Sivas Kangal'da bulunan Kangal Termik Santrali’nde çalışan yaklaşık bin işçi, şirketin borçları nedeniyle üretimin durmasının ardından izne çıkarıldı. Kömür tedarikçisi şirkete olan borç nedeniyle sevkiyatın kesilmesiyle santral üretim yapamaz hale gelirken Konya Şeker’in mali sorunlarının faturası emekçilere kesildi. Yaklaşık 10 gündür belirsizlik içinde bekleyen işçiler, santral önünden ilçe merkezine yürüyerek kamulaştırma talebini dile getirdi. Her yıl en az iki kez benzer bir tabloyla karşı karşıya kaldıklarını belirten işçiler, kalıcı bir çözüm bulunmasını istedi.

'BORÇLAR BİRİKTİ, SEVKİYAT DURDU'

Birgün'den Ebru Çelik'in haberine göre, TORKU’nun bağlı olduğu Konya Şeker’in işlettiği Soma ve Kangal termik santrallerinde biriken borçlar, yalnızca santral çalışanlarını değil, kömür tedarikçisi şirketlerin emekçilerini de etkiledi. Kangal’da kömür sevkiyatını sağlayan Köseoğlu şirketinin, Konya Şeker’den yaklaşık 1,5 milyar TL alacağı bulunduğunu belirten 14 yıllık santral işçisi Kemal Kel, borç ödenmeyince sevkiyatın durduğunu söyledi. Kel, “Benim de o kadar alacağım olsa ben de kömür vermem. Onlar da çok mağdur oldu. İşçilerine maaş ödemekte zorlandılar, iş makinelerini ve mülklerini satmak zorunda kaldılar” dedi.

Ücretsiz izne çıkarılan işçi “Ücretli izin hakkı olanlar ücretli izne, izni olmayanlar ise maaşlarından kesinti yapılarak ücretsiz izne gönderildi. Yani santralin mali sıkıntılarının faturası yine işçiye kesildi” diye konuştu.

TEŞVİKLER İNCELENMİYOR

Kel, şirketin yıllardır kamudan teşvik ve destek aldığını ancak santrale gerekli yatırımları yapmadığını belirterek, “Şirket her başı sıkıştığında işçileri öne sürerek devletten destek ve kredi aldı, teşviklerden yararlandı. Son bir yıldır da işçilerin maaşlarının ödenmediğini veya geciktirildiğini gerekçe göstererek devletten çeşitli destekler alıyorlar. Ancak devlet bu şirketlere para ve teşvik verirken bir denetçi gönderip bu paraların nasıl kullanıldığını incelemiyor” diyerek tepki gösterdi.

'BİZ BU ŞİRKETİN MEMLEKETİMİZDEN GİTMESİNİ İSTİYORUZ'

Santraldeki üretim ve bakım sorunlarının yıllardır büyüdüğünü anlatan Kel, üç ünitede de ciddi revizyon ihtiyacı bulunduğunu söyledi. Birinci ünitede kül tahliye sistemindeki arızalar nedeniyle üretimin sık sık kesildiğini belirterek, “Bunun çözümü için yaklaşık 50 milyon TL’lik bir kompresör yatırımı gerekiyor. Bu yatırım yapılmıyor. İnsan para kazandığı yere yatırım yapmaz mı?” diye sordu.

Özelleştirme sonrasında uzun süre kamudan kalan yedek parçalarla çalıştıklarını, bunlar tükendikten sonra yeni yatırımların yapılmadığını belirten Kel, “TORKU’nun amacı bu tesisi işletmek değil. Biz bu şirketin memleketimizden gitmesini istiyoruz. Kesin bir çözüm istiyoruz” dedi.

'BAŞKA İŞ İMKANIMIZ YOK'

Santralde 28 yıldır elektrik bakım servisinde çalışan Bozkurt Yıldırım, özelleştirmeden bu yana yönetim değişiklikleri, yetersiz yatırımlar ve liyakatsiz atamalar nedeniyle işletmenin giderek kötüleştiğini söyledi. Yıldırım, bin işçinin belirsizlik içerisinde beklediğini söyledi.

Santralin kapanması halinde yaklaşık bin işçinin Kangal’da iş bulmasının mümkün olmadığını vurgulayan Yıldırım, ilçenin sınırlı istihdam olanaklarına dikkat çekti. “Kangal küçük bir ilçe, yaklaşık 10 bin nüfusu var. Santralimiz ilçe merkezindeki en büyük iş yerimiz. Burada yaşanacak bin kişilik istihdam kaybını telafi edecek başka bir işletmemiz yok. Güneş santralinde en fazla 10 kişi çalışabilir. Diğer 700 kişi ne yapacak?” diye konuştu.

Dört çocuk babası olan Yıldırım, iki çocuğunun üniversitede okuduğunu belirterek yaşadıkları kaygıyı şöyle anlattı: “İki tanesi üniversitede okuyor. Biri tıp fakültesinde, diğeri eczacılık bölümünde. Bu bölümler ciddi masraflar gerektiriyor. Şimdi ne yapacağız, nasıl geçineceğiz bilmiyoruz.”

BORÇLAR KAMUYA KALDI

Konya Şeker’in Soma B Termik Santrali’nde yarattığı borç yükü kamuya kaldı. 2015 yılında 685,5 milyon dolara özelleştirilen Soma B Termik Santrali, kömür tedarikçisi TKİ’ye biriken borçlar nedeniyle icradan satışa çıkarıldı. Santral ve taşınmazları, 6 milyar 946 milyon TL bedelle TKİ tarafından devralındı. İşletmenin EÜAŞ tarafından yürütülmesi beklenirken, Konya Şeker’in TKİ’ye olan borcunun geri kalanının nasıl tahsil edileceği belirsizliğini koruyor. Santralin TKİ’ye borcunun faizleriyle birlikte 20 milyar TL’yi aştığı belirtiliyor.

Soma’da santralin kamuya geçmesinin ardından geriye kalan borcun nasıl tahsil edileceği sorusu yanıt beklerken, aynı şirketin Kangal’daki santralinin neden benzer bir sürece dahil edilmediği de tartışma konusu.

Kangal Termik Santrali, 14 Ağustos 2013’te 985 milyon dolarlık özelleştirme bedeliyle Konya Şeker’e devredildi. Santral, özelleştirme sonrasında kapasite mekanizması kapsamında da kamu desteği aldı. TEİAŞ ödeme listelerine dayanan verilere göre yalnızca 2018 ve 2019 yıllarında santrale yapılan kapasite mekanizması ödemeleri toplam 119 milyon 390 bin 34 TL’ye ulaştı.