Derleyen: Hava Demir
ASGARİ ÜCRETE VE EMEKLİYE ARA ZAM BEKLENTİSİ YÜKSELİYOR
Türkiye’de enflasyonun , ekonomik bir veri olmanın ötesine geçerek doğrudan yaşam kalitesini belirleyen en kritik unsur haline geldiğini belirten Özgür Erdursun, Ocak ayında %4,84, Şubat ayında %2,96 oranında gerçekleşen enflasyonun Mart ayında da yaklaşık %3 seviyesinde gelmesi beklendiğini vurgulayarak yılın daha ilk çeyreğinde fiyatların ciddi artış gösterdiğini açıkladı.
Ancak Erdursun'a göre asıl sorun, gelirlerin bu enflasyona yetişememesi. 2026 yılı için belirlenen net asgari ücret 28.075 TL seviyesinde kalırken, TÜRK-İŞ verilerine göre Şubat itibarıyla dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 32.365-33.328 TL aralığında, yoksulluk sınırı ise 105 bin TL’yi aşmış bulunuyor. Bu tablo, asgari ücretin daha yılın başında açlık sınırının altında kaldığını net şekilde gösteriyor.
Erdursun Memur ve emekliler için de tablonun farklı olmadığını söyleyerek durumu şu şekilde ifade ediyor: ''Bu kesimlere enflasyon farkı veriliyor ancak uygulama altı ay geriden geliyor. Fiyatlar her ay yükselirken gelirlerdeki ayarlamanın gecikmesi, özellikle yüksek enflasyon ortamında ciddi alım gücü kaybına yol açıyor.''
SGK Uzmanı Özgür Erdursun, konuya ilişkin yaptığı açıklamada alım gücündeki erimeyi şöyle özetliyor:
“Ocak ayı itibarıyla asgari ücret 22.104 liradan 28.075 liraya çıkarıldı. Aynı dönemde en düşük emekli aylığı 16.881 liradan 20.000 liraya yükseliyor. İlk bakışta bu artışlar önemli gibi görünüyor ancak sistem ortalama emekli aylıklarını yukarı taşımıyor, en düşük aylığa doğru aşağı çekiyor. Bu tabloya refah artışı demek mümkün değil.”
Erdursun, asgari ücrette ara zam konusunda da temkinli: “2026 yılı için açıklanan hedef enflasyon doğrultusunda, Temmuz ayında asgari ücrete ara zam yapılması büyük ihtimalle gündeme gelmeyecek. Ocak ayında yapılan zam, tüm yılın yükünü taşıyacak. Enflasyon hedefin üzerinde gerçekleşirse reel kayıp kaçınılmaz olacak.”
DENGELİ ÇÖZÜM ARAYIŞI
Erdursun, ücret artışlarının sadece çalışanları değil, ekonominin tüm dengelerini etkilediğine dikkat çekiyor. Kamu çalışanları ve emeklilere yapılacak zamlar bütçeye, asgari ücretteki artışlar ise işveren maliyetlerine yansıyor. Bu nedenle mesele “zam olsun mu?” değil, “nasıl zam yapılmalı?” sorusu olarak öne çıkıyor.
ÖZGÜR ERDURSUN'UN BEŞ AŞAMALI ÖNERİLERİ ŞÖYLE;
1. Enflasyon farkı uygulamasında altı aylık periyot yerine üç aylık güncelleme modeline geçilmesi. Böylece gecikme azalırken ani maliyet artışları da sınırlanabilir.
2. Asgari ücrette sabit yıllık artış yerine, enflasyon belirli bir eşiği aştığında devreye girecek şartlı ve ölçülü ara zam mekanizması oluşturulması.
3. Ücret politikasının bütüncül ele alınması. Eğitim, tecrübe ve kariyer basamakları dikkate alınarak genel ücret yapısının dengesi korunmalı.
4. Ücret artışlarının tek başına çözüm olmadığı gerçeğinin unutulmaması. Enflasyon düşmeden yapılan her zam kısa sürede erir.
5. Yapılacak tüm düzenlemelerin ekonomi dengesini bozmayacak, verimlilik ve istihdamı destekleyecek bir çerçevede hayata geçirilmesi.
Özgür Erdursun, temmuz zammı beklentisi için de “Mevcut gidişat devam ederse 6 aylık enflasyon farkı yüzde 20’lere yaklaşabilir” değerlendirmesinde bulunuyor.