Uzmanlar uyarıyor: Bir kat merdiven sonrası soluksuz kalıyorsanız dikkat

Uzmanlar, bu durumun çoğu zaman vücudun doğal bir tepkisi olduğunu belirtirken, bazı durumlarda mutlaka ciddiye alınması gerektiğinin altını çiziyor.

MERDİVEN ÇIKMAK NEDEN DAHA ZORLAYICI?

Dr. Katherine Pohlgeers’e göre merdiven çıkarken hissedilen nefes darlığı genellikle fizyolojik olarak normal kabul edilir. Pohlgeers, “Merdiven çıkmak, düz zeminde yürümeye kıyasla vücut için çok daha fazla enerji gerektirir. Bu da oksijen ihtiyacını artırır ve solunumun hızlanmasına neden olur” diyor.

Uzmanlar, merdiven çıkarken vücudun kendi ağırlığını yukarı doğru taşıdığını ve bu hareketin squat gibi kuvvet gerektiren egzersizlere benzediğini vurguluyor. Bu nedenle kısa süreli nefes nefese kalma hali çoğu zaman endişe edilecek bir durum olarak değerlendirilmiyor.

Performans uzmanı Karl Erickson da, “Merdiven çıktıktan sonra bir-iki dakika içinde nefesinizi toparlayabiliyorsanız, bu genellikle normal sınırlar içindedir” ifadelerini kullanıyor.

NEFES DARLIĞININ ŞİDDETİ KİŞİDEN KİŞİYE DEĞİŞİR

Merdiven çıkarken yaşanan nefes darlığının düzeyi kişisel faktörlere bağlı olarak farklılık gösterebilir. Hızlı çıkmak, ağır bir yük taşımak ya da koşarak merdiven çıkmak bu durumu daha belirgin hale getirebilir. Bazı insanlar bunu çok hafif hissederken, bazıları daha yoğun yaşayabilir.

Pohlgeers, “Üst düzey sporcularda merdiven çıkarken nefes darlığına neredeyse hiç rastlamayız. Hareketsiz yaşam tarzının yaygın olduğu toplumlarda, özellikle orta yaş grubunda, bir kat merdiven çıkınca bile zorlanan çok sayıda kişi var” diyor.

HANGİ DURUMLARDA DOKTORA GÖRÜNMELİ?

Uzmanların özellikle dikkat çektiği nokta, nefes darlığının yeni başlaması ya da zamanla artış göstermesidir. Daha önce yaşanmayan veya kısa sürede geçen bir durumun giderek uzaması, mutlaka tıbbi değerlendirme gerektirir.

Pohlgeers, “Her nefes darlığında paniğe kapılmak doğru değil ama bunu tamamen kondisyonsuzlukla açıklamak da riskli olabilir” diyerek uyarıyor. Egzersiz kapasitesinde belirgin bir azalma varsa, altta yatan nedenlerin araştırılması gerektiğini vurguluyor.

Kalp yetmezliği, obezite, kronik akciğer hastalıkları, sigara kullanımı, KOAH ve kansızlık gibi sağlık sorunlarının merdiven çıkarken nefes darlığını artırabileceği belirtiliyor.

NEFESİN TOPARLANMA SÜRESİ ÖNEMLİ BİR İPUCU

Uzmanlara göre nefesin ne kadar sürede normale döndüğü de önemli bir göstergesi. Erickson, “Merdiven çıktıktan sonra solunumun bir-iki dakika boyunca hızlanması normaldir. Bu süre üç dakikayı aşıyorsa ya da uzun süre düzelmiyorsa, daha dikkatli olunmalıdır” diyor.

Nefes darlığına göğüs ağrısı, baş dönmesi, baş ağrısı ya da görme bozuklukları eşlik ediyorsa, vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması öneriliyor.

MERDİVEN ÇIKARKEN DAHA AZ YORULMAK MÜMKÜN MÜ?

Uzmanlara göre merdiven çıkarken çabuk yorulmamanın en etkili yolu, bu hareketi düzenli olarak yapmaktır. Altta yatan ciddi bir sağlık sorunu yoksa, tekrar eden merdiven çıkma pratiği vücudun bu efora uyum sağlamasına yardımcı olur.

Erickson, “Vücut kendisinden beklenen yüklenmelere zamanla uyum sağlar. Merdiven çıkmayı ne kadar sık yaparsanız, o kadar verimli hale gelirsiniz” diyor. Bu süreçte ilgili kas gruplarının güçlendiğini ve dayanıklılığın arttığını belirtiyor.

Uzmanlar ayrıca squat ve lunge gibi kuvvet egzersizlerinin bacak kaslarını güçlendirdiğini, kardiyovasküler kondisyonun artırılmasının da merdiven çıkarken hissedilen yorgunluğu azalttığını ifade ediyor.

Bu sürecin aşamalı ilerlemesi gerektiği özellikle vurgulanıyor. Pohlgeers, “Bir anda kendinizi zorlamak yerine, yavaş ve sürdürülebilir bir tempo izlemek çok daha sağlıklıdır” diyerek yürüyüş, bahçe işleri ve günlük hareket miktarının artırılmasının da önemli faydalar sağladığını söylüyor.

Düzenli hareket ve artan kondisyon sayesinde, merdiven çıkarken yaşanan nefes darlığı zamanla azalıyor ve kişi birden fazla katı daha rahat çıkabilir hale geliyor.