Yok olmaktan kurtarılan hazine: Osmanlı’nın ikonu geri dönüyor: 500 personel gece gündüz çalışıyor

Milli Saraylar Başkanlığı tarafından Edirne Sarayı’nda sürdürülen ihya çalışmalarında üç yıl geride kaldı; master planın yaklaşık yarısı tamamlandı.

Milli Saraylar Başkanı Yasin Yıldız, Edirne Sarayı’nda gazetecilere yaptığı açıklamada, 93 Harbi’nin yol açtığı talihsizlikler nedeniyle yok olma noktasına gelen Edirne Sarayı’nı ayağa kaldırma çalışmalarının kararlılıkla devam ettiğini belirtti..

Master plan çerçevesinde aşama aşama ilerleyen çalışmalarda bugüne dek birçok bölümün tamamlandığını vurgulayan Yıldız, Saray-ı Cedide-i Amire (Edirne Sarayı) sahasında 11 yapının restorasyonunun sürdüğünü ifade etti.

Su Maksemi ile Namazgah’ın restorasyonunun bitirildiğini kaydeden Yıldız, "Cihannüma Kasrı, Kum Hamamı ve Arz Odası'yla Bab-ı Saade'de de çalışmalar, bir iki ay içinde tamamlanacak seviyeye getirildi. Daha önce restore edilen Matbah-ı Amire, Kum Hamamı ve Adalet Kasrı da elden geçildi." dedi.

Yıldız, Alay Meydanı ve Çeşme Meydanı’ndaki çalışmaların da yakında başlayacağını açıkladı.

"MAHMUDİYE KIŞLASI ÇOK ÖNEMLİ BİR ALAN"

İkinci etapta daha önce cezaevi olarak kullanılan Mahmudiye Kışlası’nda çalışmaların yürütüleceğini belirten Yıldız, şöyle devam etti:

"Bu alan bizim için çok önemli. Yaklaşık 80 bin metrekare üzerine kurulmuş, 25 bin metrekare kapalı alanı olan muazzam bir kışla, bir Asakir-i Mansure-i Muhammediye Kışlası. Ayrıca hududumuza ilk giren yabancı misafirlerin veya gurbetçilerimizin ilk karşısına çıkan tarihi eserlerden bir tanesi. Bu yönüyle burada yaptığımız çalışmaları bu misyona uygun yürütüyoruz.

Planlanan çalışmalar tamamlandıktan sonra özellikle Milli Saray koleksiyonlarına ait, Edirne'de kullanılmış koleksiyonlara ait çok seçkin eserlerin yer alacağı bir müze olacak. Bununla birlikte Milli Saraylar Araştırma Merkezinin bir bölümü ve Edirne üzerine, özellikle Edirne ve kültürel miras üzerine çok nitelikli bir kütüphane de burada yer alacak."

Yıldız, projenin üçüncü etabında peyzaj düzenlemelerinin gerçekleştirileceğini ifade etti.

"DEĞERLİ BİR HAZİNE"

Destekleri için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a teşekkür eden Yıldız, şöyle konuştu:

"Edirne Saray-ı Cedide-i Amire İhya Projesi, Türkiye'de şu an yürütülen en büyük tarihi eser ihya projesidir. Bu noktadaki vizyon ve liderlik, Sayın Cumhurbaşkanı'mıza aittir. Burada yüzlerce parsel arazi bir araya getirilebildiyse, onlarca tarihi eserin kazısı yapılabildiyse, bahsetmiş olduğum mekanlar boşaltılıp aslına uygun hale getirilmeye başlandıysa bunun altını çizmek ve hakkını teslim etmek gerekir. İnşallah bu çalışmalar bittikten sonra sadece Türkiye ölçeğinde değil uluslararası ölçekte de tarihi miras yönetimi anlamında çok değerli bir hazinenin Edirne'den başlayarak dünyaya örnek teşkil edeceğini düşünüyorum."

Yıldız, ihya çalışmalarının tamamının gelecek yılın sonunda bitirileceğini açıkladı.

Bir soru üzerine Yıldız, Has Bahçe içinde yer aldığı için taşınması gereken Kırkpınar Yağlı Güreşleri Er Meydanı’nın mevcut yerine yakın bir noktada yeniden inşa edileceğini belirtti.

SARAYIN İHYASINDA SON DURUM

Deprem, yangın, işgal ve savaşlar yüzünden büyük oranda yıkılan Edirne Sarayı, 18 Ekim 2022’de Cumhurbaşkanlığı kararıyla Milli Saraylar Başkanlığı’na devredilmişti.

Sarayiçi’nde yaklaşık 1200 dönümlük alana yayılan yerleşkede yapı restorasyonları, Mahmudiye Kışlası’nda müze düzenlemeleri, doğal yaşam alanlarının yeniden düzenlenmesi ve tarihi bahçelerin ihyası eş zamanlı olarak devam ediyor.

Tunca Nehri kıyısındaki Sarayiçi’nin en simgesel yapısı Cihannüma Kasrı, restorasyon sayesinde yeniden görünür hale geldi.

Yapıda 1500 metreküp yonu taşı duvar örüldü; çelik gergi ve beden duvarı güçlendirmeleriyle yapı konsolide edildi.

Mermer kapı-pencere söveleri ile ahşap doğramalar tamamlandı, zemin kattaki özgün taş döşemelerde sona yaklaşıldı.

Altı katlı yapının kule kısmındaki Cihannüma Odası oluşturuldu. Kule külah çatısının bitirilmesiyle kasır, 46 metre yüksekliğiyle Edirne siluetindeki yerini yeniden alacak.

"550 METRELİK AVLU DUVARI TAMAMLANDI"

"Kum Meydanı" olarak bilinen ikinci avluyu sınırlayan 310 metrelik saray duvarları özgün temeller üzerine yükseltilerek restore edildi. Kum Meydanı’ndan Has Bahçe’ye açılan demir kapı da tamamlandı. Matbah-ı Amire’nin arkasındaki 240 metrelik duvar bölümü de özgün temellerde ihya edildi. Böylece toplam 550 metre avlu duvarı tamamlanmış oldu.

İkinci avludaki Arz Odası, Babüssaade girişi ve Kum Kasrı’nda beden duvarları aslına döndürüldü. Ahşap çatı konstrüksiyonu ve duvarlar bitirilirken, üst kurşun örtü ile Babüssaade revaklarında çalışmalar sürüyor. Arz Odası’nı çevreleyen ahşap sütunlu revaklar tamamlandı; zemin kaplamaları, ahşap tavan ve süsleme işleri devam ediyor.

Has Ahırlar’daki çalışmalar sürüyor

"Süvari kışlaları" yanında eskiden silah deposu ve ahır olarak kullanılan, 1320 metrekare kapalı alana sahip tek katlı yapıda sıva raspası, derz açma, ahşap çatının sökülmesi, temel duvar güçlendirme ve özgün zemin döşemelerinin açığa çıkarılması tamamlandı. Çatının yeniden yapılması, zemin kaplamaları ile ahşap pencere-kapı imalatları eş zamanlı ilerliyor.

Edirne Sarayı’nın ihyası, Milli Saraylar Bilim ve Değerlendirme Kurulu rehberliğinde mimar, mühendis, restoratör ve uzman ekiplerce yürütülüyor. Restorasyon ve kazı çalışmaları dahil sahada günlük 500 personel çalışıyor.