Kültür Medeniyet Vakfı’nın (KÜME) ODAK projesi kapsamında, Anadolu Ajansı ve Rami Kütüphanesi ortaklığıyla gerçekleştirilen “Kültür Sanatın İzinde: Etkinlikten Hafızaya” programında “Koleksiyonu Harekete Geçirmek” başlıklı oturum düzenlendi.
Karaköy Palas'taki etkinlikte kütüphane koleksiyonlarının korunması, arşivlerin dijital ortama aktarılması ve kamusal kaynakların erişime açılması değerlendirildi. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Habil Sağlam'ın yönettiği oturumda, kütüphanecilik ve arşivcilik alanından uzmanlar görüşlerini paylaştı.
DİJİTALLEŞME ARŞİVCİLİKTE YENİ SORUNLAR DOĞURUYOR
Beyazıt Devlet Kütüphanesi Müdürü Ramazan Minder, kütüphanelerin yalnızca kitapların saklandığı yerler olmadığını, bünyelerindeki fotoğraf, harita, kartpostal, gravür ve sanat eserleriyle önemli kültür merkezleri niteliği taşıdığını söyledi.
Koleksiyonların korunmasının depolarda saklanmakla sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Minder, kültürel mirasın toplum tarafından tanınması için erişilebilir hale getirilmesinin önemine değindi. Günümüzde üretilen dijital verilerin gelecekte kaybolma riski taşıdığına dikkat çekerek fiziksel belgelerin dijital ortama aktarılmasının gerekliliğini vurguladı.
İSAM Bilgi Teknolojileri ve Dijitalleşme Müdürü Ayhan Kaygusuz da dijital çağın arşivcilik açısından önemli sorunlar ortaya çıkardığını ifade etti. Geçmişte mektupların fiziksel olarak saklanabildiğini, günümüzde ise yazışmaların e-posta üzerinden yürütüldüğünü hatırlatan Kaygusuz, önemli kişilerin kişisel arşivlerinin gelecekte nasıl korunacağının henüz netleşmediğini söyledi.
Kaygusuz, kurumsal ve kişisel koleksiyonların uluslararası standartlarda, yapay zekâ tarafından işlenebilecek biçimlerde dijitalleştirilerek araştırmacıların kullanımına açılması gerektiğini belirtti.
MİLLİ KÜTÜPHANE'DE 30 MİLYON POZ DİJİTALLEŞTİRİLDİ
Kültür ve Turizm Uzmanı Emrah Keskin, Milli Kütüphane'de yürütülen dijitalleştirme çalışmaları hakkında bilgi verdi. Telif engeli bulunmayan eserlerin Milli Dijital Kütüphane projesi kapsamında yaklaşık 13 noktadan vatandaşların erişimine sunulduğunu aktaran Keskin, bugüne kadar yaklaşık 30 milyon pozun dijital ortama aktarıldığını açıkladı.
Elektronik derleme sistemiyle basılı eserlerin dijital kopyalarının da arşive eklendiğini belirten Keskin, temmuz ayı itibarıyla bu kapsamdaki eser sayısının 170 bine yükseldiğini bildirdi.
Keskin, bugün önemsiz görülen bir materyalin yıllar sonra araştırmacılar için değerli bir kaynağa dönüşebileceğini ifade ederek kütüphanelerin yalnızca muhafaza değil, toplumla buluşturma işlevi de üstlenmesi gerektiğini söyledi.
RAMİ KÜTÜPHANESİ 9 MİLYON KULLANICIYI AŞTI
Rami Kütüphanesi Basın ve Dış İlişkiler Müdürü Ramazan Aktemur, geçmişte Topkapı Sarayı'ndaki el yazması eserlere erişimin belirli araştırmacılarla sınırlandırıldığını hatırlatarak bilgiye ulaşmanın koşulları üzerine değerlendirmelerde bulundu.
Ocak 2023'te hizmete açılan Rami Kütüphanesi'nin yaklaşık 36 bin metrekare kapalı alana sahip olduğunu belirten Aktemur, kurumun 9 milyondan fazla ziyaretçiye ulaştığını açıkladı.
Kütüphanenin yalnızca ders çalışılan bir mekân olarak kalmadığını vurgulayan Aktemur; çocuk bienalleri, aile festivalleri ve 20'ye yakın el yazması sergisinin düzenlendiğini söyledi. Ayrıca kurum bünyesinde Avrupa'nın en büyük restorasyon ve konservasyon atölyesinin bulunduğunu aktardı.
KÜTÜPHANELERİN TOPLUMSAL İŞLEVİ GENİŞLİYOR
Marmara Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Mehlika Karagözoğlu Aslıyüksek, halk kütüphanelerinin 1850'li yıllardan itibaren vergi muafiyetleri ve hayırseverlerin desteğiyle yaygınlaştığını belirtti.
Okuma ve kültürel birikimin toplumsal uyum açısından önemine değinen Aslıyüksek, günümüzde kütüphanelerin geleneksel sessiz çalışma alanı anlayışını geride bıraktığını söyledi.
Bebeklerden yaşlılara kadar farklı yaş gruplarına hitap eden bu kurumların ailelerin vakit geçirebildiği, sosyal etkinliklere katılabildiği mekânlara dönüştüğünü ifade eden Aslıyüksek, kütüphanecilerin de toplumun ihtiyaçlarını ve okuma alışkanlıklarını yakından takip etmesi gerektiğini dile getirdi.
