IBAN'la para transferi yaparken dikkat: Tüm mal varlığınız elden gidebilir

Hukukçulardan IBAN ile para transferi yapan vatandaşlara kritik uyarı geldi. Özellikle işletmelerde şahıs üzerine yapılan transferler, gönderici tarafından büyük riskler taşıdığı belirtildi. Terör suçundan mal varlığına el konulmaya kadar cezası olabilecek bu işlemlerle ilgili uzmanlar detaylı bilgilendirmede bulundu.

Hukukçular, son dönemde hızla yaygınlaşan IBAN yoluyla para transferlerinin ciddi hukuki ve mali riskler taşıdığına dikkat çekti. Özellikle kredi kartı komisyonundan kaçınmak veya fiş-fatura düzenlememek amacıyla şahıs IBAN'larına yapılan ödemeler, gönderen kişiyi dahi ağır yaptırımlarla karşı karşıya bırakabiliyor.

TOBB ETÜ Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Öğretim Üyesi Prof. Dr. Olgun Değirmenci, AA muhabirine yaptığı açıklamada, IBAN transferinin hukuki olarak sebebe dayalı bir işlem olduğunu ifade etti. Değirmenci, para transferinde açıklama kısmına işlemin sebebinin yazılmasının yanlış anlaşılmaları önleyeceğine vurgu yaptı.

"Transfer yoluyla gelen parayla gelir elde edilmesi söz konusu olduğunda bir vergi de oluşuyor. Eğer IBAN üzerinden para gönderimi herhangi bir sözleşme edimi ise söz konusu hususun not edilmesi gereklidir" dedi.Değirmenci, IBAN'ına para gönderilen kişi açısından Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun gereğince şüpheli işlem bildirimi için hesapların takibinin gerekebileceğini belirtti.

Bankalar tarafından yapılan bildirimlerin Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) bünyesinde incelemeye alındığını ifade etti. IBAN'a gönderilen paraların kaynağı suç geliri olmasa bile, suç veya terör örgütleri tarafından kullanılan hesaplardan gelen paraların ilgili kişi bakımından örgütlenmeye dahil olduğu yönünde şüphe oluşturabileceğini vurguladı.

"IBAN'a para gönderen açısından, para gönderilen IBAN'ın suç örgütü bünyesinde takip edilen bir hesap olması durumunda bazı sorunlarla karşılaşılması muhtemel olacaktır" diye konuştu. Değirmenci, tek seferlik gönderimlerden ziyade örgü teşkil eden durumların daha önemli olduğunu ekledi.

Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mali Hukuk Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Çolak da IBAN yoluyla yapılan para transferlerinde yasal sorumluluk altına girilmemesi için kritik noktalar bulunduğunu ifade etti. Çolak, herhangi bir işletmeden mal ve hizmet alınıyorsa ödemede işletme sahibinin veya çalışanın şahsi IBAN'ının değil, işletmenin kayıtlı banka hesabına tanımlı IBAN kullanımına özen gösterilmesi gerektiğini belirtti.

Çolak, alıcılar tarafından IBAN transferinde alım-satım işleminin kısaca belirtilmesinin önem taşıdığını vurguladı. "Örneğin 'araç tamir karşılığı', 'X konutun satış tutarı', 'özel ders bedeli' gibi" dedi. Bu kayıtların ileride doğabilecek ticari uyuşmazlıklarda kanıt olarak kullanılabileceğini ve kayıt dışılıkla mücadeleye katkı sağlayacağını ifade etti.

Çolak, IBAN üzerinden yapılan para transferlerinin doğru gerekçelendirilmediği takdirde mali ve hukuki mağduriyetlere yol açabileceğini bildirdi. Yüksek tutarlı ve düzenli transferlerin vergi denetimlerinde ticari nitelik taşıdığı tespit edildiğinde kayıt dışı gelir olarak cezalı vergilendirmeye konu edilebileceğini belirtti.

Kaynağı belirsiz yüksek tutarlı işlemlere yönelik suç gelirlerinin aklanması veya terörün finansmanı suçuyla ilişkili şüphe üzerine banka hesaplarına ve mal varlıklarına el konulabildiğini, adli soruşturma yapılabildiğini kaydetti.

Uzmanlar, hizmet verenlerin IBAN'ı zorunlu tutması halinde fatura veya fiş talep etmenin hem hak hem görev olduğunu vurguladı. Aksi halde artırılmış özel usulsüzlük cezalarının uygulanabileceğini ifade etti. Vatandaşlara, mal varlıklarını kaybetmemek için açıklamalı transfer yapmaları, bilinmeyen IBAN kullanmamaları ve yasal belge istemeleri çağrısında bulunuldu.