gelecek üç yıllık projeksiyonda iş gücünü yüzde 20 oranında azaltmayı planladığı ve yapay zekayı tüm operasyonel süreçlerine entegre etmeyi hedeflediği aktarıldı.

Sosyal medya platformu Snap ise karlılık hedefleri doğrultusunda toplam iş gücünün yüzde 16'sına tekabül eden yaklaşık 1000 kişiyi işten çıkaracağını ve 300'den fazla açık pozisyonu kapatacağını duyurdu. Snap Üst Yöneticisi Evan Spiegel, çalışanlara gönderdiği notta, yapay zekadaki hızlı gelişmelerin tekrara dayalı işleri azalttığını ve iş süreçlerine hız kazandırdığını dile getirdi. Tüm bu gelişmelerin yanı sıra Angi, Atlassian, Block, Crypto.com ve Wix gibi küresel ölçekli firmalar da yapay zeka odaklı yeniden yapılandırma stratejileri kapsamında bu yıl içinde işten çıkarma yoluna giden diğer şirketler olarak listede yer buldu.