Türkiye’de en az öğrenciye sahip üniversiteler hangileri? YÖK Başkan Vekili açıkladı…

Üniversite, yükseköğretim kurumlarının en üst seviyesini oluşturan, ortaöğretime dayalı olarak lisans, yüksek lisans ve doktora düzeyinde eğitim veren, bilimsel araştırma yapan, bilgi üreten ve yayan özerk bir kurumdur. Kelime kökeni Latince "universitas" (birlik, topluluk) sözcüğünden gelir ve tarihsel olarak "öğrenciler ve öğretmenler topluluğu" anlamını taşır.

Günümüzde üniversite; fakülte, enstitü, yüksekokul gibi birimlerden oluşan, derece verme yetkisine sahip, akademik özgürlük ve özerklik ilkelerine dayalı bir eğitim-araştırma merkezidir. Türkiye'de Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından düzenlenir ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na göre tanımlanır.

Üniversitelerin ülkeler için önemi nedir?

Üniversiteler, bir ülkenin kalkınmasının, rekabet gücünün ve geleceğinin temel taşlarından biridir. Başlıca önemleri şunlardır:

• Nitelikli insan gücü yetiştirme: Ülkenin yönetim, ekonomi, sağlık, teknoloji, eğitim gibi kritik alanlarında ihtiyaç duyulan uzman ve yetkin iş gücünü sağlar. Mezunlar toplumun lider kadrolarını oluşturur.

• Bilim ve teknoloji üretimi: Araştırma-geliştirme (Ar-Ge) faaliyetleriyle yenilikler, buluşlar ve katma değerli ürünler ortaya çıkarır; bu da ekonomik büyümeyi hızlandırır.

• Toplumsal ve kültürel gelişim: Eleştirel düşünce, demokrasi kültürü, etik değerler ve aydınlanma yayar; toplumsal sorunlara çözüm önerileri sunar.

• Ekonomik katkı: Uluslararası öğrencilerden elde edilen gelir (örneğin ABD'de milyarlarca dolar), ihracat kalemi oluşturur ve yerel ekonomiyi canlandırır.

• Küresel rekabet: Ülkenin uluslararası saygınlığını artırır; ileri ülkeler üniversitelerini "süper lig" seviyesinde tutmak için yarışır.

Öğrenci sayıları neden önemlidir?

Öğrenci sayısı, üniversitelerin ve yükseköğretim sisteminin sürdürülebilirliği, kalitesi ve etkisini doğrudan etkiler.

Ana nedenler:

• Eğitim kalitesi: Çok düşük öğrenci sayısı (örneğin 5 bin altı), kaynakların verimsiz kullanılmasına, derslerin az öğrenciyle yapılmasına ve üniversite dinamizminin kaybına yol açar. Bu durum bazı Türkiye'deki devlet üniversitelerinde gözlenen bir sorundur.

• Öğretim elemanı başına düşen öğrenci oranı: Yüksek oran (örneğin Türkiye'de bazı alanlarda 100-200'lere varan) kaliteyi düşürürken, çok düşük oran da maliyeti artırır ve kaynak israfına neden olur.

• Ekonomik sürdürülebilirlik: Üniversiteler bütçelerinin büyük kısmını öğrenci harçları, devlet katkıları ve araştırma fonlarıyla karşılar. Düşük öğrenci sayısı, finansal zorluk yaratır ve kapanma riski doğurur.

• Araştırma ve toplumsal etki: Yeterli öğrenci kitlesi, laboratuvar, proje ve tartışma ortamı sağlar; bilgi üretimi ve yenilik artar.

• Erişim ve eşitlik: Yüksek öğrenci sayısı erişimi artırır ancak kaliteyi korumak şarttır; dengesiz artış (Türkiye'de son 20 yılda 1.5 milyondan 8 milyona çıkış gibi) kalite tartışmalarını beraberinde getirir.

YÖK Başkan Vekili Naci Gündoğan, aralarında Galatasaray Üniversitesinin de yer aldığı 8 üniversitenin önlisans ve lisans programlarındaki toplam öğrenci sayısının 5 binin altında olduğunu açıkladı.

CHP İzmir Milletvekili Yüksel Taşkın ile bazı milletvekilleri, Milli Eğitim Bakanlığına yazılı soru önergesi sunarak öğrenci sayısı 5 binin altındaki devlet üniversitelerini sordu.

Bu önergeyi yanıtlayan YÖK Başkan Vekili Prof. Dr. Naci Gündoğan, güncel rakamlar üzerinden yapılan analiz sonucunda, önlisans ve lisans düzeyinde örgün öğrenim gören öğrenci sayısı 5 binin altında olan devlet üniversitesi sayısının 8 olduğunu bildirdi.

Yanıtta, öğrenci sayısı 5 binin altında kalan devlet üniversiteleri ve öğrenci sayıları şu şekilde paylaşıldı:

Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi 761

Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi 1217

Galatasaray Üniversitesi 3 bin 334

Abdullah Gül Üniversitesi 3 bin 791

Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi 4 bin 7

Türk-Alman Üniversitesi 4 bin 305

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi 4 bin 564

Erzurum Teknik Üniversitesi 4 bin 868