Yapay zekâ artık “geleceğin teknolojisi” olmaktan çıkıp, doğrudan iş dünyasının merkezine oturmuş durumda. Ancak son değerlendirmelere göre bu dönüşümün ilk büyük etkisi çalışanlar üzerinde olacak.
Yeni yayımlanan kapsamlı bir araştırmaya göre CEO’ların neredeyse tamamı, önümüzdeki birkaç yıl içinde yapay zekâ kaynaklı işten çıkarmalar bekliyor.
Mercer tarafından gerçekleştirilen ve 12 binden fazla yönetici, çalışan, yatırımcı ve insan kaynakları liderinin katıldığı araştırma, şirketlerin AI tarafında gaza bastığını gösteriyor. Fakat aynı zamanda oldukça dikkat çekici bir tablo da ortaya çıkıyor: Şirketler yapay zekâya milyarlar yatırıyor ama bu yatırımların gerçekten işe yarayıp yaramadığı hâlâ net değil.
GENÇ ÇALIŞANLAR RİSK ALTINDA
Araştırmanın en dikkat çekici kısmı ise giriş seviyesi çalışanlarla ilgili. Webtekno'nun haberine göre; özellikle 22-27 yaş arasındaki genç profesyonellerin, yapay zekâ dönüşümünden en fazla etkilenebilecek grup olduğu belirtiliyor.
Bunun nedeni oldukça basit. Şirketlerin yeni mezunlara verdiği birçok rutin görev artık üretken yapay zekâ araçları tarafından yapılabiliyor. Kod yazımı, veri düzenleme, rapor hazırlama ve temel analiz gibi tekrar eden işler, AI sistemlerinin en güçlü olduğu alanlar arasında yer alıyor.
Bu durum da şirketlerin junior çalışan alımını yavaşlatmasına neden oluyor. Yani birçok kişi için kariyerin ilk basamağı olan pozisyonlar yavaş yavaş ortadan kaybolabilir.
ŞİRKETLER AI YATIRIMLARINDAN EMİN DEĞİL
İşin ilginç tarafıysa burada başlıyor. Çünkü CEO’lar yapay zekâyı agresif şekilde şirketlerine entegre etmeye çalışsa da, büyük kısmı yatırımların karşılığını aldıklarını düşünmüyor.
Oliver Wyman’ın yayımladığı başka bir araştırmaya göre CEO’ların sadece %27’si, yapay zekâ yatırımlarının beklentileri karşıladığını söylüyor. Yaklaşık dörtte birlik kesim ise AI’ın gelirlerine hiçbir katkı sağlamadığını belirtiyor.
Buna rağmen şirketlerin otomasyona hız kesmeden devam ettiği görülüyor. Özellikle maliyet düşürme hedefi, AI yatırımlarının ana motivasyonlarından biri hâline gelmiş durumda.
GİRİŞ SEVİYESİ POZİSYONLAR TÜKENİYOR
Araştırmadaki verilere göre otomasyon nedeniyle alt seviye pozisyonları azaltan şirketlerin oranı yalnızca bir yılda %17’den %43’e yükseldi. Bu da değişimin artık teoriden çıkıp doğrudan şirket politikalarına dönüştüğünü gösteriyor.
Örneğin Standard Chartered kısa süre önce otomasyon ve AI dönüşümü kapsamında 7 bin kişilik işten çıkarma planını açıklamıştı. Benzer şekilde teknoloji sektöründe de son dönemde on binlerce kişinin işine son verildiği görülüyor.
Elbette tüm şirketler bunu doğrudan “AI yüzünden” yapmıyor olabilir. Bazı analistler, teknoloji devlerinin yapay zekâyı aynı zamanda ekonomik küçülme, fazla işe alım ve yeniden yapılanma süreçleri için bir bahane olarak kullandığını düşünüyor.
İŞ DÜNYASI TAMAMEN DEĞİŞEBİLİR
Uzmanlara göre asıl büyük risk, genç çalışanların deneyim kazanabileceği pozisyonların ortadan kaybolması. Çünkü birçok sektörde kariyer gelişimi, giriş seviyesi işlerle başlıyor.
Eğer şirketler bu pozisyonları tamamen otomasyona bırakırsa, gelecekte deneyimli çalışan yetiştirmek de ciddi bir probleme dönüşebilir. Kısacası yapay zekâ yalnızca bugünün işlerini değil, geleceğin kariyer sistemini de değiştirebilir gibi görünüyor.