Dev banka Türkiye'de asgari ücret için rakam verdi: Dikkat çeken oran

ABD merkezli yatırım bankası JPMorgan, Gelişen Piyasalar Ekonomisti Fatih Akçelik imzasıyla yayımlanan "2026'nın İkinci Yarısında Türkiye'nin Makroekonomik Görünümü: Sakin Kal ve Devam Et" başlıklı raporda Türkiye ekonomisine dair tahminlerini güncelledi.

Banka; Batı Asya'daki jeopolitik gerilimlerin ve enerji maliyetlerinin enflasyon, büyüme ve cari denge üzerinde baskı oluşturduğunu belirtirken, yılın ikinci yarısıyla birlikte en zorlu dönemin geride kalabileceğine işaret etti.

MAKROEKONOMİK TAHMİNLERDE GÜNCELLEMELER

Bölgesel çatışmaların tetiklediği enerji şokları ve finansal sıkılaşma nedeniyle banka, Türkiye’nin büyüme ve enflasyon tahminlerinde revizyonlara gitti. Yakıt sübvansiyonları ve eşel mobil sisteminin tüketiciyi koruduğu ancak bütçeye yük bindirdiği vurgulandı.

JPMorgan, çatışmalar öncesinde yüzde 4,4 olarak öngördüğü 2026 büyüme tahminini yüzde 3'e düşürdü. Banka, yıl sonu enflasyon beklentisini yüzde 24'ten yüzde 29'a, politika faizi tahminini ise yüzde 30'dan yüzde 35'e yükseltti.

Bütçe açığının milli gelire oranı tahmini yüzde 3,5'ten yüzde 4'e çıkarılırken, cari açığın milli gelire oranı beklentisi de yüzde 1,8'den yüzde 2,8'e revize edildi.

ENERJİ FİYATLARINA İLİŞKİN RİSKLER AZALDI

Raporda, ABD ile İran arasında sağlanan geçici ateşkesin 2026'nın ikinci yarısında enflasyon ve cari açık üzerindeki riskleri azalttığı belirtildi.

Brent petrol fiyatlarının vadeli piyasalardaki beklentilere paralel hareket etmesi halinde enerji kaynaklı ilave risklerin sınırlı kalacağı öngörüldü.

JPMorgan'ın hesaplamasına göre Brent petrolün varil fiyatındaki her 10 dolarlık artış, Türkiye'de enflasyonu 1,2 puan yükseltirken cari açığı yaklaşık 6 milyar dolar artırıyor.

Banka, Brent petrolün ikinci yarıda ortalama 72 dolar ve yıllık ortalama döviz sepetinin 51,4 seviyesinde olması halinde yıl sonu enflasyonunun yüzde 29, cari açığın ise 48 milyar dolar olacağını hesapladı.

Petrol fiyatının ortalama 60 dolara gerilemesi ve döviz sepetinin 49 seviyesinde kalması durumunda enflasyonun yüzde 26'ya kadar düşebileceği, Brent petrolün 85 dolara yükselmesi ve döviz sepetinin 54'e çıkması halinde ise enflasyonun yüzde 32,3'e ulaşabileceği ifade edildi.

Cari açık açısından da petrol fiyatları ile Türk lirasındaki reel değerlenmenin belirleyici olacağı kaydedildi. Brent petrolün 60 dolar ve reel değerlenmenin yüzde 2,5 olması halinde cari açığın 40,8 milyar dolar, petrolün 85 dolara yükselmesi ve reel değerlenmenin yüzde 7,5'e çıkması durumunda ise 60,3 milyar dolara ulaşabileceği hesaplandı.

ENFLASYONDA KUR VE ASGARİ ÜCRET ETKİSİ

JPMorgan'ın analizine göre döviz kurundaki yüzde 10'luk artış tüketici enflasyonunu 3,5 puan yükseltiyor.

Asgari ücretteki yüzde 10'luk artışın enflasyona etkisi 3 puan, Brent petroldeki 10 dolarlık yükselişin etkisi ise 1,2 puan olarak hesaplandı.

Üretim açığındaki 1 puanlık değişimin enflasyon üzerindeki etkisinin yalnızca 0,5 puan olduğu belirtilirken, ekonomide dört çeyrek boyunca sürecek 1 puanlık negatif üretim açığının enflasyonu sadece 0,5 puan düşürebileceği ifade edildi.

Raporda, 2026'nın ikinci yarısında enflasyon görünümünü ağırlıklı olarak döviz kuru, asgari ücret düzenlemeleri ile gıda ve enerji fiyatlarının belirleyeceği kaydedildi.

ENFLASYONDA ANA EĞİLİM YÜZDE 30 SEVİYESİNDE

JPMorgan, düşük kur oynaklığı sayesinde döviz kurundan enflasyona geçişkenliğin geçmiş dönemlere kıyasla daha sınırlı kaldığını ancak enflasyon eğiliminin yüksek seyrini koruduğunu belirtti.

Mevsim etkilerinden arındırılmış ve yıllıklandırılmış üç aylık medyan enflasyon göstergesinin 2025 ve 2026'nın ilk yarısında yaklaşık yüzde 30 seviyesinde kaldığı ifade edildi.

Banka, enflasyondaki katılığın faiz indirimlerinin 2026'nın ikinci yarısında ölçülü ve temkinli şekilde yapılmasını gerektirdiğini belirterek, yıl sonunda tüketici enflasyonunun yüzde 29'a, TCMB politika faizinin ise yüzde 35'e gerilemesini beklediğini açıkladı.

Raporda 2027 sonunda enflasyonun yüzde 25, politika faizinin ise yüzde 30 seviyesine düşeceği tahmin edildi.

ASGARİ ÜCRET 2027 GÖRÜNÜMÜ İÇİN KRİTİK GÖSTERGE

JPMorgan, asgari ücret ile açlık sınırı arasındaki farkın 2026 sonunda yüzde 35'e ulaşmasını beklediğini bildirdi.

Raporda, Aralık 2026'da yapılacak asgari ücret artışının büyüklüğünün seçim takvimi ve seçim öncesi ekonomi politikaları açısından önemli bir gösterge olacağı vurgulandı.

Aralık ayında asgari ücrette yüzde 30 veya daha yüksek bir artış yapılmasının, 2027 yılına ilişkin emekli aylıkları ve genel temel gelir ödemeleriyle birlikte yakından izlenmesi gereken gelişmeler arasında yer aldığı belirtildi.