İklim istihbaratı şirketi AlphaGeo, dünyanın en büyük 72 kentini iklim değişikliğinin beraberinde getirdiği tehlikelere karşı ne kadar dayanıklı oldukları açısından karşılaştırdı.
İklim felaketlerine en dayanıklı şehirler açıklandı: Türkiye'den 2 kent zirvede
Dünyanın en büyük 72 kentini iklim tehlikelerine karşı dayanıklılık açısından karşılaştıran araştırmanın sonuçları belli oldu. Sel, aşırı sıcaklık, kuraklık, orman yangını ve kasırga gibi risklerin değerlendirildiği listede Türkiye'den iki büyükşehir ilk 10'a girmeyi başardı.
Kaynak: Diğer
Şirketin İklim Riski ve Dayanıklılık Endeksi temel alınarak hazırlanan araştırmada kentler yalnızca karşı karşıya oldukları doğal tehlikeler üzerinden değerlendirilmedi. Şehirlerin bu tehlikelerin etkisini azaltmak için hayata geçirdiği altyapı yatırımları, kamu politikaları ve uyum çalışmaları da hesaplamaya dahil edildi.
Araştırmanın sonucunda Chicago 8 puanla dünyanın iklim risklerine karşı en dayanıklı büyük kenti olarak ilk sırada yer aldı. Endekste puanın düşük olması, kentin iklim risklerine karşı daha yüksek dayanıklılığa sahip olduğu anlamına geliyor.
ALTI FARKLI İKLİM TEHLİKESİ DEĞERLENDİRİLDİ
AlphaGeo, kentlerin fiziksel risk seviyesini belirlemek için altı temel iklim tehlikesini dikkate aldı. Bunlar iç kesimlerde meydana gelen seller, kıyı selleri, sıcaklık stresi, kuraklık, orman yangınları ve kasırga rüzgarları olarak sıralandı.
Ancak şehirlerin sıralamasını yalnızca karşı karşıya oldukları fiziksel tehlikeler belirlemedi.
Araştırmada erken uyarı sistemleri, yönetim kapasitesi, kamu politikaları, taşkın bariyerleri, yüksek kapasiteli drenaj sistemleri ve güçlü elektrik şebekeleri gibi iklim değişikliğine uyum sağlayan unsurlar da değerlendirmeye alındı.
Bu verilerin bir araya getirilmesiyle her şehir için iklim tehlikelerinin mevcut önlemler sayesinde ne kadar azaltılabildiğini ortaya koyan "dayanıklılığa göre düzeltilmiş risk" puanı hesaplandı.
AlphaGeo'nun kurucusu ve CEO'su Parag Khanna, kullanılan yöntemi "Dayanıklılık, risk eksi uyumdur" sözleriyle özetledi. Khanna, iklim dayanıklılığının dünya genelinde sık sık gündeme gelmesine rağmen bunun ölçülmesinin ihmal edildiğini ifade etti.
Araştırmada ayrıca fiziksel risk seviyeleri birbirine yakın olan şehirlerin, hayata geçirilen uyum politikaları ve altyapı yatırımları nedeniyle 33 puana kadar birbirinden ayrışabildiği belirtildi.
DÜNYANIN EN DAYANIKLI ŞEHRİ CHİCAGO OLDU
Araştırmanın zirvesinde 8 puanla Chicago yer aldı. Kentin ılıman kuşakta bulunması, tatlı su kaynaklarına erişiminin bulunması ve kasırga riskinin düşük olması fiziksel iklim tehlikelerine maruz kalma seviyesini sınırlandıran faktörler arasında gösterildi.
Chicago'nun uzun yıllardır gerçekleştirdiği altyapı yatırımlarının da sıralamadaki başarısında önemli rol oynadığı belirtildi. Özellikle taşkınları ve su kirliliğini azaltmak amacıyla geliştirilen kapsamlı Deep Tunnel Projesi, şehrin iklim risklerine karşı gerçekleştirdiği önemli uyum yatırımlarından biri olarak öne çıktı.
Chicago'nun ardından Addis Ababa 10 puanla ikinci sıraya yerleşirken Melbourne ve Barcelona 11'er puan aldı. Buenos Aires ve Paris'in puanı ise 12 olarak hesaplandı. Bogota ve Nairobi de 13'er puanla en dayanıklı kentler arasında gösterildi.
TÜRKİYE'DEN İKİ ŞEHİR İLK 10'A GİRDİ
Araştırmada Türkiye adına dikkat çeken sonuçlar ortaya çıktı. Ankara ve İstanbul, iklim risklerine karşı dünyanın en dayanıklı 10 büyük şehri arasına girmeyi başardı.
Ankara'nın başlangıçtaki fiziksel risk puanı 19 olarak hesaplandı. Kentteki mevcut uyum önlemleri değerlendirmeye dahil edildiğinde bu puan 11'e kadar geriledi. Ankara'nın iklim risklerini azaltma oranı ise yüzde 42,1 olarak belirlendi.
