Moğol İmparatoru Cengiz Han'ın mezarı mı bulundu? Yüzyılın keşfi: Yeni DNA kanıtları büyük sırrı çözecek

Kazakistan'ın Ulytau bölgesindeki kazılarda bulunan antik mezarlarda tespit edilen C3 kümesi DNA'sı, Cengiz Han'ın ailesiyle güçlü bağ kuruyor. Bu genetik ipucu, yüzyıllardır aranan efsanevi fatihin mezarına giden yolu aydınlatabilir.

En çarpıcı gelişme, Moğol İmparatorluğu ile derin bağları olan ve tarihi efsanelerle çevrili Kazakistan'ın merkezindeki Ulytau bölgesindeki arkeolojik çalışmalardan geliyor. Cengiz Han'ın küresel tarihe muazzam etkisi ve fethettiği uçsuz bucaksız topraklara rağmen, güçlü hükümdarın son dinlenme yeri hâlâ bilinmiyor.

Ancak Orta Asya'daki son keşifler, araştırmacıları bu kadim sırrı çözmeye hiç olmadığı kadar yakınlaştırıyor. Kazakistan'da ortaya çıkan yeni kanıtlar, bilim insanlarının Cengiz Han'ın ailesiyle güçlü bir genetik ve tarihsel bağ kurduğunu gösteriyor; bu da fatihin gömüldüğü yeri belirlemeye yönelik taze ipuçları vaat ediyor.

KAZAKİSTAN'DAKİ ARKEOLOJİK KEŞİFLER

En önemli ilerleme, tarihi efsanelerle dolu ve Moğol İmparatorluğu'yla bağlantılı Kazakistan'ın merkezindeki Ulytau bölgesindeki kazılardan kaynaklanıyor. Ortaçağ kaynaklarına göre bu bölge, Cengiz Han'ın en büyük oğlu ve Avrasya'nın geniş bir kısmını yöneten Altın Orda Devleti'nin ilk hükümdarı Cuçi ile ilişkilendiriliyor.

Türk tarihçi Cemal el-Karşi'nin kroniklerinde Cuçi'nin Ulytau dağlarında av sırasında nasıl öldüğü anlatılır. Anlatıya göre, bir geyik sürüsünü kovalaraken atından düşmüş, boynu kırılmış ve hayatını kaybetmiştir. Yerel gelenekler, Moğol elitinin cenaze adetlerine uygun olarak aynı bölgede gizlice gömüldüğünü öne sürer.

Yıllarca bilim insanları bu hikâyeyi efsaneden öteye gidemedi. Ancak ABD, Japonya ve Kazakistan'dan uzmanların yer aldığı ortak bir arkeolojik ekip, hikâyenin gerçeklik payını incelemeye karar verdi.

MOĞOL İMPARATORLUĞU İLE BAĞLANTILI DNA KANITLARI

Ulytau'daki kazılarda arkeologlar, seçkin mezar tanımlarına uyan birkaç alan belirledi. Mezarlar ilk başta 13. yüzyılın ikinci yarısına (Cuçi'nin 1227'deki varsayılan ölümünden kısa süre sonrasına) tarihlenmesine rağmen, kalıntılar değerli ipuçları sundu.

MOĞOL İMPARATORLUĞU İLE BAĞLANTILI DNA KANITLARI

Ulytau'daki kazılarda arkeologlar, seçkin mezar tanımlarına uyan birkaç alan belirledi. Mezarlar ilk başta 13. yüzyılın ikinci yarısına (Cuçi'nin 1227'deki varsayılan ölümünden kısa süre sonrasına) tarihlenmesine rağmen, kalıntılar değerli ipuçları sundu.

Araştırmaya katılan Wisconsin-Madison Üniversitesi'nden biyolog Profesör Aiken Askapuli'ye göre, genetik analiz adli bir soruşturma gibi işliyor. "Genomları analiz ederek, dört bireyin Y kromozomlarının C3 kümesinin bir dalına ait olduğunu keşfettik," diye açıkladı.

Sonuçların daha fazla doğrulanması gerekse de araştırmacılar, bu bulgunun Ulytau mezarları ile Moğol İmparatorluğu'nun yönetici soyu arasındaki bağı güçlendirdiğine inanıyor.

CENGİZ HAN KİMDİR?

Cengiz Han kimdir?Cengiz Han (doğum adı Temuçin ya da Timuçin), yaklaşık 1162 yılında (bazı kaynaklarda 1155-1167 arası) günümüz Moğolistan'ında, Onon Nehri civarında doğmuş Moğol komutan, hükümdar ve Moğol İmparatorluğu'nun kurucusudur. Babası Yesügey Bahadır (Kıyat boyunun lideri), annesi Hö'elün'dür. Doğduğunda elinde kan pıhtısı olduğu rivayetiyle "büyük savaşçı olacağı" yorumu yapılmıştır.

Çocukluğu zor geçti: Babası zehirlenerek öldüğünde yaklaşık 9-10 yaşındaydı. Kabilesi dağıldı, ailesi dışlandı ve açlık, esaret gibi zorluklarla karşılaştı. Gençliğinde rakiplerini (özellikle üvey kardeşi ve eski dostu Camoka) yenerek güç kazandı. Kerait hükümdarı Tuğrul Han'ın (Ong Han) desteğini aldı, ancak daha sonra onunla da çatıştı ve yendi.

1206 yılında büyük bir kurultayda bütün Moğol kabilelerini birleştirerek "evrensel hükümdar" anlamında Cengiz Han (veya Çinggis Han) unvanını aldı. Bu unvan "güçlü hükümdar", "okyanus gibi hükümdar" veya "mükemmel savaşçı" anlamına gelir. Hükümdarlığı sırasında (1206-1227) tarihin en büyük kara imparatorluğunu kurdu. Hiçbir büyük savaşı kaybetmediği kabul edilir.

Fetihleri arasında:

Kuzey Çin'deki Batı Xia ve Jin hanedanları,

Orta Asya'daki Kara Hıtay,

Harezmşahlar Devleti (büyük katliamlarla sonuçlanan sefer),

İran, Horasan, Maveraünnehir, Kafkasya ve Deşt-i Kıpçak bölgeleri yer alır.

Ordusu disiplinli, hızlı hareket eden atlı birliklerden oluşuyordu; psikolojik savaş, istihbarat ve yenilikçi taktikler kullandı. İmparatorluğu ölümünden sonra oğulları ve torunları (Ögeday, Çağatay, Cuçi, Tuluy) tarafından genişletildi ve torunu Kubilay Han döneminde en geniş sınırlarına ulaştı.

Ölümü: 1227 Ağustos'unda, Tangut (Batı Xia) seferinden dönerken hastalanarak (muhtemelen veba veya düşme sonucu yaralanma) öldü. Vasiyeti üzerine oğlu Ögeday'ı halefi olarak belirledi. Mezarı gizli tutuldu; yeri hâlâ bilinmiyor (efsanelere göre atlarla çiğnenerek izi kaybettirildi).

Cengiz Han, dünya tarihinin en etkili liderlerinden biri olarak görülür: Hem korkunç fetihler ve yıkımlarla anılır hem de posta sistemi, yazı kullanımı, din özgürlüğü, yasa (Yasa) gibi yeniliklerle imparatorluğu yönetmiştir

Moğol kökenli olup, Türk-Moğol bozkır kültürü içinde yetişmiştir; bazı kaynaklarda Türk-Moğol İmparatorluğu olarak da anılır. Günümüzde Moğolistan'ın ulusal kahramanıdır ve mirası hâlâ tartışmalıdır.