YENİÇAĞ, tozlu raflardaki arşivleri arşivleri karıştırmayı sürdürüyor. 8 Kasım 1992 tarihli İkibin'e Doğru dergisinde yayımlanan bir makale, dönemin ABD-Türkiye ilişkilerine, Washington'un askeri yardım politikasına ve Ankara'nın bölgesel konumuna ilişkin dikkat çekici değerlendirmeler içeriyor.
ABD Temsilciler Meclisi'nin Teksas eyaletinden Demokrat üyesi Greg Laughlin, 1993 yılı için Türkiye'ye ayrılması gündemde olan askeri yardımın koşullarının değiştirilmesine tepki gösterdi. Söz konusu desteğin hibe olmaktan çıkarılarak yüksek faizli krediye dönüştürülmesini eleştiren Laughlin, Türkiye'nin gelecekte Irak, İran ve Suriye ile yaşanabilecek olası bir çatışmada ABD'nin yanında bulunacağını öne sürdü.
Laughlin'den Washington'a Türkiye uyarısı
İkibin'e Doğru dergisinin ABD muhabiri Latif Bolatoğlu'nun aktardığına göre Laughlin, 1986 yılından itibaren Kongre üyeliği yapan, muhafazakâr siyasi çizgisiyle tanınan bir isimdi. Demokrat Parti içerisindeki sağ kanadın etkili temsilcilerinden biri olan siyasetçinin açıklamaları Kongre tutanaklarına da yansıdı.
17 Eylül 1992'de gerçekleştirilen Temsilciler Meclisi oturumunda konuşan Laughlin, ABD'nin dış politika öncelikleri bakımından önemli gördüğü bir meseleye değineceğini söyledi.

Orta Doğu 'daki siyasi gerilimin bölgeyi kritik bir konuma taşıdığını belirten ABD'li temsilci, Türkiye'nin uluslararası politikada Washington ile aynı doğrultuda hareket ettiğini savundu. Türkiye'ye gerçekleştirdiği ziyaret sırasında Türk ordusunun ihtiyaçları ve yaşadığı güçlükler hakkında bilgi edindiğini aktaran Laughlin, askeri desteğin önceki yıllardaki uygulamaya uygun biçimde devam etmesini istedi.
ABD'li siyasetçiye göre Türkiye'nin savunma kapasitesinin güçlendirilmesi yalnızca Ankara'nın değil, Washington'un da güvenlik çıkarlarıyla doğrudan bağlantılıydı.
1993 askeri yardım planında kesinti ve kredi düzenlemesi
ABD Temsilciler Meclisi'nde ele alınan Dış Ödenekler Yasa Tasarısı, Türkiye'ye sağlanacak askeri finansmanın miktarında ve niteliğinde değişiklik yapılmasını öngörüyordu.
Önceki dönemde 500 milyon dolar olarak belirlenen 1993 yılı dış askeri finansmanının (FMF) 450 milyon dolara çekilmesi planlanmıştı. Üstelik yeni düzenlemede bu tutarın karşılıksız destek şeklinde değil, piyasa koşullarındaki yüksek faiz oranlarıyla geri ödenmesi gereken bir borç olarak kullandırılması gündeme gelmişti.

Laughlin, bu değişikliğin Türkiye'nin askeri finansmandan yararlanmasını engelleyeceğini ileri sürdü. Kongre üyelerine yaptığı çağrıda, yardımın yeniden FMF kapsamında ve önceki yıllardaki koşullara benzer biçimde verilmesini istedi.
ABD savunma çevrelerinin Türkiye değerlendirmesi
Laughlin'in Kongre'deki itirazında dayanak gösterdiği yayınlardan biri de Defence News dergisiydi. ABD Savunma Bakanlığı ve silah üreticileriyle yakın ilişkileri bulunan derginin 31 Ağustos tarihli sayısında Michael McNamara imzasıyla yayımlanan yazı, Türkiye'ye askeri desteğin yenilenmesi gerektiğini savunuyordu.
Yazının başlığı, Türkiye'nin güvenliğinin Orta Doğu 'da istikrarın korunması bakımından taşıdığı öneme dikkat çekiyordu.
McNamara, Temsilciler Meclisi'nin hazırladığı 1993 yılı bütçe tasarısında Türkiye'ye yönelik askeri desteğin önceki uygulamalardan farklı bir yapıya büründürüldüğünü belirtiyordu. Bir önceki yıl 500 milyon dolar tutarında dış askeri finansman alan Türkiye'ye, daha eski yıllarda bu kaynağın büyük bölümü geri ödemesiz olarak sağlanmıştı.
Yeni planlamada ise 450 milyon dolarlık kaynak ayrılması düşünülmesine rağmen, bu paranın yüksek faizli kredi şeklinde kullandırılması öngörülüyordu. Makalede, Türkiye'nin bu şartlarda söz konusu finansmanı kabul etmesinin mümkün olmadığı görüşü dile getiriliyordu.
Körfez Savaşı sonrasında Türkiye'nin zararı 5,9 milyar dolara ulaştı
Defence News'te yayımlanan değerlendirmede, Türkiye'nin Körfez Savaşı sırasında ABD öncülüğündeki koalisyona verdiği desteğin ekonomik sonuçları üzerinde duruldu.
Ankara'nın Saddam Hüseyin yönetimine karşı oluşturulan koalisyonun yanında yer alması, ABD ve diğer ortaklarının askeri tesislerden yararlanmasına izin vermesi ve Irak'a yönelik ambargoya katılması önemli ekonomik sonuçlar doğurmuştu.
ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından temmuz ayında Kongre'ye iletilen verilere göre Türkiye'nin 1990 ve 1991 yıllarındaki toplam ekonomik kaybı 5,9 milyar doları bulmuştu.
McNamara, Türkiye'nin savaş döneminde ABD ile iş birliğinden kaçınması veya Irak'a yönelik yaptırımlara katılmaması durumunda askeri desteğin azaltılmasının farklı değerlendirilebileceğini ifade ediyordu. Ancak Türkiye'nin koalisyonun faaliyetlerine sağladığı katkı dikkate alındığında yardımların sona erdirilmesini eleştiriyordu.
Yazıda Ankara'nın Kuzey Irak'taki Kürtleri Saddam Hüseyin yönetiminin saldırılarından korumayı amaçlayan uluslararası askeri girişime de destek verdiği hatırlatılıyordu. Türkiye'nin Çekiç Güç'e kendi topraklarında faaliyet gösterme imkânı tanıması, ABD'nin talepleri doğrultusunda operasyonun görev süresinin altı ay daha uzatılmasının gündeme gelmesi de bu iş birliğinin parçaları arasında gösteriliyordu.


