Kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte grip salgınına karşı en etkili koruma yöntemi olan grip aşısının önemi ve Türkiye’deki erişim sorunları gündemdeki yerini koruyor. Konuya ilişkin YENİÇAĞ'a çarpıcı değerlendirmelerde bulunan İTO Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Emrah Kırımlı, aşının hayati faydalarına dikkat çekerken, mevcut tedarik ve dağıtım sistemindeki aksaklıklar nedeniyle Sağlık Bakanlığı’na acil çağrıda bulundu.
Dr. Emrah Kırımlı'nın sorularımıza verdiği yanıtlar şöyle;
"GRİP AŞISI OLANLARIN ÖMRÜ DAHA UZUN OLUYOR"
*Grip aşısı faydalı mı? Sağlığımıza etkilerinden bahseder misiniz?
"Grip aşısı faydalıdır; ömrü uzatır ve ölümleri önler. Grip aşısı olanlar ile olmayanlar arasında yapılan çalışmalar, aşı olanların daha uzun bir ömür sahibi olduğunu gösteriyor. Özellikle kronik hastalığı olanlar için bu durum kritik önem taşıyor, çünkü hastalıklarının kötüleşmesini önliyor."
GRİP AŞISI NE ZAMAN YAPTIRILMALI?
*Hamileler grip aşısı olmalı mı? Hangi dönemde yaptırmalı?
"Grip sezonunda hamileler çok fazla ilaç kullanamayacakları için, hem bebeğin hem de annenin sağlığı esas olarak da bebeğin sağlığı açısından aşı olmalarında büyük fayda var. Özellikle grip sezonunun etkili olduğu aralık ve mart ayları arasında hamileliği olanların aşılanması önerilir. Türkiye'de bir yılda toplam 150 civarında anne ölümü görülür ve bunun en az 3 ya da 4’ü grip sebebiçelidir.
Aşının etkisinin başlaması için 4 haftaya ihtiyaç vardır; bu nedenle aralık ayına kalmadan, ekim ve kasım aylarında aşı olmakta fayda var."
* "Aşı oldum, hastalandım" algısı doğru mu? Aşının yan etkileri var mı?
"Bu durumun arkasında genellikle iki sebep yatar. Birincisi; aşı, bağışıklık sistemini virüse karşı hazırlamak için tetikler ve bu süreçte bağışıklık sistemi çalıştığı için hafif bir boğaz ağrısı, burun akıntısı veya soğuk algınlığı benzeri belirtiler görülebilir. İkincisi ise aşının yapıldığı kalabalık ortamlarda, sıra beklerken virüs kapılmış olunmasıdır.
Bunun dışında, aşının yan etkileri oldukça sınırlıdır: Omuzdan yapıldığı için omzunuz ağrır ve bir iki günde geçer. Zaten "Aşı oldum hastalandım" diyenlerin yaşadığı hafif öksürük veya boğaz ağrısı da bu bağışıklık yanıtından ibarettir. Ayrıca aşının koruyuculuğu yaklaşık 6 ay sürer, bu yüzden önümüzdeki sezon tekrar olunması gerekir.
Düzenli aşı olundukça bağışıklık sistemi virüsü tanıdığı için süreç daha etkili ilerler; tıpkı hepatit aşılarında olduğu gibi, koruyuculugun sürmesi için tekrar aşıya gerek var"
SAĞLIK BAKANLIĞI'NA "GRİP AŞISI" ÇAĞRISI
*Türkiye'de grip aşısına erişimde ve temininde ne gibi sorunlar yaşanıyor?
"Türkiye'de aşıya erişim istenilen seviyenin oldukça altında. Büyük bir problemimiz var: Aşı temin sorunu yaşıyoruz. Şeker hastaları, kanser hastaları, kalp hastaları, astım ve KOAH hastaları ile ileri yaştakiler gibi aşıdan büyük fayda görecek 20 milyona yakın insan var. Ancak bunların hepsine yetecek kadar aşı gelmiyor. Türkiye'ye zaten 3 milyona yakın aşı geliyor ve o da tükeniyor. Topluma yeterli miktarda aşı sağlanmıyor ve bakanlık ne yazık ki bu durumu düzeltmiyor."
*Sağlık çalışanlarının aşılanma sürecinde bu yıl bir gecikme yaşandı mı?
"Evet, bu sene aşı süreci geciktirildi, geçen sene daha erkendi. Henüz sağlık çalışanlarına aşıların geleceğine dair de bir bilgi yok.
Biz sağlık çalışanları da her sene aşılanırız. Hastalara ve bize başvuran kişilere taşıyıcı olup virüsü bulaştırmamamız gerekir. Bize kronik ve ağır hastalığı olanlar geldiği için onlara karşı bu enfeksiyon kontrol yöntemini uygulamamız şart; ancak henüz bize de gelmedi."
*Aşı temini ve uygulama süreçlerinde nasıl bir sistem izlenmeli?
Öncelikle aşının temininin daha kolay olması gerekiyor. Şu anki sistemde kişiler bize geliyor, reçete yazıyoruz, eczaneye gidiyorlar ve tekrar geri geliyorlar. Oysa bilindiği gibi aşılar doğrudan sağlık kurumlarına dağıtılabilir. Aşı bize doğrudan gönderilse, bu kadar tur iş atlanarak kişi kolayca aşısını olabilir. Süreç bu kadar dolambaçlı olunca bulma zorlukları ve git-geller artıyor. Aşının, diğer aşılarda olduğu gibi doğrudan sağlık kurumlarında sunulması işi çok kolaylaştıracaktır. Tabii bu süreçte aşılanması atlanan sağlık çalışanlarının durumu da hızla çözülmeli.