Eylül ayına ilişkin dış ticaret endeksleri belli oldu. Türkiye İstatistik K resmi rakamlar, Türkiye'nin ihracat miktarında artış sağlanmasına rağmen, ithal edilen ürünlere ödenen birim fiyatlardaki sert yükselişin dış ticaretteki makası olumsuz yönde etkilediğini ortaya koydu.
TÜİK verilerine göre; eylül ayında ihracat birim değer endeksi, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 7,0 artış gösterdi. Bu artışta başı çeken sektörler; yüzde 59,9 ile yakıtlar ve yüzde 12,6 ile (yakıt hariç) ham maddeler oldu. İmalat sanayinde ise yüzde 3,8'lik bir artış kaydedildi. Aynı dönemde ihracat miktar endeksi de yüzde 7,8 oranında yükseldi. Miktar bazında en dikkat çekici artış yüzde 17,6 ile gıda, içecek ve tütün grubunda yaşandı.
İTHALAT FATURASI KABARDI
İhracattaki bu tabloya karşın, ithalat cephesinde maliyetlerin hızla arttığı görüldü. İthalat birim değer endeksi eylülde yıllık bazda yüzde 12,7 oranında güçlü bir yükseliş kaydetti. İthalattaki fiyat artışının ana sürükleyicisi, yüzde 52,4 oranında artan yakıt grubu ve yüzde 12,4 artan ham maddeler oldu. İthalat miktar endeksi ise aynı dönemde yüzde 6,3 oranında daralma gösterdi.
DIŞ TİCARET HADDİNDE DİKKAT ÇEKEN GERİLEME
İhracat fiyatlarının ithalat fiyatlarına göre gelişimini gösteren ve dış ticaretin performansını ölçen en önemli göstergelerden biri olan dış ticaret haddi, eylül ayında ciddi bir ivme kaybı yaşadı.
2025 yılı Eylül ayında 92,7 seviyesinde olan dış ticaret haddi, ithalat birim değerlerindeki yüksek artışın etkisiyle tam 4,7 puan azalarak 2026 yılı Eylül ayında 88,0 seviyesine geriledi. Kayıtlara geçen bu oran, 2025 yılı Mart ayından bu yana görülen en düşük seviye oldu.
MEVSİM ETKİSİNDEN ARINDIRILMIŞ VERİLER
Öte yandan, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere bakıldığında; eylül ayında ihracat miktar endeksi bir önceki aya göre yüzde 0,1 oranında yatay bir seyir izleyerek 145,5 değerini aldı. İthalat miktar endeksi ise ağustos ayına kıyasla yüzde 1,6 artarak 113,5 seviyesine çıktı. Takvim etkisinden arındırılmış seride ise ihracat miktarı yıllık yüzde 7,8 artarken, ithalat miktarı yüzde 6,3 azaldı.
