Erken emekli olacaklar: Noyan Doğan şartları ve tarihi anlattı

Noyan Doğan, engelli çocuğu bulunan sigortalı annelerin sıklıkla gözden kaçırdığı "erken emeklilik" hakkının detaylarını Hürriyet Gazetesi'ndeki köşesine taşıdı.

Bir okurunun sorusu üzerine konuya açıklık getiren Doğan, sürekli bakıma muhtaç ağır engelli çocuğu olan annelerin emeklilik yaşından ve prim gününden nasıl avantaj sağlayabileceğini tüm hatlarıyla anlattı.

Doğan, erken emekliliğin yasal dayanağını köşesinde şu sözlerle ifade etti:

"Sosyal güvenlik reformu kapsamında yapılan yeni düzenleme ile başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul çocuğu bulunanların, 1 Ekim 2008 tarihinden sonra geçen prim ödeme gün sayılarının dörtte biri, prim ödeme gün sayıları toplamına ekleniyor. Böylece eklenen bu süreler emeklilik yaş hadlerinden de indiriliyor ve emekli maaşı bağlanıyor."

Aktarılan bilgilere göre, bu haktan faydalanmak için sadece işçi (4/a) olmak gerekmiyor. Bağ-Kur (4/b) ve memur (4/c) statüsünde çalışanların yanı sıra, kendi isteğiyle isteğe bağlı sigorta primi ödeyen anneler de uygulamanın kapsamında yer alıyor.

İstatistiklere göre engelli bireylerin yaklaşık yüzde 25'i 0-21 yaş aralığında bulunurken, bugüne kadar 15 bine yakın kadının bu haktan yararlanarak emekli olduğu belirtiliyor.

Doğan, sistemin nasıl işlediğini okurlarına şu ifadelerle özetledi:

"Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunan ve sigortalı çalışan annelerin prim gün sayılarının dörtte biri, prim ödeme gün sayılarına ekleniyor. Eklenen bu süreler de emeklilik yaşından düşülüyor."

Bu hesaba göre; yılda 360 gün prim ödeyen bir kadının primlerine her yıl için 90 gün ilave ediliyor. Böylece bir yıllık çalışma, SGK nezdinde 450 gün olarak tescilleniyor.

Düzenlemedeki en kritik detayın "1 Ekim 2008" tarihi olduğunun altını çizen Hürriyet yazarı, bu haktan yararlanacak günlerin hesaplanmasında miladın bu tarih olduğunu vurguladı. 1 Ekim 2008 öncesindeki çalışmalar için ilave prim uygulanmıyor.

Örnek bir hesaplama ile durumun getirdiği avantajı açıklayan Doğan; 2008 Ekim ayında işe başlayan ve 18 yıl aralıksız çalışan bir annenin normalde 6 bin 480 gün prime sahip olacağını, ancak bu yasayla prim gününün 8 bin 100 güne çıkacağını belirtti.

Bu durum anneye tam 1.620 gün, yani 4.5 yıl kazandırıyor. Normal şartlarda 58 yaşında emekli olacak bir kadın çalışan, kazandığı bu süre indirimiyle 53 yaş 6 ayda emekli maaşına kavuşabiliyor.

Peki anneler bu haktan nasıl faydalanacak? Erken emeklilik için aranan ilk şart, engelli çocuğun "ağır bakıma muhtaç" olduğuna dair SGK sağlık kurulu raporunun alınması. Doğan, başvuru sürecine dair detayları paylaştı.

Rapor süreci için doğrudan SGK müdürlüklerine başvurulması gerekiyor. Başvuru işlemi aktif olarak çalışırken yapılabileceği gibi, emeklilik süresi geldiğinde de gerçekleştirilebiliyor.

Şu an aktif olarak çalışmıyor olmak hakkı ortadan kaldırmıyor; geçmişte çalışmış olup işi bırakan kadınlar da bakım süresindeki prim günleri üzerinden başvuru yapabiliyor.

Hakkın birden fazla çocuk için katlanarak artmadığı; her çocuk için ayrı rapor alınması gerekse de erken emeklilik hakkının yalnızca bir çocuk üzerinden kazanılabileceği belirtildi.