En düşük emekli maaşının 20 bin TL olmasına tepkiler sürerken, EYT kapsamı dışında kalan ve kademeli emeklilik bekleyen vatandaşların çözüm arayışı devam ediyor. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun YouTube yayınında birebir görüşmelerden örnekler vererek sistemde yapılan
en sık hataları anlattı.
Özgür Erdursun'dan emekli olacaklara hayati uyarı: 10 yıl geç emekli olabilirsiniz
Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun doğum borçlanması ve Bağkur–SSK statü geçişlerinde yapılan hataların çok önemli hak kayıplarına yol açabileceği uyarısında bulundu. Erdursun, “Yanlış planlama binlerce lira kayıp ve yıllarca gecikme demek” dedi.
Özgür Erdursun, özellikle bilinçsiz doğum borçlanmaları ve uzun süre yanlış statüde prim ödenmesinin emeklilik sürecini zorlaştırdığını kaydetti.
BORÇLANMA YAPMADAN DA EMEKLİ OLABİLİR
Özgür Erdursun’un dikkat çektiği örneklerden biri 1987 doğumlu ve 2006 sigorta girişli bir kadın çalışan oldu.
Söz konusu kişinin;
4A kapsamında 2.863 gün
Banka sandığına tabi 2.034 gün
Toplamda ise 4.897 gün primi var.
Şirket ortağı olan ve aynı zamanda sigortalı çalışan kadın, 360 gün doğum borçlanması yapmasına rapmen borçlanmanın nedenini açıklayamamış.
Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun’a örnekteki kadının 58 yaşında olduğunu ifade ederek 2045'te emekli olacağını belirtti. Kadının emekli olması için önünde 19 yıl bulunduğunu söyleyen Erdursun, mevcut 4.897 günle doğum borçlanmasını ödemese de emeklilik hakkını alabileceğini söyledi.
Erdursun, sıkça karıştırılan “25 yıllık sigortalılık süresi”ni de anlattı. 25 yıllık sigortalılık süresinin aralıksız prim ödemek anlamına gelmediğini ifade eden Erdursun, bunun ilk sigorta başlangıcından itibaren geçmesi gereken süre olduğunu duyurdu. Erdursun, 25 yıl
kesintisiz prim ödemenin 9.000 güne karşılık geldiğini belirtti.
Özgür Erdursun, şirket ortaklığı bulunan sigortalılar için Bağkur statüsünün belirleyici olduğunu vurguladı. Erdursun, son 2.520 günün 1.261 gününden fazlasının Bağkur kapsamında olması durumunda emeklilik şartlarının 4A’dan çıkıp Bağkur’a döneceğini belirtti. Erdursun, bunun da 9.000 gün prim şartı anlamına geldiğini söyledi.
Şirket ortaklığı devam ettiği müddetçe yaş şartı gelmese bile Bağkur primi ödemenin sürmesi gerektiğini ifade eden Erdursun, 19 yıl boyunca Bağkur primi ödenmesinin hem gün sayısını hem de maliyeti ciddi şekilde yükselteceğini vurguladı.
Erdursun, kademeli emeklilik beklentilerine de değindi. Kademeli emeklilikte kısa vadede düzenleme beklemediğini söyledi. EYT’de olduğu gibi yaş şartının tamamen kaldırılmasının beklenmemesi gerektiğini belirtti. Erdursun yaş sınırında sınırlı bir esneme olabileceğini de öngördü.
Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun 2006 sigorta girişli bir vatandaşın yaş şartının 50’li yaşlara çekilse bile uzun süre sonra emekli olacağını söyledi.
10 YILLIK FIRSAT NASIL KAÇTI?
Erdursun, başka bir örnekte 1973 doğumlu bir erkek çalışanın durumunu yorumladı. Erkek çalışanın sigorta başlangıcını 11 Haziran 1990 olmasına rağmen bunu yıllarca bilmediğini ifade ederek 17 yaşında kısa süreli bir işte çalıştıktan sonra ayrıldığını söyledi. Sigortalının, başlangıç tarihini unuttuğunu ama 2018 yılında e-Devlet üzerinden kontrol ettiğinde 1990 girişini fark ettiğini belirtti.
Erdursun sigortalının bu başlangıca göre 47 yaşında ve 5.450 günle emekli olma
hakkı olduğunu belirtti. Primleri tamamlanmış olsaydı 2019 yılında emekli olabileceğini ifade etti.
2.835 günü bulunan sigortalının iki çocuk için doğum borçlanması yapması halinde yaklaşık 507 bin TL ödemesi gerektiğini söyleyen Özgür Erdursun açıklamasına şöyle devam etti:
"İki yıl erken emeklilik için ödenecek bu tutarın, elde edilecek yaklaşık 480 bin TL’lik maaş avantajından daha yüksek. Bu nedenle doğum borçlanmasını önermiyorum."
Özgür Erdursun, 3.600 günü tamamlayarak son 1.261 günü 4A kapsamında planlamanın ve 58 yaşında emekli olmanın daha gerçekçi bir tercih olacağını ifade etti.
Özgür Erdursun'un emeklilik için en net açıklaması, emeklilik bekleyenlerin sigorta başlangıç tarihi, toplam prim günü ve hangi statüden emekli olunacağının kontrol etmesi gerektiği oldu. Özgür Erdursun, küçük görünen bir detayın 10-12 yıl geç emekliliğe neden olabileceği uyarısında bulundu.