Van köylerinde kışın en renkli oyunu: Köse-Gelin diriliyor

Yıllardır bölgede uygulanan fakat son dönemde unutulmaya başlayan “köse-gelin” geleneği, bu mahallede hâlâ canlılığını koruyor.

Ot ve yünden yapılan özel kostümü giyen “köse”, eşiyle birlikte evleri geziyor; un, şeker, yağ, bakliyat gibi yiyecekler ile para topluyor.

Mahalleli ise eğlenceli bir oyunla “köse” çiftinin topladıklarını gizlice kaçırmaya çalışıyor. Oyunun sonunda bütün toplanan para ve ürünler, mahalledeki ihtiyaç sahibi ailelere dağıtılıyor.

Bu geleneği yüksek lisans tezi için konu edinen Aydın Kuyucak Pamukören Ortaokulu teknoloji ve tasarım öğretmeni Demet Kara, etkinliği yerinde izlemek üzere mahalleye geldi.

Kemerköprü Mahallesi Muhtarı Sabri Ebrem, geleneğin atalardan miras bir yardımlaşma örneği olduğunu vurguladı.

Kış aylarında ot ve yünden hazırlanan kostümü giyen kösenin eşiyle evleri dolaştığını anlatan Ebrem, şöyle konuştu:

"Köse, eşiyle evlerden un, çay, şeker ve temel gıda maddelerini topluyor. Bu esnada oyuna katılan mahalle halkı da köse ile eşinin topladıklarını kaçırmaya çalışıyor. Bu da oyuna ayrı bir eğlence ve heyecan katıyor.

Oyunun sonunda toplanan tüm ürünler ihtiyaç sahibi ailelere dağıtılıyor. Böylece paylaşmanın ve yardımlaşmanın güzel bir örneğini sergiliyoruz. Bu gelenek sadece bir eğlence değil, köy halkının birbirine bağlılığını ve dayanışmasını gösteren önemli bir etkinlik."

Tez araştırması için Muradiye’ye gelen Kara, köylülerin canlandıracağı “köse-gelin” oyununu izleyeceğini ifade etti.

Anadolu’nun pek çok yöresinde görülen köy seyirlik oyunlarının kaybolmaya yüz tuttuğunu belirten Kara, “Bu köyümüzde köse-gelin geleneğin yaşatılması benim için heyecan verici.

Şehirlerde komşu komşunun kapısını çalmıyor, birlikte yemek pişirip paylaşmıyoruz ama bu mahallede herkesin kapısı çalınıyor. İnsanlar bir araya gelip ürünlerini paylaşıyor, birlikte eğleniyor. Bunu gözlemlemek ve kültürel mirasın yaşatıldığını görmek çok değerli.” diye konuştu.