Mavi ışık alarmına karşı uzman uyardı: Telefon ve tablet beyni yavaşlatıyor

Uzun süre telefon, tablet ve bilgisayar ekranına bakmak birçok hastalığı tetikliyor. Telefon, tablet ve bilgisayar ekranlarına uzun süre maruz kalmanın demans riskini artırabileceği belirtiliyor. Uzmanlar, dijital cihazların bilinçsiz ve aşırı kullanımının zihinsel performansta düşüşe yol açtığına dikkat çekiyor. Bu tablo, literatürde “dijital demans” olarak adlandırılıyor.

Klinik Psikolog Aleyna Damla Özcan, uzun süre ekrana bakmanın bilişsel işlevler üzerindeki olumsuz etkilerine işaret ederek, bu durumun düşünme hızını yavaşlattığını, odaklanmayı güçleştirdiğini ve derinlemesine düşünme becerisini zayıflattığını ifade etti. Özellikle gün boyu telefon ve tablet kullanan kişilerde zamanla bilgiyi anlama ve işleme hızında belirgin bir düşüş görülebileceğini belirten Özcan, "Bilgiye çok hızlı ulaşmak pratik görünse de beynin düşünme, sorgulama ve çözüm üretme becerileri daha az kullanılabiliyor" dedi.

Teknolojinin kontrolsüz kullanımının yalnızca hafıza üzerinde değil, ruh sağlığı üzerinde de etkili olduğunu vurgulayan Özcan, uzun süre ekran karşısında kalmanın sinirlilik, stres artışı ve duygu durum dalgalanmalarına yol açabildiğini kaydetti. Özellikle mavi ışığa maruz kalmanın uyku düzenini bozduğunu belirten Özcan, ekranlardan yayılan mavi ışığın uykuya geçişi sağlayan hormonun salgılanmasını azalttığını ifade etti. Bu durumun uyku kalitesini düşürdüğünü ve ertesi gün yorgunluk ile dikkat sorunlarını beraberinde getirdiğini söyledi.

Uzmanlara göre dijital demanstan korunmak için günlük ekran süresinin sınırlandırılması büyük önem taşıyor. Dijital cihazlar için belirli kullanım saatleri oluşturulması ve özellikle yatmadan en az bir saat önce ekran kullanımının bırakılması öneriliyor. Telefon ve tabletlerin uyku alanı dışında şarj edilmesi de dikkat dağıtıcı unsurları azaltmak açısından etkili bir yöntem olarak gösteriliyor.

Ayrıca bildirimlerin kapatılması, aynı anda birden fazla iş yapmak yerine tek bir göreve odaklanılması ve haftanın belirli gün ya da saatlerinde tamamen çevrimdışı kalınması tavsiye ediliyor.

Uzmanlar, bulmaca gibi zihni aktif tutan aktivitelerin de bilişsel işlevleri desteklediğini belirtiyor. Dijital cihazlarla kurulan ilişkinin bilinçli şekilde düzenlenmesi, hem zihinsel performansın korunması hem de uzun vadeli hafıza sağlığı açısından kritik önem taşıyor.

DİJİTAL DEMANSTAN KORUNMANIN YOLLARI

- Ekran süresini sınırlandırın ve maruziyeti azaltın.

- Dijital cihazlar için kullanım saatleri oluşturun.

-Telefon ve tabletleri uyku alanı dışında şarj edin.

- Yatmadan en az 1 saat önce ekran kullanımını bırakın.

- Bildirimleri kapatın.

- Aynı anda birden fazla iş yapmak yerine tek bir görevi tamamlayın.

- Haftanın belirli gün veya saatlerinde tamamen çevrimdışı kalın.

- Bulmaca gibi beyni aktif tutan faaliyetlere yönelin.