ABD'de 3 Kasım'da gerçekleştirilen ara seçimlerde Başkan Donald Trump ağır bir yenilgi aldı. Senato ve Temsilciler Meclisi'nde dengeler Demokratlar lehine değişti. Görev süresinin 2 yılını geride bırakan Trump, bu seçimler sonrası, kendine has "başı buyrukluğuna" ara vermek zorunda kalacak. Çünkü Trump'ın durumunu en iyi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın o sözü özetliyor: Trump tabiri caizse "topal ördeğe" döndü.
ABD'den gelen seçim sonuçları, Trump yönetiminin yasama faaliyetleri, üst düzey atamaları ve Kongre ile ilişkileri açısından önemli sonuçlar doğurabilecek bir değişime işaret ediyor. Trump'ın seçimleri kaybetmesi ne anlama geliyor: Bütün yetkileri kısıtlanacak
ABD'de seçim sonuçları belli oldu, Trump kaybettiDünyaTRUMP TEMSİLCİLER MECLİSİ'Nİ DE KAYBETTİ
Temsilciler Meclisi'nde çoğunluk için 218 sandalye gerekirken, Demokratlar 228 sandalyeye ulaştı. Cumhuriyetçiler ise 139 sandalye kazanabildi.
ABD'den gelen seçim sonuçları, Donald Trump yönetiminin yasama faaliyetleri, üst düzey atamaları ve Kongre ile ilişkileri açısından önemli sonuçlar doğurabilecek bir değişime işaret ediyor. Kongre ve Temsilciler Meclisi'nde eli kolu bağlanan Trump'ın ise tek bir çıkış yolu var: Kararnameler...
Öncelikle Trump 10 maddede neleri kaybetti, gelin ona bakalım...
1. YASAMA YETKİSİNDE KİLİTLENME
Vergi, göç ve sağlık gibi kritik alanlarda yasa tasarılarının Kongre’den geçmesi zorlaşır. Demokratlar, Cumhuriyetçi teklifleri reddedebilir veya tasarılara geniş kapsamlı değişiklikler şart koşabilir.
2. ÇETİN BÜTÇE PAZARLIKLARI VE HÜKÜMET KAPANMALARI
Federal harcamaları belirleme yetkisi Kongre'dedir. Savunma ve sınır güvenliği bütçelerinde uzlaşma sağlanamazsa federal hükümetin geçici olarak kapanması riski doğar.
3. DIŞ ASKERÎ MÜDAHALELERİN DENETİMİ
İran vb. bölgelerdeki askerî operasyonlar; Savaş Yetkileri Yasası, harcama sınırlamaları ve hukuki incelemelerle Kongre tarafından daha sıkı mercek altına alınır.
4. DIŞ YARDIMLARDA ÇERÇEVE DEĞİŞİMİ
Ukrayna ve İsrail’e sağlanan askerî yardımlar ile yeni kaynak tahsisleri sert şartlara ve sıkı denetim mekanizmalarına tabi tutulur.
5. YAPTIRIM VE TİCARET POLİTİKASINDA MÜCADELE
Rusya ve Çin politikalarında Demokratlar yeni kısıtlamalar önerebilir. Ancak Başkan'ın mevcut kararnamelerden doğan yürütme yetkileri nedeniyle ani bir değişiklik yaşanmaz.
6. ÜST DÜZEY ATAMALARA SENATO ENGELİ
Bakanlar, büyükelçiler ve ömür boyu görev yapacak federal yargıçların/Yüksek Mahkeme üyelerinin onayı Senato çoğunluğu olmadan güçleşir.
7. SORUŞTURMA VE DENETİM BASKISI
Komisyonların yönetimi muhalefete geçeceği için Beyaz Saray'ın kamu harcamaları, ihaleleri ve kararları hakkında yoğun soruşturmalar ve belge talepleri başlar.
8. GÖÇ POLİTİKASINA MALİ KISITLAMALAR
Sınır güvenliği ve sınır dışı uygulamaları bütçe koşullarıyla engellenmeye çalışılsa da Trump'ın yürütme kararnameleri ve yargı kararları öne çıkmaya devam eder.
9. AZİL SÜRECİ İHTİMALİ
Temsilciler Meclisi basit çoğunlukla azil süreci başlatabilir; ancak Başkan'ın görevden alınabilmesi için Senato'da 2/3 çoğunluk gerektiğinden bu durum Cumhuriyetçi senatörlerin desteği olmadan gerçekleşmez.
10. "TOPAL ÖRDEK" KONUMU VE SİYASİ KİLİTLENME
Başkan'ın yasa çıkarma gücü zayıflar. Muhalefetin de yasaları Başkan'ın vetosunu aşacak çoğunlukla (2/3) geçirmesi zor olduğu için sistemik bir kilitlenme yaşanabilir.
TRUMP'IN TEK ÇIKIŞ YOLU: KARARNAMELER
Kongre çoğunluğunu kaybetmek anayasal yetkilerin kaybı anlamına gelmez; ancak iç politikada yasa çıkarma ve bütçe yönetme yetkisini daraltır. Bu durumda Trump pasifleşmek yerine, Kongre onayına ihtiyaç duymayan başkanlık kararnameleri, diplomasi ve askerî yetkilerine ağırlık vererek yürütme gücünü kullanmaya devam edebilir.
