Roma’da restorasyon skandalı: Tarihi freskte Meloni benzerliği… Kilise şaşkın

La Repubblica gazetesinin haberine göre, başkentin merkezinde yer alan ve kökeni 4. yüzyıla uzanan bazilikadaki fresklerden birinde, “her gün haberlerde de görülen ve ülkenin en güçlü kadınlarından biri olan” Başbakan Meloni’ye benzer bir yüz ortaya çıktı.

Sosyal medyada hızla yayılan fotoğraflar, freskteki meleğin Meloni’ye olan çarpıcı benzerliğini gündeme taşırken, kamuoyunda hem ilgi hem de hararetli tartışmalar başlattı.

ANSA ajansına konuşan bazilika sorumlusu Piskopos Daniele Micheletti, “Bu sabah gazetede haberi okudum ve restorasyonu görmeye gittim. Gerçekten de belli bir benzerlik var ama bunu neden böyle yaptığını restorasyonu yapan kişiye sormanız gerekir. Nedenini ben bilmiyorum. Ben tam olarak olduğu gibi restore edilmesini istedim. Orada bir melek vardı ama yüz hatlarının öyle olup olmadığını bilmiyorum.” dedi.

Roma Piskoposluğu da ANSA’ya yaptığı açıklamada freskteki benzerliği “şaşkınlıkla” karşıladığını belirterek, “Sanatçının müdahale ettiği açık. Bu konudan ve restoratörün niyetinden tamamen habersizdik ve bilgilendirilmedik. Şimdi ne olduğunu araştırıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Muhalefet partileri konuya sert tepki gösterirken, Başbakan Meloni de sessiz kalmadı.

Ana muhalefetteki Demokratik Parti (PD), 5 Yıldız Hareketi ve Yeşil ve Sol İttifak (AVS), Meloni’ye benzeyen melek freski nedeniyle Kültür Bakanı Alessandro Giuli’den restorasyon hakkında inceleme başlatmasını ve açıklama yapmasını talep etti.

Başbakan Meloni ise sosyal medya hesabından freskin fotoğrafını paylaşarak ironik bir yorum yaptı: “Hayır, kesinlikle bir meleğe benzemiyorum.”

Tartışmanın merkezindeki restorasyon sorumlusu Bruno Valentinetti ise iddiaları kesin bir dille yalanladı:

“Kim diyor ki bu yüz, Başbakan Meloni’nin? Kilise rahibi söylemedi, ona benzediğini söyledi. Bu yüz için, 25 yıl önce orada olanı, aynı şekilde restore ettim. 25 yıl önceki aynı tasarımları ve renkleri kullanmak zorundaydım. Değiştirilmemeliydi. Tartışmaya gelince, ben de bunların hepsinin uydurma olduğunu söylüyorum.”

San Lorenzo in Lucina Bazilikası, Roma'nın en eski kiliselerinden biri olup, Rione Colonna bölgesinde, Via del Corso'ya yakın Piazza di San Lorenzo in Lucina'da yer alır. Aziz Lorenzo'ya (Roma diyakozu ve şehit) adanmıştır. Adındaki "Lucina" kısmı, 4. yüzyılda Hristiyanlara evini açan zengin bir Roma matronu Lucina'dan gelir; bazı kaynaklar ise Juno Lucina tapınağına bağlar.

Kilisenin kökeni 4. yüzyıla dayanır. Geleneklere göre, İmparator Maxentius'un zulmü sırasında Papa Marcellus I burada saklanmış, 366'da ise Papa Damasus I burada seçilmiştir. Resmi olarak 440 yılında Papa Sixtus III tarafından bazilika olarak kutsanmış ve Titulus Lucinae olarak kaydedilmiştir (499'daki Papa Symmachus sinodunda da bu adla anılır).

Yapı, yüzyıllar boyunca birçok kez restore ve yeniden inşa edilmiştir:

685'te Papa Benedict II ve 780'de Papa Adrian I tarafından onarım görmüştür.

1084'te Norman saldırısında hasar almış, ardından Papa Paschal II tarafından 1112'den itibaren yeniden inşa edilmiş; 1130'da Antipope Anacletus II, 1196'da ise Papa Celestine III tarafından kutsanmıştır. Bu dönemde eklenen Romanesk çan kulesi ve Ionic sütunlu portiko (girişteki altı granit sütun) günümüze ulaşan önemli unsurlardır.

17. yüzyıl ortalarında Cosimo Fanzago tarafından tamamen yenilenmiş; Tiber taşkınlarına karşı zemin yükseltilmiş, yan neflar barok şapellere dönüştürülmüş ve iç mekan barok stile kavuşturulmuştur. Gian Lorenzo Bernini de Fonseca Şapeli gibi müdahalelerde bulunmuştur.

19. yüzyılda Papa Pius IX döneminde (1857-1858) Andrea Busiri Vici yönetiminde barok dekorasyon kısmen kaldırılarak Roberto Bompiani'nin freskleri eklenmiş, tek nefe indirgenmiştir.

Arkeolojik kazılarda altında Roma dönemi insula kalıntıları, mozaik zeminler, Juno Lucina'ya ait kuyu ve Augustus'un güneş saati (Horologium Augusti) parçaları bulunmuştur. Bazilika, Aziz Lorenzo'nun ızgarası gibi kutsal emanetler ile Guido Reni'nin "Çarmıha Geriliş" tablosu, Bernini'nin eserleri gibi sanat hazinelerine ev sahipliği yapar. Bugün küçük bazilika (minor basilica) ve başlık kilisesi (titular church) statüsündedir.

Bu tarihi yapı, Roma'nın erken Hristiyanlık döneminden barok çağına uzanan katmanlı mirasını yansıtır.