Irak, İran ve Suriye olası tehditler arasında gösterildi
Türkiye'ye askeri desteğin sürdürülmesi yönündeki en önemli gerekçelerden biri, Orta Doğu 'daki güvenlik dengeleri olarak ortaya konuldu.
Makalede Irak'ın uluslararası toplum için sorun oluşturmaya devam ettiği belirtiliyor, Saddam Hüseyin yönetiminin Türkiye dahil çevresindeki ülkeler bakımından tehlike yaratabileceği savunuluyordu.
İran'ın uzun menzilli füze sistemleri ve kitle imha silahlarına ulaşmak için yoğun çalışmalar yürüttüğü ileri sürülürken, Tahran yönetiminin militan İslamcılık anlayışının bölgedeki istikrarsızlığı beslediği iddia ediliyordu.
Suriye konusunda ise Hafız Esad yönetiminin kontrolündeki 400 bin kişilik askeri kapasiteye ve Şam yönetiminin uluslararası terörizme verdiği belirtilen desteğe dikkat çekiliyordu.
Bu tablo karşısında Türkiye'nin komşularından gelebilecek saldırılara karşı yeterli modern savunma sistemlerine henüz sahip olmadığı değerlendirmesi yapılıyordu. Makaleye göre Ankara'nın askeri gücünü yenileme ve yeniden örgütleme girişimleri, ABD'nin sağlayacağı kaynaklarla desteklenmeliydi.
Yazının temel savı, Türkiye'nin savunma imkânlarının geliştirilmesinin yalnızca ülkenin kendi güvenliğine değil, ABD'nin Orta Doğu 'daki çıkarlarına da hizmet edeceğiydi.
Greg Laughlin'in siyasi kariyerinde parti değişikliği
Türkiye'ye askeri yardımın devamını savunduğu 1992 yılındaki konuşmasıyla gündeme gelen Greg Laughlin, sonraki yıllarda siyasi kimliğinde değişikliğe gitti.
Cumhuriyetçi Parti'nin 1995 yılında, yaklaşık kırk yıl aradan sonra Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu kazanmasının ardından Laughlin'e Vergi ve Bütçe Komitesi'nde görev alma teklifi sunuldu. Bu teklifin kabul edilmesi Cumhuriyetçi Parti'ye geçmesi şartına bağlandı.
Laughlin, 26 Haziran 1995 tarihinde Demokrat Parti'den ayrılarak Cumhuriyetçilere katıldı. Parti değişikliği kararını, Demokrat kimliğiyle görev yaptığı dönemde bazı zor oylamalarda tercih yapmak zorunda kalmasıyla açıkladı.
1996 yılında gerçekleştirilen Kongre seçimlerinde de dönemin Teksas Valisi George W. Bush, Temsilciler Meclisi Başkanı Newt Gingrich ve farklı bölgelerden Cumhuriyetçi siyasetçiler Laughlin'e destek verdi.
Laughlin, Ermeni Tehciri konusundaki yaklaşımı nedeniyle Amerika Ermeni Ulusal Komitesi'nin (ANCA) eleştirileriyle de karşılaştı. Komite, kendisini Türk tarih anlatısını tekrarlayan bir siyasetçi olarak nitelendirdi.