Uzun dönemli GPS ölçümleri ile tekrarlayan depremlerden elde edilen verileri karşılaştıran Bektaş, Ana Marmara Fayı'nın derinlik boyunca tamamen kilitli olmayabileceğini belirtti.
Bektaş, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, karada gerçekleştirilen uzun dönemli GPS ölçümlerinin Anadolu levhasının batıya doğru hareket hızını yaklaşık 25 milimetre/yıl olarak gösterdiğini hatırlattı.
Uchida ve arkadaşlarının 2019 yılında yayımlanan çalışmasına işaret eden Bektaş, Marmara'nın derin kesimlerinde meydana gelen tekrarlayan depremler üzerinden yapılan hesaplamalarda ise 30-40 milimetre/yıla ulaşan sürünme, yani "creep" hızlarının belirlendiğini aktardı.
"FAY DERİNLİK BOYUNCA HOMOJEN KİLİTLİ DEĞİL"
Bu verilerin Ana Marmara Fayı'nın bütün derinliklerde aynı ölçüde kilitli olmadığını düşündürdüğünü belirten Bektaş, fayın bazı derin kesimlerinde sürekli veya kısmi sürünmenin gerçekleşebileceğine dikkat çekti.
Bektaş, faydaki bu davranışın nedenlerine ilişkin olarak da akışkanların, yüksek sıcaklığın ve zayıf kayaç yapısının sürtünmeyi azaltabileceğini ve derin kesimlerdeki sürünmeyi kolaylaştırabileceğini ifade etti.
"ZAYIF SÜRTÜNME, DAHA DÜŞÜK DEPREM ENERJİSİ ANLAMINA GELEBİLİR"
Prof. Dr. Bektaş, söz konusu mekanizmanın deprem üretme potansiyeli açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini açıkladı.
Bektaş, "Zayıf sürtünme = zayıf deprem enerjisi ve beklenenden küçük deprem" değerlendirmesinde bulunarak, Marmara'daki fayın bazı kesimlerinde biriken gerilimin sürünme yoluyla kısmen boşalıyor olabileceğine işaret etti.
Uzmanların Marmara Denizi altındaki fay segmentlerinin ne ölçüde kilitli olduğu, hangi kesimlerin süründüğü ve bu durumun olası büyük bir depremin büyüklüğünü nasıl etkileyebileceği konusundaki araştırmaları ise devam ediyor.
Bektaş'ın paylaşımı şu şekilde;
ANADOLU LEVHASI MARMARA'YI DAHA KOLAY MI GEÇİYOR? Karadaki uzun dönem GPS ölçümleri, Anadolu levhasının batıya hareketini yaklaşık 25 mm/yıl gösteriyor. Uchida vd. (2019) ise Marmara'nın derin kesimlerinde tekrarlayan depremlerden 30–40 mm/yıl'a ulaşan sürünme (creep) hızları
belirledi. Bu durum, Ana Marmara Fayı'nın derinlik boyunca homojen kilitli olmadığını gösteriyor. Akışkanlar, yüksek ısı ve zayıf kayaçlar sürtünmeyi azaltarak derin sürünmeyi kolaylaştırıyor olabilir. Sonuç: Zayıf sürtünme = Zayıf deprem enerjisi ve beklenenden küçük deprem.