IBAN ve miras paylaşımında yeni dönem: Para cezası ve 3 kritik şart

Kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen ve milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiren 7589 sayılı Kanun, günlük hayatı doğrudan etkileyecek kritik değişiklikler içeriyor. Özellikle son yıllarda çığ gibi büyüyen "IBAN kiralama" dolandırıcılıkları ve aileleri birbirine düşüren "miras kavgaları" yeni düzenlemenin odak noktasında yer alıyor.

TGRT Haber’den Zeynep Gizem Er’e konuşan Ceza Hukukçusu Av. Mertcan Nacar, 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni dönemin vatandaşın hayatına yansımalarını tüm detaylarıyla anlattı.

Son dönemde sosyal medya ilanları aracılığıyla özellikle gençler, öğrenciler ve işsiz vatandaşlar küçük ücretler karşılığında banka hesaplarını, IBAN numaralarını veya kripto cüzdanlarını dolandırıcılık şebekelerine kiralıyor.

Av. Mertcan Nacar’ın dikkat çektiği tabloya göre; eski sistemde hesabını kullandıran bu kişiler dolandırıcılık suçunun "asli faili" sayılarak ağır hapis ve tazminat cezalarıyla karşı karşıya kalıyordu.

Yeni yargı paketiyle Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesine eklenen fıkra, suç örgütlerinin arkasına saklandığı "bilinçsiz" veya "çaresiz" IBAN sahipleri ile şebeke yöneticileri arasındaki ceza adaletsizliğini gidermeyi hedefliyor. Düzenlemeye göre, suça iştiraki yalnızca hesabını kullandırmaktan ibaret olan sanıkların cezalarında yarı oranında (yüzde 50) indirime gidilecek.

Ancak Av. Nacar, bu indirimden yararlanmanın 3 kritik şartı olduğunu belirtiyor. Kritik şartlar sırasıyla şu şekilde:

"Kişinin HTS kayıtları ve para trafiği analizlerinde rolünün "sadece hesap sağlayıcı" olduğu kanıtlanmalı. Sahte ilan hazırlayan, mağduru ikna eden, parayı bizzat çeken veya suçtan pay alanlar bu indirimden faydalanamayacak.

Kanunun yürürlüğe girdiği 31 Temmuz 2026'dan önce hüküm giymiş ancak dosyası henüz kapanmamış kişiler için dosyalar yeniden değerlendirilmek üzere ilk derece mahkemelerine iade edilecek.

Fail, mağdurun uğradığı maddi zararı 6 ay içinde tamamen karşılarsa ek indirimlerden yararlanabilecek. Düzenleme bu yönüyle mağdurun zararının giderilmesini de teşvik ediyor.

Yargı Paketi'nin en çok ses getiren bir diğer maddesi ise miras hukuku alanında oldu. Aile yadigarı malların ucuza üçüncü şahıslara kaptırılmasını ve mirasçılar arasındaki uyuşmazlıkları bitirmeyi hedefleyen yeni sistem, açık artırma usulünü baştan yazıyor.

Av. Mertcan Nacar’ın verdiği bilgilere göre; taşınmazdaki tüm maliklerin mülkiyeti miras yoluyla edindiği durumlarda ilk açık artırmaya yalnızca mirasçılar katılabilecek.

Mirasçılar arasındaki ilk ihale, taşınmazın muhammen bedelinin (tahmini değerinin) yüzde 100'ü üzerinden başlayacak. Böylece malın değerinin altında satılmasının önüne geçilecek.

İhaleye katılıp en yüksek teklifi veren ancak parayı süresi içinde yatırmayarak süreci kilitlemeye çalışan mirasçılara, teklif ettikleri tutarın yüzde 5'i oranında idari para cezası kesilecek. Kesilen bu ceza tutarı, diğer paydaşlara payları oranında dağıtılacak.

Nacar, alıcı çevresinin sadece mirasçılarla sınırlı olması nedeniyle rekabetin azalabileceği uyarısında da bulunuyor. Finansal gücü olmayan mirasçıların alım yapamaması durumunda ihale 2. artırmaya (genel ihaleye) kalacak ve bu da satış sürecini 1-2 ay uzatabilecek.