Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, köşe yazısında emeklilikte statü, ihya ve borçlanma sürelerinin birlikte değerlendirilmemesinin nasıl büyük gecikmelere yol açtığını çarpıcı bir danışan örneğiyle gözler önüne serdi.
SGK uzmanı Özgür Erdursun uyardı: Emekliliğiniz iptal olabilir
SGK Uzmanı Özgür Erdursun, yanlış emeklilik planlaması yüzünden 10 yıl ve 2,8 milyon TL kaybeden bir kadın sigortalının yaşadıklarını kaleme aldı. Erdursun, hatalı doğum borçlanması ve şirket ortaklığına dayalı Bağ-Kur çakışmalarının telafisi zor kayıplara yol açtığı uyarısında bulundu.
Kaynak: Diğer
Aralık 2022'de üç çocuğu için banka kredisi çekerek doğum borçlanması yapan kadın sigortalı, 3.600 gün üzerinden 58 yaşında emekli olacağını düşünürken 2025 yılında 3. çocuğuna ait borçlanma günlerinin silindiğini öğrendi.
SGK, sigortalıya şirket ortaklığı nedeniyle Bağ-Kur tescilinin bulunduğunu ve ilgili dönemde doğum borçlanması hakkının oluşmadığını bildirdi.
Erdursun, yaşanan mağduriyeti şu sözlerle ifade etti:
"Üç yıl önce banka kredisiyle ödediği para kendisine yalnızca yatırdığı tutar üzerinden iade ediliyor. Güncelleme, faiz veya paranın üç yıllık değer kaybını karşılayan ek bir ödeme yapılmıyor. Böylece hem prim günleri eksiliyor hem de kredi kullanılarak ödenen paranın zaman değeri kayboluyor."
‘SGK’NIN İŞLEMİ KABUL ETMESİ TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL’
Sigortalıların en sık düştüğü yanılgılardan birinin "SGK borçlanma tutarını çıkardı, ben de ödedim. Demek ki bu günler artık kesinleşti" düşüncesi olduğunu belirten Erdursun, sonradan yapılan kontrollerde hizmet iptallerinin yaşanabileceğine dikkati çekti:
"Kurum tarafından sehven oluşturulan veya ödeme aşamasında fark edilmeyen bir borçlanma, kanunda bulunmayan bir hakkı kalıcı hale getirmez. Daha sonraki kontrol sırasında borçlanmaya engel bir sigortalılık ya da şirket ortaklığı tespit edilirse hizmetler iptal edilebilir.''
''Bu hata emeklilikten önce fark edilirse prim günleri silinir ve kişinin emeklilik tarihi ertelenir."
İHYA TUZAĞI: SSK YERİNE BAĞ-KUR ŞARTLARINA SÜRÜKLENEBİLİRSİNİZ
Dosyadaki 2.063 günlük durdurulmuş Bağ-Kur süresinin bugünkü ihya maliyetinin yaklaşık 1 milyon 22 bin 114 TL'ye ulaştığını belirten Erdursun, sırf gün kazanmak için yapılan ihyanın büyük bir risk taşıdığı uyarısında bulundu:
"Bu ödeme mevcut emeklilik planı için önerilmiyor. Çünkü yüksek maliyetinin yanında 2.063 günlük 4/b hizmetinin canlandırılması, kişinin hangi sigortalılık statüsünden emekli olacağını da değiştirebilir. ''
''Başka bir ifadeyle, yalnızca toplam gün sayısını artırmak amacıyla yapılan ihya işlemi, SSK’den emeklilik planını bozarak kişiyi Bağ-Kur şartlarına sürükleyebilir."
10 YILLIK GECİKMENİN FATURASI: 2,8 MİLYON TL
Sigortalının ilk işe giriş tarihinin 1 Temmuz 1991 olduğunu, zamanında doğru planlama yapılsaydı 48 yaşını doldurduğu 1 Ağustos 2018 tarihinde emekli olabileceğini vurgulayan Özgür Erdursun, yeni yol haritasını ve oluşan maddi kaybı şöyle özetledi:
GEÇERLİ PRİM GÜN SAYISI
Hatalı borçlanma çıkarıldıktan sonra 3.119 gün. 3.600 güne ulaşmak için 481 gün eksik bulunuyor.
YENİ İZLENECEK YOL
1 Şubat 2027 ile Haziran 2028 arasında 17 ay isteğe bağlı sigorta ödenerek 510 gün kazanılacak.
EMEKLİLİK TARİHİ
İsteğe bağlı ödenen süre 1.260 günün altında kaldığı için 4/a (SSK) hakkı korunacak ve sigortalı 58 yaşını dolduracağı 1 Ağustos 2028'de emekli olabilecek.
Zamanında planlama yapılmadığı için yaşanan 10 yıllık kayba değinen Erdursun, maliyeti şu hesapla ortaya koydu:
"2026 yılının ikinci yarısında en düşük emekli aylığı 23 bin 552 TL’ye yükseltildi. Bu tutarı yalnız bugünkü nominal değer üzerinden 120 ayla çarptığımızda: 23.552 TL × 120 ay = 2.826.240 TL. Ortaya yaklaşık 2,8 milyon TL çıkıyor. Bu hesap geçmiş yıllardaki gerçek aylıkları, bayram ikramiyelerini, aylık artışlarını, paranın zaman değerini ve diğer sosyal hakları içermiyor."
ERDURSUN’ EN PAHALI HATA YANLIŞ STATÜYE PRİM ÖDEMEKTİR’
Emeklilik planlamasında son 2.520 günlük hizmet dağılımından şirket ortaklıklarına, durdurulan hizmetlerden doğum çakışmalarına kadar tüm detayların uzmanlarca incelenmesi gerektiğini vurgulayan SGK Uzmanı Özgür Erdursun, yazısını şu net mesajla noktaladı:
"Emeklilikte en pahalı hata, fazla prim ödemek değildir. En pahalı hata, yanlış statüye prim ödeyerek emekli olunabilecek zamanı kaçırmaktır."