Cumhuriyet’in ilanının 103. yıl dönümü yarın, 29 Ekim 2026'da yurt genelinde coşkuyla kutlanacak. Türk tarihinin en büyük dönüm noktalarından biri, bundan tam 103 yıl önce bu akşam Çankaya’da söylenen tek bir cümleyle başladı.
'Efendiler, yarın Cumhuriyet'i ilan ediyoruz'
Ankara’da hükümetin kurulamadığı, siyasi bunalımın derinleştiği günlerdi. 28 Ekim 1923 akşamı Çankaya’daki köşkte yakın çalışma arkadaşlarıyla yemekte buluşan Gazi Mustafa Kemal Paşa, sofradakilere kararını açıkladı:
“EFENDİLER, YARIN CUMHURİYETİ İLAN EDECEĞİZ.”
Bu söz, yeni Türk devletinin yönetim biçimini belirleyecek sürecin fiilen başladığı an olarak tarihe geçti.
29 Ekim 1923: Meclis kararını verdi
Ertesi gün Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nda değişiklik yapıldı ve “Türkiye Devleti’nin şekl-i hükümeti Cumhuriyettir” hükmü kabul edildi. Aynı akşam yapılan oylamada Mustafa Kemal, oy birliğiyle Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı seçildi. Cumhuriyet’in ilanı, ülkenin dört bir yanında 101 pare top atışıyla kutlandı.
103 YIL SONRA AYNI COŞKU
Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla yarın Anıtkabir’de ve tüm il ve ilçelerde resmi törenler düzenlenecek. Kurumlar, okullar ve vatandaşlar, Atatürk’ün “Efendiler, yarın Cumhuriyeti ilan edeceğiz” sözüyle başlayan tarihi yolculuğu bir kez daha anacak.
Yeniçağ olarak, Cumhuriyetimizin 103. yılını büyük bir gurur ve heyecanla kutluyoruz. Bir gece önce Çankaya’da verilen o kararın arkasında, bağımsızlığı her şeyin üstünde tutan bir milletin iradesi vardı.
Başta Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, bu topraklar için canını veren tüm şehitlerimizi ve kahraman gazilerimizi rahmet, minnet ve saygıyla anıyoruz.
Okurlarımızın ve tüm milletimizin 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nı kutlarız.
