Alışveriş yapan herkesi ilgilendiriyor: Danıştay’dan tüketicileri sevindiren karar

Danıştay’ın verdiği kararın ardından akıllı saat, cep telefonu, tablet, bilgisayar ve motosiklet gibi bazı ürünlerde daha önce kaldırılan cayma hakkının yeniden uygulanabileceği bildirildi. Tüketiciler Birliği Genel Başkanı Mahmut Şahin, kararla birlikte internet üzerinden gerçekleştirilen alışverişlerde tüketicilerin belirli şartlar çerçevesinde ürünleri iade edebileceğini açıkladı.

Şahin ayrıca, söz konusu ürünlerin iadesi sırasında ortaya çıkan kargo ücretinin tüketicinin üzerine bırakılamayacağını belirtti. Kararın, özellikle internetten alışveriş yapan tüketicilerin hakları açısından önemli sonuçlar doğurması bekleniyor.

Tüketiciler Birliği Genel Başkanı Mahmut Şahin, Avukat Kerim Bahadır Ertaş ile birlikte Kayseri Gazeteciler Cemiyeti’nde basın toplantısı düzenleyerek Danıştay kararının ayrıntılarına ve dava sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Şahin, Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ilgili yönetmeliğin tüketicilerin sahip olduğu bazı hakları sınırlandırdığını savundu. Bu düzenlemelere karşı dava açtıklarını belirten Şahin, yargılama sonucunda Danıştay’ın tüketici haklarını kısıtlayan düzenlemeleri iptal ettiğini ifade etti.

Mahmut Şahin, konuya ilişkin açıklamasında şunları söyledi:

"Türkiye'de kanunlar, yönetmelikler çıkıyor ve insanlar buna uyuyor, uymak zorunda. Fakat bu kanunlar, yönetmelikler çıkarken böyle bir sırça köşklerden bakılarak çıkartılıyor. Hayatın gerçeklerine, sahaya uymayan yönetmelikler ve kanunlar çıkıyor. Bu da bizi rahatsız ediyor. Bunu kendimize, ülkemize, bakanlıklara yakıştıramıyoruz. Tüketicinin hak etmediği bir muameleyi kabullenemiyoruz. Açılan bu davanın sebebi de Ticaret Bakanlığı'nın çıkarmış olduğu bir yönetmeliktir.

Bu yönetmelik maalesef sermayenin gözüyle çıkartılmış, sermayenin isteği üzerine çıkartılmış. Sermayeye "rica etsem bana bir yönetmelik yaz" desen ancak bu kadar yazabileceği bir yönetmelik Ticaret Bakanlığı'nda, Tüketicinin Korunması Genel Müdürlüğü'nde çıkartılıyor. Tüketiciyi korumakla ilgili genel müdürlük, sermayenin isteği üzerine adeta bir yönetmelik yapmış. Bu da geldi, Danıştay'a çarptı ve Danıştay da "Hayır, böyle bir yönetmelik olmaz, iptal edilecek" dedi. Biz davayı açtığımızda, 3-4 defa yönetmeliğin yürürlüğünü uzattılar, yani başlangıç tarihini. Çünkü davanın açıldığını biliyorlar, kaybedeceklerini de hissettiler ve sonunda da dava bitti"

“HAYATİ ÖNEME SAHİP OLDUĞUNU DÜŞÜNÜYORUZ”

Avukat Kerim Bahadır Ertaş ise Danıştay’ın kararının tüketici haklarının korunması açısından taşıdığı öneme dikkat çekti. Ertaş, dava sürecinde tüketicilerin cayma hakkını sınırlayan düzenlemelere karşı hukuki mücadele yürütüldüğünü belirterek kararın sivil toplum kuruluşları açısından da önemli bir örnek oluşturduğunu söyledi.

Ertaş, kararın yalnızca mevcut düzenlemelerin kaldırılması açısından değil, tüketici haklarının korunması konusunda sivil toplum kuruluşlarının yürütebileceği hukuki mücadeleyi göstermesi bakımından da dikkat çekici olduğunu ifade etti.

Ertaş'ın konuya ilişkin açıklaması şöyle:

"Bu almış olduğumuz karar Türk sivil toplum hayatı bakımından hayati noktadadır. Çünkü sermayenin arzusuyla ihdas edilmiş bir düzenlemenin tüketicinin hak arayışında mütemmim cüzü olan sivil toplum kuruluşları ve dernekler tarafından ne şekilde ve ne gayretle durdurulabileceğini göstermiş olduğu için bu hayati öneme sahip olduğunu düşünüyoruz.

Bu muvaffakiyeti elde etmek birçok diğer hususta da yine tüketici gibi derneklere ilham olacağını da düşünüyoruz. Süreç başladığında en temel ve geniş mantıkla şu vardı. Kargo bedellerinin tüketiciye yansıtılmasına ilişkin bir hüküm konulmuştu. Burada Türkiye çapında ciddi bir yankı uyandırdı ve Tüketiciler Birliği'nin talebi üzerine açılan davayla birlikte yürütmeyi durdurma aldı. Bu yürütmeyi durdurmanın akabinde ilgili mercilerdeki kişiler tarafından sürecin önemi fark edilmiş olacak ki, yürütmeyi durdurma alınan hükümler birden yönetmelikten çıkartıldı.

Yani dava devam ederken hata fark edildi ve düzeltildi. Devamında ise yürütmeyi durdurma alan 3 tane hüküm ayakta kaldı. Bu hükümlerin temel mantığı da, kişilerin cayma hakkına halel getirecek düzenlemelerdi. İnternet üzerinden yapmış olduğumuz alışverişlerde 6502 sayılı kanunun 48. maddesi, bağlı atfen tevil yoluyla 172. maddesi ve anayasanın 124. maddesi gereğince bizim elimizde bulunan birtakım haklar, bir yönetmelikle keyfi bir şekilde elimizden alınmıştı. Ancak bahsettiğimiz son 3 hüküm de almış olduğumuz kararla birlikte yönetmelikten tamamıyla kaldırıldı. Vatana millete hayırlı uğurlu olmasını temenni ederiz"