Yüzyıllar süren tahribat ve dünya müzelerine dağılan kalıntıların ardından, Parthenon’un Athena’nın doğumunu betimleyen kayıp doğu alınlığına dair kapsamlı bir canlandırma çalışması kamuoyuna sunuldu. Almanya’nın Frankfurt kentindeki Liebieghaus Heykel Koleksiyonu’nda açılan “Athena, Sahne Senin: Parthenon Yapbozu” sergisi, arkeolojik bulgular, Roma lahitleri ve 3B baskı teknolojisiyle oluşturulan yeni yorumu ziyaretçilerle buluşturuyor.
39 FİGÜRLÜK SAHNENİN İZİNDE
Arkeofilli'de yer alan habere göre yaklaşık 2.500 yıl önce Atina Akropolisi’nde inşa edilen Parthenon’un doğu girişi üzerinde yaklaşık 30 metre boyunca uzanan mermer alınlıkta, Zeus’un başından doğan Athena ve çevresindeki 37 figür yer alıyordu. MS 5. yüzyıl ile 1670 arasında yaşanan yangınlar, depremler ve insan müdahaleleri nedeniyle büyük oranda yıkılan alınlığın yalnızca yüzde 20’lik bölümü günümüze ulaşabildi.
Müze direktörü Philipp Demandt, arkeologların yaklaşık 200 yıldır alınlığın genel görünümünü çözmeye çalıştığını belirterek, bu sergiyle ilk kez arkeolojik temele dayanan bütünsel bir öneriyi tartışmaya açtıklarını ifade etti.
LAHİTLERDEN 3B MODELE UZANAN SÜREÇ
Arkeologlar Vinzenz Brinkmann ve Ulrike Koch-Brinkmann’ın yürüttüğü çalışmada, 20. yüzyıl başında British Museum küratörü Arthur Hamilton Smith tarafından hazırlanan 200’den fazla parçaya ait alçı kalıp kayıtları temel alındı. Ekip, parçaların dijital modellerini oluşturduktan sonra eksik bağlantıları tamamlamak için müze arşivlerini inceledi.
Süreçteki dönüm noktası, 2014’te St. Petersburg’daki Hermitage Müzesi’nde kapağında Athena’nın doğuşu yer alan bir Roma lahdi görülmesiyle yaşandı. Araştırmacılar, çoğu Vatikan Müzeleri ve Roma’daki çeşitli koleksiyonlarda bulunan toplam dokuz lahdi 3B tarayıcılarla inceleyerek farklı açılardaki ipuçlarını bir araya getirdi. Brinkmann, Romalıların Yunan eserlerini kopyalama geleneğinin sahnedeki boşlukların doldurulmasında önemli rol oynadığını vurguladı. Ayrıca günümüze ulaşan parçalardaki matkap delikleri, kırık kenarlar ve antik metinler de yerleşim düzeninin belirlenmesinde kullanıldı.
SERGİDE NELER YER ALIYOR?
Liebieghaus’taki sergide doğu alınlığının yeniden oluşturulan hali, özgün ölçülere göre 1:7,7 oranında ve yaklaşık 4 metre uzunluğunda 3B yazıcı modeli olarak sergileniyor. Büyük ölçüde kayıp olan Zeus, Athena ve Hera’nın benzer heykeller ile mevcut parçalara dayanan gerçek boyutlu kopyaları da ziyaretçilere sunuluyor. Alınlığın uçlarında yer alan Helios ve Selene figürlerinin dökümleri gündüzden geceye geçişi yansıtırken, özel hazırlanan renkli animasyon Athena’nın doğumuna dair miti anlatıyor.