Cumhuriyet gazetesi yazarı ve Sosyal Güvenlik Uzmanı Nergis Şimşek, okuyuculardan gelen sorular kapsamında engelli emeklilik mevzuatındaki son durumu ve yaşanan hak kayıplarını değerlendirdi.
Engelli emekliliğinde yeni düzenleme mağdur ediyor: Gözler Anayasa Mahkemesi’nde
Engellilerin vergi indirimi üzerinden yaş kısıtlaması olmaksızın emekliye ayrılması uygulaması sona erdirildi. Yeni mevzuata göre 4/a (SSK) statüsündeki çalışanların emeklilik hakları, SGK Sağlık Kurulu tarafından belirlenecek çalışma gücü kaybı oranına bağlandı.
Kaynak: Haber Merkezi
Ekim 2008 öncesinde sigorta girişi olan SSK'lı çalışanların 15 Ocak 2025'ten sonra talepte bulunması durumunda, yetkili hastanelerden son 6 ay içerisinde alınmış durum bildirir sağlık kurulu raporu şartı aranıyor.
Raporun 6 aydan eski olması halinde sigortalılar yeniden hastaneye sevk ediliyor. Elde edilen belgeler, SGK Sağlık Kurulunca Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde incelenerek nihai çalışma gücü kaybı tespit ediliyor.
Ekim 2008 öncesi sigortalanan çalışanlar için belirlenen yeni emeklilik kriterleri şu şekilde:
Yüzde 40 ila 49 arası çalışma gücü kaybı: 18 yıllık sigortalılık süresi ve en az 4 bin 100 prim günü.
Yüzde 50 ila 59 arası çalışma gücü kaybı: 16 yıllık sigortalılık süresi ve en az 3 bin 700 prim günü.
Eski sistemde engellilik derecesine göre 3 bin 600 ile 4 bin 400 gün arasında prim ödeme şartı aranmaktaydı. Yaş koşulu yoktu.
Önceki uygulamada engellilik dereceleri Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik uyarınca Maliye Bakanlığı Merkez Sağlık Kurulu ve hastanelerce saptanmaktaydı
Mevcut sistemde ise değerlendirme, 5510 sayılı Kanun'un 28. maddesinin beşinci fıkrası doğrultusunda SGK Sağlık Kurulu’nca yürütülüyor.
Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'te her rahatsızlık için ayrı oran hesaplanıp toplanırken, SGK'nın esas aldığı yönetmelikte kişide var olan engellerin yalnızca en yüksek orana sahip tek bir rahatsızlığı dikkate alınıyor.
Kriter farkı nedeniyle SGK tarafından belirlenen çalışma gücü kayıp oranları hastane raporlarının altında kalıyor.
Bu durum sigortalılık süresi ile prim şartlarını ağırlaştırarak emeklilik yaşını geciktiriyor.
Söz konusu yasal değişikliğin iptali ve yürütmesinin durdurulması talebiyle Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) tarafından Şubat 2025'te Anayasa Mahkemesine (AYM) başvuruda bulunuldu.
Yüksek Mahkemenin konuya ilişkin incelemesi ve karar süreci devam etmektedir.