Türkiye ikiye bölünebilir: İlk kez tespit edildi

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi ve Fırat Üniversitesinden üç akademisyen, uydu radar verilerinden yararlanarak yaptıkları çalışmada Anadolu'nun doğusu ve batısı arasında farklı yönde yer hareketi olduğunu tespit etti.

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Harita Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, Dokuz Eylül Üniversitesinden Doç. Dr. Mustafa Softa ve Fırat Üniversitesinden Araştırma Görevlisi Elif Akgün, uydu radar verilerinden yararlanarak Türkiye'nin yer kabuğu hareketlerini incelemeye aldı.

Anadolu'nun Doğusu ve Batısı Zıt Yönlerde Hareket Ediyor

Yaptıkları analizlerde Ankara'nın doğusunda kalan kısmın kuzeye, batısında kalan kısmın ise güneye doğru hareket ettiğini tespit eden akademisyenler, Antalya'dan Karadeniz Ereğli'ye doğru sıfır hattı ve bunun etrafında gerinim bölgesi meydana geldiğini belirledi.

"Orta Anadolu Geçiş Zonu" adlı çalışma, "Orta Anadolu Tektonik Geçiş Bölgesi'nin Saptanması: Entegre Jeodezik (GNSS/InSAR) ve Sismik Verilerden Elde Edilen Kısıtlamalar" adıyla uluslararası bilimsel bir dergide yayımlandı.

Anadolu İkiye Ayrılabilir mi?

Kutoğlu'nun açıklamalarına göre, gerinim devam ettiği sürece doğu kesim kuzeye, batı kesim güneye hareketini sürdürecek. Milyonlarca yıllık jeolojik süreçte bu yer değiştirmeler kilometrelerce mesafeye ulaşabilir ve Anadolu'nun ortadan ikiye ayrılması gündeme gelebilir.

Konuyla ilgili Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Harita Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu: "Bu zon etrafında geçmiş yıllarda irili ufaklı depremler meydana gelmiş. Bu da bu hattın varlığını doğrular nitelikte. Bu durum bize şunu gösteriyor, bu gerinim devam ettiği sürece Ankara'nın doğusunda kalan kısım yukarıya, batısında kalan kısmı aşağıya devam edecek. Milyonlarca yıllık süreç içerisinde bu miktar kilometrelere ulaşabilir ve neticesinde Anadolu'nun ortadan ikiye ayrılması söz konusu olabilir" şeklinde konuştu

Ayrıca bu hareketler, ileride büyük çaplı depremler üretme potansiyeli taşıyor. Araştırmacılar, Doğu Anadolu Fay Hattı'nın bugünkü "V" şeklini almasında da bu zıt yönlü hareketlerin kritik rol oynadığını belirtiyor.

Arap Plakasının Hızlı Hareketi Ana Neden

Prof. Dr. Kutoğlu, bu tektonik tablonun temel sebebinin Arap plakasının Afrika plakasından yılda yaklaşık 1,2 santimetre daha hızlı kuzeye ilerlemesi olduğunu açıkladı. Zamanla Afrika plakasının Anadolu'nun içine doğru sokulması, Doğu Anadolu Fayı'nın şeklini değiştirdi.

Uzun vadede bu süreç, Doğu Anadolu Fayı'nın kuzey kolunun Kuzey Anadolu Fayı ile birleşmesine ve Hatay civarından kuzeye doğru yeni dik fay hatlarının oluşmasına yol açabilir.

Deprem Riski

Çalışma, Türkiye'nin deprem gerçeğini anlamak açısından önemli bir katkı sunuyor. Özellikle gerinim zonu çevresindeki geçmiş depremler, hattın aktif olduğunu kanıtlıyor. Araştırmacılar, bu bulguların deprem tehlike değerlendirmelerinde dikkate alınması gerektiğini vurguluyor.