Bu sonuçlarla Ankara, 72 şehir arasında beşinci sırada kendisine yer buldu. Başkent, Melbourne ve Barcelona ile aynı dayanıklılığa göre düzeltilmiş risk puanına sahip oldu.
İstanbul'un ise fiziksel risk puanı 20 olarak hesaplandı. Kentin altyapısı ve mevcut uyum çalışmaları hesaba katıldığında dayanıklılığa göre düzeltilmiş risk puanı 13'e düştü.
İstanbul'un iklim risklerini azaltma oranı yüzde 35 olarak belirlendi. Bu sonuçla İstanbul sekizinci sıraya yerleşirken Bogota ve Nairobi ile aynı puana sahip oldu.
İLK 10'DA HANGİ ŞEHİRLER VAR?
AlphaGeo araştırmasına göre iklim risklerine karşı en dayanıklı ilk 10 büyük kent sırasıyla şöyle:
1. Chicago – 8 puan
2. Addis Ababa – 10 puan
3. Melbourne – 11 puan
4. Barcelona – 11 puan
5. Ankara – 11 puan
6. Buenos Aires – 12 puan
7. Paris – 12 puan
8. İstanbul – 13 puan
9. Bogota – 13 puan
10. Nairobi – 13 puan
Endekste puanın yükselmesi daha fazla riske, puanın düşmesi ise iklim tehlikeleri karşısında daha yüksek dayanıklılığa işaret ediyor.
EN KIRILGAN ŞEHİRLER GÜNEY ASYA'DA TOPLANDI
Araştırmanın diğer ucunda ise ağırlıklı olarak Güney Asya'daki büyük kentler bulunuyor. Bölgede yüksek sıcaklıklar, seller ve muson yağmurları gibi iklim kaynaklı tehlikelere yoğun şekilde maruz kalındığına dikkat çekildi.
Bu şehirlerdeki mevcut uyum kapasitesinin fiziksel riskleri yeterli seviyede azaltamadığı belirtildi.
Hindistan'daki Ahmedabad ile Pakistan'daki Haydarabad, 41'er puanla dayanıklılığa göre düzeltilmiş riskin en yüksek olduğu şehirler oldu.
Bu iki kenti 38 puanla Multan, 36 puanla Dakka, 35'er puanla Kolkata ve Lahor takip etti.
Pakistan'daki Faysalabad ve Karaçi ile Bangladeş'teki Chittagong da iklim risklerine karşı en kırılgan büyük kentler arasında gösterildi.
ÇİN ŞEHİRLERİ UYUM YATIRIMLARIYLA ÖNE ÇIKTI
Araştırmanın dikkat çeken bir diğer sonucu Çin'deki büyük şehirlerle ilgili oldu. Bazı Çin kentleri iklim tehlikelerine fiziksel olarak yüksek seviyede maruz kalmasına rağmen gerçekleştirdikleri altyapı ve uyum yatırımları sayesinde risklerini önemli ölçüde azaltmayı başardı.
Pekin'in uyum oranı yüzde 50 olarak hesaplanırken Tiencin ve Shenzhen yüzde 49, Şanghay, Nanjing ve Wuhan ise yüzde 46 seviyesine ulaştı.
AlphaGeo, Çin'deki büyük kentlerin yüksek fiziksel risklerini altyapı ve iklim uyum yatırımlarıyla azaltma konusunda küresel ölçekte öne çıktığını belirtti.
Los Angeles, New York, Madrid, Kazablanka, Seul, Philadelphia ve Washington da iklim risklerine karşı uyum kapasitesi yüksek şehirler arasında gösterildi.
SONUÇLAR KESİN BİR KORUMA ANLAMINA GELMİYOR
Araştırmanın sonuçları, AlphaGeo'nun geliştirdiği ve bütün ayrıntıları kamuoyuyla paylaşılmayan İklim Riski ve Dayanıklılık Endeksi'ne dayanıyor. Şirket, çalışmada 2025 yılına ait verilerin kullanıldığını belirtiyor.
Endeksteki puanların şehirlerin tamamına ait ortalamaları yansıttığına da dikkat çekiliyor. Bu nedenle aynı şehir içerisindeki farklı mahalle ve bölgeler arasında görülebilecek önemli risk farklılıkları sıralamada doğrudan yer almıyor.
AlphaGeo da araştırmanın sonuçlarının, üst sıralarda bulunan şehirlerin iklim felaketlerinden kesin olarak korunacağı anlamına gelmediğini vurguluyor. Sıralama, kentlerin karşı karşıya oldukları fiziksel iklim riskleri ile bu riskleri azaltmak için geliştirdikleri uyum kapasitesinin birlikte değerlendirilmesiyle oluşturuluyor.