Evi olanlar fark etmeden borçlanabilir: Kentsel dönüşüm sürecinde bunlara dikkat

Gayrimenkul Hukuku Enstitüsü Başkanı Avukat Dr. Ali Yüksel, kentsel dönüşümün gizli tehlikelerini ifşa ederek, "İnternetten indirilen ezbere sözleşmelerle iş yapmayın. İnşaat bitiminde müteahhitlerin kestiği fahiş faturalar yüzünden ev sahipleri sürpriz şekilde borçlanıyor! Ayrıca kentsel dönüşüm kanununa göre çıkan kiracıların yeni binaya geri dönme hakkı da yok" diyerek hayati uyarılarda bulundu. İşte adım adım kentsel dönüşüm vurgununu önleme rehberi...

İstanbul başta olmak üzere deprem riski altındaki şehirlerde kentsel dönüşüm süreci hız kazanırken, alelacele imzalanan eksik sözleşmeler, yetersiz araştırmalar ve hatalı hukuki adımlar vatandaşın sırtına binen yükü daha da ağırlaştırıyor. Avukat Dr. Ali Yüksel, Tgrthaber.com'dan Zeynep Gizem Er’e yaptığı özel açıklamalarda, dönüşüm sürecinde yapılan en kritik hataları tek tek sıraladı.

İnternetten Alınan "Kopyala-Yapıştır" Sözleşme Tuzağı

Kentsel dönüşümde kat maliklerinin düştüğü en büyük yanılgının hazır sözleşme metinleri imzalamak olduğunu belirten Dr. Ali Yüksel, her projenin kendine has imar ve tapu durumu olduğunu vurguladı:

"Malikler, apartmanlarının durumunu gösteren bir raporu ellerinde bulundurmadığı için müteahhite kabaca teslim oluyor. Müteahhit de kendi teklifinin kabul edileceği kesinleşmediği için tapuda ve belediyede 150-200 bin liralık o derin hukuki-mimari araştırmayı yapmadan ezbere teklif veriyor. Sözleşme aşamasında ise internetten indirilen, başka projelerden kopyala-yapıştır yapılmış maddeler imzalanıyor. Bu da sözleşmeyi uygulanamaz hale getiriyor. İşin başlangıç-bitiş tarihleri, kira yardımı taahhütleri, gecikme tazminatları ve fesih şartları net yazılmadığı için süreç hüsranla bitiyor."

Müteahhit Faturası Oyunu: Sürpriz Şekilde Borçlanabilirsiniz!

Dönüşüm sürecinde ev sahiplerinin farkında olmadan ağır mali yükümlülükler altına girdiğini ve sürecin sonunda icra şoku yaşayabileceğini belirten Dr. Ali Yüksel, fatura oyununa dikkat çekti:

"Sözleşmelerde karşılıklı borçlar çoğu zaman hatalı konuluyor. Banka teminat mektubu ya da ipotek gibi sağlam teminatlar alınmalı. Bakanlığa depo edilen yüzde 6'lık teminat sadece inşaatın tamamlanması içindir, sizin kiranızı veya tazminatınızı ödemez! En önemlisi; inşaat bittikten sonra müteahhit maliklere bir fatura kesmek zorunda. Bu fatura tutarı sözleşmede sınırlandırılmadığı takdirde çok yüksek kesiliyor ve ev sahipleri işin sonunda sürpriz şekilde borçlanmış oluyor. Sözleşmeye mutlaka bunu önleyici maddeler konulmalı."

En Büyük Hata: Sadece En Yüksek Teklif Veren Müteahhidi Seçmek

Vatandaşların müteahhit seçerken sadece kendilerine vaat edilen metrekareye veya pay oranına aldandıklarını söyleyen Yüksel, "Sadece 1-2 puan yüksek oran almak adına mali gücü zayıf müteahhit tercih edilmemeli. Müteahhitin geçmiş projeleri incelenmeli; işi zamanında teslim etmiş mi, imara aykırı kaçak kat çıkmış mı, bu projeyi bitirecek öz sermayesi var mı bakılmalıdır" dedi.

Kiracılar ve Tapusuz Binalar İçin Büyük Tehlike!

Sürecin gizli kalmış diğer mağdur kesimlerine de değinen Dr. Ali Yüksel, özellikle kiracılar ve tapu kaydı sorunlu olan binalar için hayati uyarılar yaptı:

Kiracıya Geri Dönüş Yok

Borçlar Kanunu'na göre normal şartlarda yenilenen binaya eski kiracının dönme hakkı varken, kentsel dönüşümü düzenleyen 6306 sayılı kanunda kiracının geri dönme hakkı öngörülmüyor. Yargıtay kararları da kiracının dönüş hakkını kapatmış durumda.

Tapusuz ve İskansız Binalar

İstanbul başta olmak üzere tapuda hâlâ arsa veya tarla olarak görünen kaçak/iskansız yapılarda kentsel dönüşüm başlarsa büyük hak kayıpları yaşanacak. Yüksel, bu durumda olanların bina yıkılmadan önce acilen "mülkiyet tespiti ve tescil davası" açması gerektiğini belirtti.