Ekonomist Dr. Mahfi Eğilmez, Bankalararası Kart Merkezi’nin (BKM) Kartmetre verilerini inceleyerek alternatif bir enflasyon göstergesi oluşturdu. Eğilmez’in hesaplamasına göre, Ağustos 2026 itibarıyla kartlı ödemelerden türetilen yıllık enflasyon yüzde 42,20 olarak gerçekleşti. Bu oran; TÜİK ve İTO verilerinin belirgin şekilde üzerinde kalırken, ENAG’ın ilan ettiği seviyenin altında yer aldı.
Mahfi Eğilmez, kişisel blogunda yayımladığı "Kredi Kartlarından Giderek Enflasyonu Hesaplamak" başlıklı yazısında, vatandaşın harcama alışkanlıkları ve fiyat artışlarının kart verilerine yansımasını analiz etti. Genel kartlı ödeme endeksini esas alan çalışma, resmi ve bağımsız enflasyon verileriyle karşılaştırmalı bir tablo sundu.
Hesaplanan kart bazlı enflasyon modeli; TÜİK’in açıkladığı yıllık TÜFE’nin 10,69 puan, İTO’nun İstanbul TÜFE verisinin ise 7,24 puan üzerinde gerçekleşti. Bağımsız akademisyenlerin oluşturduğu ENAG’ın e-TÜFE oranı ise kartlı harcama modelinin 6,83 puan üstünde seyretti.
YÖNTEM: MİKTAR ARTIŞI İLE FİYAT ETKİSİ AYRIŞTIRILDI
BKM’nin Nisan 2015 dönemini 100 baz alarak yayımladığı Kartmetre endeksinden yararlanan Eğilmez, kart harcamalarındaki yükselişin sadece alışveriş hacminden kaynaklanmadığını vurguladı. Fiyat artışlarının toplam ciro üzerindeki etkisini arındırmak için nominal ve reel endeks değişimleri karşılaştırıldı.
Eğilmez, tüketilen ürün miktarındaki değişimi ayıklayarak doğrudan fiyat yükselişlerine odaklanan alternatif bir endeks yapısı kurguladıklarını ifade etti. TÜİK, İTO ve ENAG'ın doğrudan mal ve hizmet sepeti ağırlıklarıyla ölçüm yaptığına dikkat çekilerek, kart verilerinin tüketim eğilimlerini yansıtan farklı bir ölçüm seçeneği sunduğu belirtildi.
"KKM’NİN MERKEZ BANKASI'NA MALİYETİ 2,5 TRİLYON LİRA OLDU"
Yazısında 2021 yılı Eylül ayında başlatılan faiz indirim sürecinin enflasyondaki tırmanışı tetiklediğini belirten Eğilmez, dönemsel para politikalarını da eleştirdi. 2022 Mayıs ayından itibaren Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasının devreye girmesiyle geçici bir yavaşlama yaşandığı, 2023 yılının ortalarında başlayan faiz artışlarıyla birlikte enflasyonda kalıcı gerileme sürecine girildiği vurgulayan Eğilmez KKM'nin tasfiye edilebildiği kaydetti.
Faiz kararlarının ardından KKM aracılığıyla enflasyonu kontrol etme arayışının faturasının ağır olduğunu vurgulayan Eğilmez, uygulamanın Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nda 3 yıl içinde toplam 2,5 trilyon liralık zarara yol açtığını ifade etti.
Merkez Bankası'ndan kâr payı aktarımı alamayan Hazine'nin daha fazla borçlanmak zorunda kaldığı belirten Eğilmez, bu durumun piyasada faizler üzerinde yukarı yönlü bir baskı oluşturduğu vurguladı.
Kaynak: Mahfi Eğilmez
