Türkiye'de tarımsal üretim, 2026 yılının ilk 10 ayında olumsuz hava koşulları ve doğal afetlerin etkisi altında kaldı. Sel, su baskını, dolu, fırtına ve zirai don nedeniyle çok sayıda üreticinin ürünleri zarar görürken, tarım sigortalarına yapılan başvuruların sayısı yüz binleri buldu.
Dünya Gazetesi'nin TARSİM yetkililerinden edindiği bilgilere göre, ocak-ekim döneminde sigortalı çiftçi ve hayvan yetiştiricilerinden toplam 478 bin hasar ihbarı alındı. Bu başvuruların 311 bini bitkisel ürün ve sera sigortalarından, 167 bini ise hayvan hayat sigortalarından geldi.
TARIMI EN ÇOK SEL VE SU BASKINLARI VURDU
Yıl boyunca Türkiye'nin farklı bölgelerinde meydana gelen doğal afetler, tarımsal üretimde önemli kayıplara yol açtı. En fazla hasara neden olan afetler sel ve su baskınları olarak kayıtlara geçti.
Geçen yıl geniş çaplı zararlara neden olan zirai don ise bu yıl daha çok belirli bölgelerde etkisini gösterdi.
Mayıs ve haziran aylarında Şanlıurfa, Adana ve Mersin'de yaşanan dolu ve fırtına olayları, tarım arazilerinde hasara neden oldu. Özellikle buğday, arpa ve mercimek gibi temel tarla ürünleri olumsuz hava koşullarından etkilendi.
Meyve üretiminde ise şeftali ve nektarin doludan zarar görürken, üzüm ve kayısı bahçelerinde daha düşük şiddette dolu ve don kaynaklı kayıplar yaşandı.
YAZ AYLARINDA AFETLER PEŞ PEŞE GELDİ
Temmuz ayında Samsun, Yozgat, Çorum, Tokat, Kars, Edirne ve Manisa'da görülen fırtına ve dolu olayları üreticileri zor durumda bıraktı.
Ağustos ayında ise Samsun, Çorum ve Giresun'da sel, su baskını ve heyelan nedeniyle tarımsal alanlarda zarar oluştu.
Doğal afetlerin yanı sıra yabani hayvanların tarım arazilerine verdiği zararlar da hasar ihbarlarına yansıdı. Özellikle mısır ve ayçiçeği üretiminde bu nedenle yapılan başvurularda artış yaşandı.
Antalya, Balıkesir ve Edirne'de yaz aylarında meydana gelen yangınlar da bitkisel üretim, seracılık ve arıcılık faaliyetlerini olumsuz etkiledi.
EN FAZLA HASAR İHBARI 5 İLDEN GELDİ
TARSİM verilerine göre, bitkisel üretimde en fazla hasar bildirimi yapılan ürünler buğday, ayçiçeği, arpa, kayısı ve üzüm oldu.
Hasar başvurularında beş il öne çıktı: Malatya, Manisa, Diyarbakır, Amasya ve Tokat.
Bu illerdeki başvuruların önemli bölümünü dolu, sel, su baskını, don, fırtına ve yabani hayvanların yol açtığı zararlar oluşturdu.
Hayvancılık alanında ise sigorta başvuruları ağırlıklı olarak hayvan ölümleri, zorunlu kesim ve yavru kayıpları nedeniyle yapıldı.
ÇİFTÇİLERE 13 MİLYAR LİRALIK ÖDEME YAPILDI
Afetlerin ardından sigortalı üreticilerin zararlarının karşılanması için TARSİM tarafından hasar tespit çalışmaları yürütüldü.
Eksperlerin saha incelemeleri sonucunda zararları belirlenen ve dosya işlemleri tamamlanan üreticilere toplam 13 milyar lira tazminat ödendi.
Hasar incelemeleri devam eden dosyalar için ise 5,4 milyar liralık ilave ödeme yapılması öngörülüyor.
Böylece tamamlanan ve planlanan ödemelerin toplam tutarı 18,4 milyar liraya ulaşacak.
Bitkisel ürün sigortalarında tazminatlar, üreticinin beyanına göre belirlenen poliçe vadesinin sona ermesinden itibaren en geç 30 gün içinde gerçekleştiriliyor.
1,5 TRİLYON LİRALIK TARIMSAL VARLIK SİGORTALANDI
Devlet Destekli Tarım Sigortaları Sistemi kapsamında ekim ayı itibarıyla 1,5 trilyon liralık tarımsal varlık güvence altına alındı. Bu dönemde 2,4 milyon sigorta poliçesi düzenlenirken, 27 milyon dekar tarım alanı ile 25,5 milyon büyükbaş ve küçükbaş hayvan sigortalandı.
Sistem kapsamında üreticilere yüzde 70'e varan devlet prim desteği sağlanıyor.
2027 YILI İÇİN SİGORTA SÜRECİ BAŞLADI
Yeni üretim dönemine ilişkin hazırlıklar da devam ediyor. 2027 üretim yılı Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) başvuruları ile devlet destekli bitkisel ürün sigortalarında yeni sezon 1 Eylül'de başladı.
Tarım sigortası desteğinden yararlanmak isteyen üreticilerin öncelikle Tarım ve Orman Bakanlığının ilgili kayıt sistemlerinde bilgilerinin bulunması gerekiyor.
