Anayasa Mahkemesi son noktayı koydu: SGK o paraları kuruşu kuruşuna geri alacak

Anayasa Mahkemesi (AYM), boşanmalarına rağmen eski eşleriyle aynı evi paylaşmayı sürdüren hak sahiplerinin gelir ve aylıklarının kesilerek geriye dönük tahsil edilmesini yasal buldu. Yüksek Mahkeme, söz konusu uygulamanın iptali yönündeki başvuruyu oy birliğiyle reddetti.

İstanbul Anadolu 21. İş Mahkemesi, baktığı bir dava sırasında 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56. maddesinin ikinci fıkrasının Anayasa'ya aykırı olduğunu öne sürdü. Mahkeme, boşanılan eşle fiilen birlikte yaşandığının belirlenmesi durumunda aylıkların kesilmesini ve ödenen tutarların geri alınmasını içeren düzenlemenin iptali için AYM'ye başvurdu.

Başvuru gerekçesinde; Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) eksik inceleme yapması hâlinde yargının idarenin yerine geçerek araştırma yapmak zorunda kaldığı, bu durumun yargı bağımsızlığını zedelediği ve özel hayatın gizliliğine aykırı bir müdahale oluşturduğu savunuldu.

İptal istemini esastan inceleyen Anayasa Mahkemesi, kanun maddesinin Anayasa'ya aykırı olmadığına hükmetti. Yüksek Mahkeme’nin karar gerekçesinde, iptali istenen kuralın hangi şartlarda aylık kesintisi yapılacağını hiçbir tereddüde yer bırakmayacak biçimde netleştirdiği belirtildi.

Ödenen paraların geri alınmasındaki usul ve esasların da belirli olduğunu vurgulayan AYM, mülkiyet hakkına getirilen bu sınırlamanın kanunilik şartını tam olarak karşıladığını kaydetti. Kararda, eş ve çocuklara bağlanan aylıkların temel amacının, eş desteğinden mahrum kalan kişilere sosyal güvence sağlamak olduğu hatırlatıldı.

Kağıt üzerinde boşanıp fiilen eski eşiyle yaşamaya devam edenlerin bu destekten yoksun kalmadığı ifade edilen kararda, şu değerlendirmelere yer verildi:

"Eşinden boşanan ancak boşandığı eşiyle birlikte yaşayan ve fiilen eşinin desteğinden yoksun kalmayan kişilere bağlanan gelir ile aylıkların kesilerek hakkın kötüye kullanılmasını engelleme ve sosyal güvenlik sistemi kapsamındaki kamu kaynaklarının verimli şekilde kullanılmasının hedeflediği açıktır."

Düzenlemenin sosyal güvenlik sisteminin mali dengesini ve sürdürülebilirliğini korumayı amaçladığı, kanun koyucunun takdir yetkisi dâhilinde mülkiyet hakkına getirdiği bu sınırlamanın meşru amaca ulaşmak için gerekli olduğu belirtilerek iptal istemi kesin olarak reddedildi.